I SA/Wa 1062/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu z listy doktorantów, wydana bez należytego uzasadnienia i bez zebrania pełnego materiału dowodowego (w tym kluczowych regulaminów), narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o skreśleniu z listy doktorantów została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 80 KPA. Brak w aktach sprawy kluczowych regulaminów studiów doktoranckich oraz niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji uniemożliwiły sądowi kontrolę legalności rozstrzygnięcia. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. A. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich z dnia [...] lutego 2009 r. o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Powodem skreślenia było m.in. niewykonanie obowiązków doktoranta, brak zaliczenia roku akademickiego 2006/2007, rezygnacja opiekuna naukowego i brak postępów w pracy doktorskiej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i regulaminu studiów, w tym brak opiekuna naukowego i tematu pracy, co uniemożliwiło mu spełnienie warunków zaliczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów studiów doktoranckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] z dnia [...] lutego 2009 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prorektor DS. Studenckich Uniwersytetu [...] po rozpatrzeniu odwołania S. A. od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] z dnia [..] lutego 2009 r. o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż z dniem 1 października
2005 r. S. A. został przyjęty na studia doktoranckie w Instytucie [...] Uniwersytetu [...] (obecnie Wydział [...]). Do końca czerwca 2006 r. doktorant wywiązał się ze wszystkich obowiązków doktoranta i złożył indeks z zaliczeniem przedmiotów według obowiązującego programu studiów, sprawozdanie roczne z przebiegu studiów i pozytywną opinię opiekuna roku. Organ podniósł, że w [...] 2006 r. skarżący zmienił temat pracy doktorskiej,
a następnie w dniu [...] 2007 r. opiekun naukowy [...] zrezygnował z opieki naukowej. Prorektor podał ponadto, iż w okresie od października 2006 r. do dnia skreślenia z listy doktorantów, tj. na [...] roku studiów doktoranckich skarżący nie wykonał [...].
W związku rezygnacją z opieki naukowej i niepodjęcia się tej opieki przez innego samodzielnego pracownika naukowego oraz nie rozliczenia roku akademickiego 2006/2007 w dniu [...] października 2007 r. została wydana decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów.
Na skutek wniesionego przez S. A. odwołania od tej decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Prorektor ds. Nauczania i Polityki Kadrowej utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Po wniesieniu przez S. A. skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rektor Uniwersytetu [...] działając w trybie autokontroli wydał w dniu [..] stycznia 2008 r. decyzję uwzględniającą skargę. Skarżący ponownie został skreślony z listy doktorantów z dniem 1 października 2008 r. przez Dziekana Wydziału [...] i wskutek odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Rektor uchylił decyzję o skreśleniu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Studiów Doktoranckich.
Organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 197 ust. 2 ustawy
– Prawo o szkolnictwie wyższym, podstawowym obowiązkiem doktoranta jest realizowanie programu studiów doktoranckich, a także składanie sprawozdań
z ich przebiegu. Zaś skarżący nie złożył po [...] roku studiów indeksu, który potwierdzałby uczestnictwo w obowiązujących zajęciach i ich zaliczenie ani rocznego sprawozdania . Ponadto organ podniósł, iż dnia [...]2007 r. opiekun naukowy [...]. przedłożył negatywną opinie stwierdzającą brak postępów badawczych nad przygotowywaną rozprawą doktorską.
W związku z powyższymi okolicznościami decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Kierownik Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] skreślił S. A. z listy uczestników studiów doktoranckich .
Odwołanie od tej decyzji złożył S. A. wnosząc o uchylenie
decyzji i przywrócenie na studia doktoranckie jak również o wyznaczenie opiekuna naukowego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż każdy doktorant studiów doktoranckich Wydziału [...] miał obowiązek uczestniczenia w seminarium oraz w zajęciach dodatkowych uzgodnionych z opiekunem zgodnie z obowiązującym wówczas Regulaminem Studiów Doktoranckich z dnia 14 marca 2005 r. (art. 7 rozdz. I oraz art. 1 rozdz. III). Ponadto często doktorantom zalecane były zajęcia [...] w związku z tym, że prace są przygotowywane w zakresie [...], co było niezbędne do przygotowania pracy doktorskiej, o czym skarżący był poinformowany od początku studiów.
Co do zarzutu skarżącego dotyczącego zakazu uczęszczania na ćwiczenia [...], organ podniósł, iż w tym zakresie skarżący otrzymał odmowną decyzję Rektora z uwagi na to, iż ukończył on [...] i [...]. Zatem jego udział w zajęciach z [...] prowadzonych dla studentów [...] był bezzasadny.
Organ podniósł również, iż Wydział nie gwarantuje wszystkim doktorantom prowadzenia zajęć dydaktycznych, a prowadza je ci, którzy pobierają stypendia i jest to uzależnione od potrzeb dydaktycznych.
Odnosząc się do zarzutu niepowołania przez Radę Naukową Instytutu opiekuna naukowego organ wyjaśnił, iż nie został on powołany z uwagi na to, ze żaden samodzielny pracownik naukowy nie wyraził zgody na opiekę z powodu różnicy
w specjalnościach i braku kompetencji, by sprawować opiekę nad doktorantem i pracą [...]. Ponadto organ podniósł, iż zmiana tematu pracy doktorskiej
jak i zapewnienie, że skarżący może przygotować każdy temat świadczy o jego nieugruntowanych zainteresowaniach naukowych.
Odnośnie zarzutu, iż przesłanka nie wykazania postępów w pracy naukowej
nie została spełniona organ wskazał, iż opiekun naukowy [...]. rezygnując z opieki naukowej nad doktoratem skarżącego stwierdził w rozmowie,
że nie widzi możliwości sprawowania danej opieki merytorycznej, gdyż nie może wziąć odpowiedzialności za pracę i postawę naukową doktoranta.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący nie może czuć się dyskryminowany jako doktorant, gdyż miał stworzone takie same możliwości studiowania jak wszyscy doktoranci Wydziału [...] i biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżący na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. A. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 77, 107, 127, 6, 7, 9, 10, 11, 12 Kpa oraz art. 197 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i Regulaminu Studiów Doktoranckich Instytutu [...] Uniwersytetu [...] zatwierdzonego dnia
14 marca 2005 r. w szczególności jego art. 6 i 7 rozdziału I i art. 11 rozdziału II, art. 3 i 4 rozdziału III, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jako naruszającej prawo.
Skarżący podniósł, iż będąc pozbawionym opiekuna naukowego jak i tematu pracy nie mógł spełnić podstawowego warunku zaliczenia [...] roku studiów doktoranckich, jakim jest zaliczenie seminarium doktoranckiego. Ponadto zaprzeczył jakoby [..].
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] reprezentowanego przez radcę prawnego M. D. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 wyżej powołanej ustawy Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał dowodowy, który legł u podstaw wydawania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje
się w nadesłanych przez organ aktach sprawy.
Zadaniem Sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany
w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełen, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy pozbawia Sąd faktycznej możliwości dokonania kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. W aktach administracyjnych nadesłanych bowiem przez Rektora Uniwersytetu [...] brak jest Regulaminu Studiów Doktoranckich z dnia
14 marca 2005 r., na który organ odwoławczy powołuje się w uzasadnieniu decyzji,
jak również Regulaminu Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie [...] stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2006 r., na które organ powołuje się w podstawie prawnej decyzji.
Podkreślenia również wymaga, że w świetle art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kpa ma zapewnić minimum procedury, niezbędne dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad.
Niemniej jednak odpowiednie stosowanie – chociaż zezwala na odstępstwa – nie pozbawia strony żądania, aby wymagania proceduralne zostały spełnione w pełnym zakresie, jeżeli jest to konieczne dla prawidłowej jej obrony. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że indywidualne sprawy studenckie i doktoranckie załatwiane przez organy uczelni rozstrzygane są co do istoty decyzją administracyjną w rozumieniu Kpa. Zatem podlegająca kontroli sądowej w niniejszej sprawie decyzja Rektora Uniwersytetu [...] powinna również spełniać wymogi formalne określone
w art. 107 Kpa Zgodnie z § 3 powołanego artykułu, uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu.
Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Za takowe nie można uznać twierdzenia organu
o nierealizowaniu przez skarżącego programu studiów doktoranckich i nie składania sprawozdań z ich przebiegu przy potwierdzeniu przez organ, iż skarżący nie miał opiekuna naukowego bowiem zarówno organ I jak i II instancji nie odniósł się do tego, czy brak opiekuna naukowego uniemożliwia kontynuowanie studiów doktoranckich,
czy też nie, jak również nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie twierdzenia,
że wskazanie opiekuna naukowego przez Radę Naukową Instytutu było niemożliwe. Brak jest również w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie złamania przez skarżącego ślubowania doktoranta poprzez kierowanie przez skarżącego pisemnych [...].
Zauważyć przy tym należy, iż organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych zarzutów zawartych w uzasadnieniu organu I instancji, którym skarżący w odwołaniu zaprzeczył.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem art. 7 i 77 § 1, 107 § 3 i 80 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym wyżej zakresie i wydać decyzję spełniającą wymogi określone w art. 107 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło