I SA/Wa 1062/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-21

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Agnieszka Miernik, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma, które nie jest decyzją administracyjną, jest prawidłowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo, które nie ma cech decyzji administracyjnej, nie podlega kontroli w trybie odwoławczym, a zatem odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne. Jednakże organ odwoławczy powinien formalnie zbadać dopuszczalność środka zaskarżenia i wyjaśnić rzeczywisty charakter żądania strony, aby nie naruszyć zasad postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
J. J. złożył wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, który został negatywnie rozpatrzony przez Zarząd Dzielnicy. W odpowiedzi otrzymał pismo informujące o niezakwalifikowaniu na listę oczekujących oraz wezwanie do opróżnienia lokalu. J. J. złożył odwołanie od tego pisma, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za niedopuszczalne, gdyż pismo nie było decyzją administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania J. J., na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. J. od pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 12010 r., nr [...]. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. J. . pismem z dnia 2 lipca 2010 r. wystąpił do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Pismem z 17 listopada 2010 r., nr [...] Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował J. J., że Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu J. J. na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. W piśmie tym poproszono J. J. o dobrowolne opróżnienie lokalu przy ul. [...] i o zwrot kluczy. J. J. złożył kolejne pismo w którym powołał się na treść art. 31 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...) i wskazał, że winien mieć do niego zastosowanie przepis art. 691 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 12 listopada 1994 r. Pismem z dnia 23 grudnia 2010 r., nr [...] Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] poinformował J. J., że nie ma podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w piśmie z 17 listopada 2010 r., w następstwie powyższego ponownie wezwano J. J. do dobrowolnego opróżnienia lokalu przy ul. [...]. Od tego pisma J. J. złożył odwołanie (słowo "odwołanie" zostało skreślone i zastąpione słowem "podanie"). W piśmie tym wskazał, że odwołuje się od decyzji Wydziału Lokalowego zawartej w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], zgodnie z rozdziałem 10 kpa. Odwołujący się ponownie powołał się na treść art. 31 ustawy o ochronie lokatorów (...). Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na wstępie podkreśliło, że jeśli do organu odwoławczego wpływa pismo nazwane ‘’odwołanie" obowiązkiem organu jest formalne zbadanie złożonego środka zaskarżenia, w tym w zakresie właściwości organu do jego rozpatrzenia oraz czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że jeżeli organ odwoławczy dojdzie do przekonania, że informacja organu pierwszej instancji nie nosi cech decyzji administracyjnej, to zgodnie z art. 134 kpa stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Przyczyny podmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno – techniczną. Kolegium zaznaczyło, że w kontrolowanej przez niego sprawie odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, bowiem dotyczy pisma w którym poinformowano adresata o negatywnym zaopiniowaniu jego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...]. Odwołanie jest środkiem zaskarżenia przysługującym stronie postępowania od decyzji, tymczasem sprawy dotyczące najmu lokali nie podlegają załatwieniu w drodze decyzji administracyjnych. Kolegium zaznaczyło, że wskazane w odwołaniu pismo nie jest decyzją administracyjną, ani postanowieniem. Zatem spory powstałe w sprawach o najem lokalu nie są rozpoznawane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Tym samym pismo zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nie przybrało formy decyzji administracyjnej i nie podlega kontroli w ramach trybu odwoławczego. Skoro więc w sprawie nie wydano zaskarżalnego rozstrzygnięcia, a jedynie udzielono informacji Kolegium stwierdziło, że brak jest przedmiotu postępowania odwoławczego. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] na zasadzie art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. J. Na postanowienie Kolegium z [...] marca 2011 r. J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz nakazanie rozpoznania odwołania od postanowienia Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych i uchwały Zarządu Dzielnicy [...]. J. J. zaznaczył, że nie podnosi, iż odwołanie złożył od decyzji administracyjnej sensu stricto, a spory dotyczące wstąpienia w stosunek najmu są sporami z zakresu prawa cywilnego. Jednakże w jego ocenie taka uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Od takiej uchwały stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania, skoro zgodnie z treścią wskazanego przepisu przysługuje jej sądowoadministacyjna droga kontroli uchwały. Skarżący podkreślił, że uchwała dotyczy władztwa publicznego z zakresu gospodarowania mieniem samorządowym i niesie dla strony tak doniosłe skutki, że mimo, iż nie ma postaci decyzji administracyjnej uzasadniona jest jej szczegółowa kontrola instancyjna. W jego ocenie ustalenie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy i oczekujących na najem lokalu nie oznacza czynności cywilnoprawnej, lecz jest wykonywaniem zadań publicznoprawnych gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zauważa, że choć w piśmie z dnia 27 stycznia 2011 r. J. J. wskazuje, że "odwołuje się od decyzji (...) zgodnie z rozdziałem 10 Kodeksu Postępowania Administracyjnego", to przy wyjaśnianiu żądania strony nie można było pominąć tego czego pismo to merytorycznie dotyczy, jaki jest cel tego pisma oraz na tle jakiego stanu faktycznego znajdującego się w aktach sprawy pismo to zostało złożone. Z pisma tego oraz z akt administracyjnych wynika, że skarżący kwestionuje negatywne rozpatrzenie przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą Nr [...] jego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] i uznanie przez Zarząd Dzielnicy, że skarżący nie wstąpił w stosunek najmu po babci na warunkach przewidzianych w art. 31 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) w zw. z art. 691 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 12 listopada 1994 r. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – mając na uwadze zasady procesowe określone w art. 7-9 Kpa – przed załatwieniem podania winno wyjaśnić: 1) czy wobec dopuszczalnej prawnie możliwości zaskarżenia aktu o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa (uchwały Nr 5576/2010) w piśmie skarżącego z dnia 27 stycznia 2011 r. zawarte zostało wezwanie właściwego organu (Zarządu Dzielnicy [...]) do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 Ppsa (co by sugerowało że skarżący ma zamiar skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego); 2) czy w piśmie tym skarżący sprzeciwia się odmowie uznania przez [...], że wstąpił z mocy prawa po śmierci najemcy w stosunek najmu (co świadczyłoby o tym, że skarżący w istocie domaga się ustalenia przed sądem powszechnym wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy w trybie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego). Zdaniem Sądu, potraktowanie pisma skarżącego z dnia 27 stycznia 2011 r. jako "odwołania", w sytuacji, gdy sprawa której to pismo dotyczyło nie jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej (i takiej decyzji z oczywistych względów brak w aktach administracyjnych) narusza Kodeksowe zasady: działania przez organ w słusznym interesie obywatela, prowadzenia postępowania w zaufaniu do władzy publicznej, informowania stron, o których mowa w przepisach art. 7-9 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza w tym samym stopniu przepis art. 134 Kpa. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zastosuje się do oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym wyroku, a następnie wyjaśni jakie w rzeczywistości żądanie zawiera pismo skarżącego z dnia 27 stycznia 2011 r. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie dalsze czynności lub wyda właściwe rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło