I SA/Wa 1063/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania H. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego skarżąca H. P. nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż ma [...] lata, jest osobą o złym stanie zdrowia i ma problemy z chodzeniem (żylaki i ból kręgosłupa). Również jej mąż ma liczne problemy zdrowotne i razem każdego miesiąca wydają na leki około [...] zł. Ponadto sami utrzymują dom, co jest kosztowne dla uwiarygodnienia czego nadesłali do Sądu rachunek za wodę i ścieki (za dwa miesiące około [...] zł). Do tego dochodzą opłaty za opał i energię elektryczną oraz za wywóz śmieci. W związku z powyższym nie stać skarżącej na dodatkowe koszty sądowe, czy opłacenie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca ponadto wskazała, iż jest właścicielką działki budowlanej o powierzchni [...] arów oraz domu o powierzchni [...] metrów. Skarżąca oświadczyła także, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała także, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoim mężem, a łączne ich dochody miesięczne brutto wynoszą [...] złotych. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń emerytalnych uzyskiwanych przez wnioskodawczynię oraz jej męża, potwierdzonych przez bank wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz leczeniem, oświadczenia wskazującego czy, kiedy i za jaką kwotę nastąpiło zbycie działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. Powyższe wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 6 czerwca 2013 r., pozostało jednakże bez odpowiedzi. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 lipca 2013 r., którym odmówiono H. P. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca pismem z dnia 15 lipca 2013 r. wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała, iż od dnia [...] lipca jest wdową i jej jedynym źródłem utrzymania jest renta emerytalna w wysokości [...] zł. Wskutek wniesienia sprzeciwu powyższe postanowienie referendarza sądowego utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącą H. P. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców tj.: - dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń emerytalnych uzyskiwanych przez wnioskodawczynię; - potwierdzonych przez bank wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy; - dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz leczeniem; - oświadczenia wskazującego czy, kiedy i za jaką kwotę nastąpiło zbycie działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Powyższe wezwanie wraz z pouczeniem o treści art. 233 § 1 Kodeksu Karnego i stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej H. P. w dniu 23 lipca 2013 r. Pismem z dnia 29 lipca 2013 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 29 lipca2013 r.) skarżąca H. P. wskazała, iż od lat [...] ubiegłego wieku jest rencistką II grupy inwalidzkiej i dlatego już w 2002 r. podczas sprawy spadkowej po jej ojcu była zwolniona z opłat sądowych. W związku, z czym uważa, iż składanie przez nią oświadczeń i potwierdzanie dochodów za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 tej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W myśl art. 245 § 1–3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego W świetle treści art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie złożyli żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazali zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Tym bardziej, iż pomimo wezwania Sądu nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, a do których nadesłania została przez Sąd zobowiązana. Nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią świadczeń emerytalnych, nie nadesłała potwierdzonych przez bank wyciągów lub wykazów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, nie przedstawiła dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz leczeniem, nie przedstawiła oświadczenia wskazującego czy, kiedy i za jaką kwotę nastąpiło zbycie działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. Brak nadesłania przez skarżącą ww. dokumentów nie pozwala na dostateczną ocenę sytuacji majątkowej skarżącej i tym samym ustalenie, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 w zw. z art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.