I SA/Wa 1061/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. I S.A./Wa 1370/07 uchylił postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Na posiedzeniu Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w dniu [...] maja 2005 r. podjęta została uchwała o skierowaniu rozprawy doktorskiej przedstawionej przez J. D. do poprawienia. O treści uchwały zainteresowany został powiadomiony pismem z dnia 3 czerwca 2005 r. Postanowieniem z [...] maja 2007 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, powołując § 13 ust. 1 statutu , art. 134 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 a contrario i art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) stwierdziła niedopuszczalność odwołania wniesionego przez J. D. od uchwały z [...] maja 2005 r. o skierowaniu rozprawy doktorskiej do poprawienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odpowiadając na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i podniosła, że zaskarżona uchwała nie jest uchwałą mieszczącą się w katalogu zaskarżalnych uchwał kończących czynności przewodu doktorskiego, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), a więc odwołanie pod względem prawnym jest niedopuszczalne. Sąd wskazał, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 12 września 1990 r., gdyż pod rządami tej ustawy nastąpiło otwarcie przewodu doktorskiego i zatwierdzenie tematu rozprawy doktorskiej J. D., a nie jak błędnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Za zasadniczy powód uchylenia postanowienia z [...] maja 2007 r. Sąd uznał naruszenie przepisów art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. polegające na braku właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ wydający zaskarżone postanowienie miał obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia musi być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej, zawartego w sentencji tego postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia tych wymogów. Merytoryczne uzasadnienie postanowienia znalazło swój wyraz dopiero w odpowiedzi na skargę, która jednak nie może konwalidować braków uprzedniego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał ponadto, że zarzut skarżącego dotyczący nierozpoznania merytorycznego sprawy i nieustosunkoania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu za chybiony. Wydane w trybie art. 134 k.p.a. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest rozstrzygnięciem formalnym i w jego ramach badane są jedynie wymagania stawiane odwołaniu przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisy szczególne, przede wszystkim dopuszczalność odwołania. Wykluczało to merytoryczne badania sprawy przez Centralną Komisję. Również Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie nie mógł odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów co do sposobu prowadzenia przewodu doktorskiego przez Radę Wydziału. Rozpoznając ponownie sprawę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] stwierdziła niedopuszczalność odwołania J. D. od uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z [...] maja 2005 r. o skierowaniu rozprawy doktorskiej do poprawy i nierozpoznania merytorycznie wniosku o wyznaczenie trzeciego recenzenta (...). Jako podstawę prawną postanowienia Komisja wskazała art. 134 k.p.a., art. 12 ust. 2 a contrario i art. 19 ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W uzasadnieniu postanowienia Centralna Komisja wskazała, że uwzględniła zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. Prezydium Centralnej Komisji podziela stanowisko zaprezentowane na posiedzeniu Sekcji Nauki Humanistycznych i Społecznych w dniach [...] marca 2007 r. odmawiające uchylenia uchwały Rady Wydziału. Przewód doktorski został wszczęty pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych i dlatego przepisy tej ustawy mają zastosowanie w sprawie. Centralna Komisja jest właściwa wyłącznie do rozpatrywania odwołań od odmownych uchwał rad wydziałów (rad naukowych) wymienionych art. 12 ust. 2 pkt 1-4 ustawy. Zaskarżona uchwała Rady Wydziału stanowi w przewodzie doktorskim tylko jedną z czynności przewidzianych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.). Uchwała ta nie jest uchwałą mieszczącą się w katalogu zaskarżalnych uchwał kończących czynności przewodu doktorskiego i nie można jej potraktować jako odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej, a więc odwołanie pod względem prawnym jest niedopuszczalne. Ustawa ogranicza możliwość wniesienia odwołania do wyliczonych wyczerpująco uchwał rad jednostek organizacyjnych, co wyłącza możliwość zaskarżenia przez doktoranta pojedynczych czynności przewodu doktorskiego (m.in. dotyczących wyznaczenia recenzenta lub obowiązku poprawienia rozprawy). Uchwała Rady Wydziału z [...] maja 2005 r. odpowiada przepisom § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 8 października 1991 r. Jest też zgodna z § 5 tego rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. wniósł o uchylenie postanowienia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. Skarżący zarzucił, że narusza ono art. 124 k.p.a. Postanowienie wydane przez organ kolegialny powinno zawierać podpisy wszystkich członków tego organu. Tak stanowi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 1998 r. sygn. OPK 3/98. Zaskarżone postanowienie zostało podpisane tylko przez sześciu członków Prezydium Komisji. Błędne jest stanowisko, że uchwała (chodzi zapewne o uchwałę z [...] maja 2005 r., ale skarga tego nie precyzuje) nie podlega zaskarżeniu zgodnie z art. 19 ust. 2 w związku z art. 12 ustawy z 1990 r. Uchwała zobowiązująca do wprowadzenia poprawek w rozprawie doktorskiej – gdy skarżący wnosił o dopuszczenie do obrony – jest uchwałą odmowną. Zarówno uchwała jak i zaskarżone postanowienie naruszają zasady współżycia społecznego i zasadę praworządności. Paragraf 5 i 6 rozporządzenia z dnia 8 października 1991 r. przewidują uprzednie uzupełnienie lub poprawienie rozprawy, nie oznacza to jednak, że może być taka uchwała podjęta w sposób dowolny i bez uzasadnienia. Autor rozprawy ma prawo odmówić dokonania poprawek i domagać się dopuszczenia do obrony. Uzupełnienie lub poprawienie rozprawy może mieć miejsce wówczas, gdy autor się na to godzi. W przypadku braku zgody powinna być podjęta uchwała w sprawie przyjęcia rozprawy i umożliwienie jej obrony w formie zaakceptowanej przez autora. Rozporządzenie z 8 października 1991 r. jest niezgodne z aktami wyższej rangi, szczególnie z Konstytucją i ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Odpowiadając na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. Centralna Komisja jest właściwa do rozpatrzenia odwołań od odmownych uchwał rad wydziału wymienionych w art. 12 ust. 2 ustawy z 1990 r. Uchwała, od której wniesiono odwołanie stanowi w przewodzie doktorskim tylko jedną z czynności przewidzianych w rozporządzeniu z 8 października 1991 r. Nie jest to uchwała zaskarżalna i nie kończy czynności przewodu doktorskiego w rozumieniu art. 12 ust. 2 pkt 1-4 ustawy. Zaskarżonej uchwały nie można traktować jako odmowy przyjęcia rozprawy, a więc odwołanie jest niedopuszczalne. Postanowienie z [...] kwietnia 2008 r. podpisane przez wszystkich członków Centralnej Komisji biorących udział w głosowaniu. Zostało zatem podjęte prawidłowo. Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2006 r. sygn. I OSK 111/06. Nie zostało też naruszone prawo autorskie. Rozprawa doktorska podlega ocenie środowiska naukowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Rozpatrując skargę Sąd uwzględnił treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z cytowanego przepisu wynika, że organ administracji jak i sąd rozpatrujący sprawę ponownie obowiązane są do zastosowania się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach w innych sprawach. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W rozpatrywanej sprawie Sąd w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. wyraził ocenę, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Stosownie do tej oceny Centralna Komisja rozpoznała odwołania J. D. i przyjęła, że jest ono niedopuszczalne, gdyż zaskarżona uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2005 r. nie jest uchwałą, o jakiej mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z 1990 r. Sąd ten pogląd podziela. Zgodnie z powołanym przepisem i art. 19 ustawy odwołanie do Centralnej Komisji przysługuje od uchwał, jeżeli są odmowne w przedmiocie wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, wyznaczenia recenzentów, przyjęcia rozprawy doktorskiej i nadania stopnia naukowego doktora. Uchwała Rady Wydziału z [...] maja 2005 r. stanowi w przewodzie doktorskim tylko jedną z czynności przewidzianych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.). Od takich uchwał nie przysługuje odwołanie. Katalog uchwał, od których przysługuje odwołanie określa ustawa z 1990 r. i jest to katalog zamknięty. Sąd zauważa też, że nie dopatrzył się niezgodności powołanego rozporządzenia z aktami wyższego rzędu. Skarżący podniósł w skardze, że uchwała z [...] maja 2005 r. zobowiązująca do wprowadzenia poprawek w rozprawie doktorskiej powinna być traktowana jako uchwała w sprawie przyjęcia rozprawy a to ze względu na brak zgody autora pracy na jej poprawienie. Przepisy ustawy z 1990 r. jak i cytowanego rozporządzenia nie przewidują zgody autora na poprawienie pracy, ani skutków braku takiej zgody. Nie oznacza to jednak, że brak zgody na poprawienie rozprawy skutkuje tym, że uchwała Rady Wydziału w tym przedmiocie powinna być traktowana jak uchwała odmowna w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej (art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy). Należy też zauważyć, że skutkiem nieprzyjęcia rozprawy doktorskiej jest – zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia - to, iż nie może ona być podstawą do ubiegania się o nadanie stopnia naukowego doktora w innych jednostkach organizacyjnych. Podobną regulację zawiera art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Sąd nie stwierdził też naruszenia art. 124 k.p.a. Powołana w skardze uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1998 r. sygn. OPK 3/98 (ONSA 1998 nr 4, poz. 114) nie odnosi się trybu działania Centralnej Komisji, lecz do komisji rady gminy opiniującej cofnięcie zezwolenia. W uchwale tej przyjęto, że postanowienie komisji powinno być podpisane przez wszystkich członków biorących udział w jego wydaniu, a nie przez wszystkie osoby wchodzące w skład tego organu. Należy zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2006 r. sygn. I OSK 111/06. Wyrokiem tym po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że decyzja administracyjna, która wydana jest w postaci uchwały podejmowanej przez organ kolegialny, stanowi wyraz woli przejawianej przez zespół osób fizycznych pełniących na podstawie określonych procedur prawnych funkcję posiadaczy tych praw i obowiązków, które ustawa przypisuje organowi kolegialnemu. Uchwałę – decyzję należy uznać za podjętą z chwilą wyrażenia woli przez organ kolegialny w sposób prawem określony tzn. najczęściej w drodze głosowania (tajnego lub jawnego) zwykłą lub kwalifikowaną większością głosów obecnych członków danego organu przy zachowaniu minimalnej, a koniecznej dla możności podejmowania uchwał liczby uczestniczących osób (quorum). Sąd orzekający w tej sprawie przedstawiony pogląd w pełni podziela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. wskazał też, że postanowienie Centralnej Komisji z [...] maja 2007 r. nie zawierało właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpatrując sprawę Centralna Komisja, stosownie do wyrażonej przez Sąd oceny, właściwie uzasadniła swoje rozstrzygnięcie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.