I SA/Wa 1062/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-12
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości rolnej lub leśnej na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny, gdy dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy zezwala na zabudowę jednorodzinną?Ratio decidendi
Podział nieruchomości rolnej lub leśnej na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub regulacja granic. Sama decyzja o warunkach zabudowy zezwalająca na zabudowę jednorodzinną nie jest wystarczająca do dokonania takiego podziału, jeśli nie spełnia on wymogów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący J. P. i M. P. wystąpili o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału działki rolno-leśnej nr ewid. [...] na mniejsze działki, na które posiadali decyzję o warunkach zabudowy zezwalającą na budowę dwóch budynków mieszkalnych. Wójt Gminy L. odmówił zaopiniowania, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zakazu podziału gruntów rolnych i leśnych na działki mniejsze niż 0,3 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że podział powinien być dopuszczalny na podstawie art. 94 ust. 1 ugn, ze względu na posiadanie decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi J. P., M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmawiające zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr ewid. [...] położonej w obrębie wsi S., gmina L., stanowiącej własność J. P. i M. P.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
J. P. wnioskiem z dnia 23 lutego 2012 r. wystąpił do Urzędu Gminy w L. o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału działki nr [...], zgodnie z propozycją przedstawioną na załączonym do wniosku wstępnym projekcie podziału.
Wójt Gminy L. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. odmówił zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości i wskazał, że zgodnie z załączoną do wniosku decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2011 r.
na przedmiotowej działce możliwa jest zabudowa jednorodzinna w postaci dwóch budynków mieszkalnych. Dla obszaru, na którym położona jest nieruchomość objęta podziałem, brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie ma obowiązku sporządzenia tego planu. Zgodnie jednak z wypisem z ewidencji gruntów działka nr [...] o pow. [...] ha sklasyfikowana jest jako grunt orny klasy VI na powierzchni [...] ha, jako grunt orny klasy VIz na powierzchni [...] ha oraz jako lasy i grunty leśne klasy VI na powierzchni [...] ha. Powołując się na treść przepisu art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływana dalej jako "ugn", organ wskazał, że podział nieruchomości przeznaczonej w planie miejscowym bądź wykorzystywanej na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami. Z powyższego przepisu wynika zatem zakaz podziału gruntów rolnych i leśnych na działki mniejsze niż 0,30 ha z wyjątkiem sytuacji z art. 93 ust. 2, która w niniejszym przypadku nie zachodzi. Powyższe spowodowało konieczność odmowy zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki.
Po rozpoznaniu zażalenia J. P. i M. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu wskazało, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że działka nr [...] przeznaczona do podziału posiada przeznaczenie rolne, bowiem stanowią ją grunty orne, lasy i grunty leśne, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów sporządzony na dzień 23 lutego 2012 r. Ponadto w wyniku planowanego podziału powstałyby dwie działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, co potwierdza wstępny projekt podziału. W sytuacji natomiast, gdy dla terenu objętego wnioskiem o podział nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak w niniejszej sprawie, dla ustalenia przeznaczenia terenu znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów, przy czym, zgodnie z art. 93 ust. 2a ugn, podział takiej działki na mniejsze niż 0,3 ha będzie mógł nastąpić tylko w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami. Takie ograniczenie dokonywania podziałów nieruchomości rolnych i leśnych ma zapobiegać rozdrabnianiu tych nieruchomości i w konsekwencji przeznaczaniu wydzielonych działek o pow. poniżej 0,3000 ha na inne cele niż rolne i leśne. W niniejszej natomiast sprawie w wyniku podziału nieruchomości o funkcji rolnej miałyby powstać m. in. nieruchomości o pow. mniejszej niż 0,3 ha z przeznaczeniem na sprzedaż jednej z działek. W sytuacji jednak gdy podział taki nie ma na celu wydzielania nowych dróg ani regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami, jest w świetle przepisów niedopuszczalny. Wobec tego nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący posiadają decyzję o warunkach zabudowy zezwalającą na budowę dwóch domów na przedmiotowej działce, gdy sam podział tej nieruchomości jest zgodnie z ustawą niedopuszczalny.
Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. P. i M. P. wskazując, że podziału nieruchomości chcieli dokonać na podstawie art. 94 ust. 1 ugn, zgodnie z którym w przypadku planu miejscowego podziału można dokonać, jeśli nie jest on sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla terenu, na którym znajduje się działka
nr [...] brak jest obowiązującego planu miejscowego, natomiast skarżący posiadają decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. o warunkach zabudowy polegającej na budowie dwóch budynków jednorodzinnych. Dlatego też, zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 94 ust. 1 ugn.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L., którym odmówiono zaopiniowania proponowanego przez skarżącego wstępnego podziału nieruchomości oznaczonej
jako dz. nr [...] położonej w obrębie wsi S. gm. L.
Problematyka dotycząca podziału nieruchomości uregulowana została w Rozdziale 1 Działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 92
ust. 1 ugn przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr [...] o pow. [...] ha, o której zaopiniowanie wstępnego podziału wystąpił J. P., jak wynika ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów, sklasyfikowana jest jako grunt orny klasy VI na powierzchni [...] ha, jako grunt orny klasy VIz na powierzchni [...] ha oraz jako lasy i grunty leśne klasy VI na powierzchni [...] ha. Przy tym dla terenu, na którym zlokalizowana jest ww. działka, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również nie ma obowiązku sporządzenia tego planu. Z akt sprawy wynika również, że w wyniku proponowanego przez skarżącego podziału miałoby dojść do wydzielenia działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Powyższe oznacza zatem, iż w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy uwzględnieniu których powinna nastąpić ocena dopuszczalności dokonania wnioskowanego podziału. Podział możliwy jest bowiem jedynie na warunkach i zasadach przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
I tak stosownie do treści art. 93 ust. 2a zd. 1 ugn podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona
na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Przy czym zgodnie z treścią art. 92 ust. 2 ugn, za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne
oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie znów do treści art. 53a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) przez pojęcie "kataster" rozumie się ewidencję gruntów i budynków, do czasu przekształcenia jej w kataster nieruchomości.
Jak już wskazano powyżej przedmiotowa nieruchomość sklasyfikowana jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne i leśne, co równoznaczne jest, zgodnie z art. 92 ust. 2 ugn, z wykorzystywaniem jej na cele rolne i leśne. Z kolei celem proponowanego przez skarżącego podziału działki nr [...], w wyniku którego wydzielone zostałyby działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, nie jest
ani powiększenie sąsiedniej nieruchomości, ani regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami, a tylko w tych przypadkach podział przedmiotowej działki byłby dopuszczalny. Z powyższego wynika zatem, że zapadłe w sprawie postanowienia wydane zostały zgodnie z prawem.
W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że przepis art. 94 ust. 1 ugn, zgodnie z którym w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi
albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy gdy podział nieruchomości jest w ogóle dopuszczalny, tj. zgodny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak jednak wskazano powyżej przedmiotowa działka o pow. [...] ha oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako nieruchomość rolna i leśna, a zatem jej podział na działki mniejsze niż 0,3000 ha, a taki podział przewiduje przedłożony przez skarżącego projekt podziału, możliwy jest jedynie pod warunkiem,
że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości
lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami.
Skoro zatem przedmiotowa działka, która jak wynika z dokumentacji zgromadzonej
w sprawie (wniosek skarżącego z dnia 23 lutego 2012 r. i decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2011 r.), ma zostać przeznaczona na sprzedaż
(pod zabudowę jednorodzinną), a nie na cele wymienione w przepisie art. 93 ust. 2a ugn, to tym samym jej podział jest niedopuszczalny, bez względu na zapisy decyzji
o warunkach zabudowy, czy poprzedzającego ją pozytywnego uzgodnienia w zakresie gruntów rolnych. To zaś w konsekwencji powoduje brak możliwości zastosowania
w sprawie przepisu art. 94 ust. 1 ugn. Zasady podziału nieruchomości dotyczą bowiem wszystkich gruntów niezależnie od ich położenia, czy też planowanego przeznaczenia. Decydujące natomiast jest określenie tych gruntów w katastrze, czyli ewidencji gruntów.
W przedmiotowej sprawie zapisy w ewidencji gruntów nie budzą żadnych wątpliwości co do tego, że nieruchomość skarżących stanowi grunty rolne i leśne. Oznacza to, że jej podział może zostać dokonany wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Dopóki zatem dane w ewidencji gruntów nie zostaną zmienione, podział działki nr [...] zgodnie z wnioskiem skarżącego
nie jest możliwy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło