I SA/Wa 1066/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-28
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego z pomocy społecznej jest prawidłowa, gdy dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, uwzględniając dochód z gospodarstwa rolnego matki wliczanej do rodziny?Ratio decidendi
Zasiłek okresowy przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Dochód rodziny obejmuje sumę miesięcznych przychodów wszystkich osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących, w tym dochód z gospodarstwa rolnego, który jest ustalany na podstawie przeliczeniowego hektara niezależnie od faktycznych dochodów. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego decyzja odmowna jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
A. Ż. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, który został odmówiony przez Prezydenta Miasta O. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Dochód rodziny obejmował również dochód z gospodarstwa rolnego matki A. Ż., która wspólnie z nią i córką zamieszkuje i gospodaruje. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące dochodu i składu rodziny, wskazując, że matka stanowi odrębną rodzinę i gospodarstwo jest nieuprawiane.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję S. K. O. w O. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego utrzymało powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania Ą. Z. świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji zostało wskazane, że dochód trzyosobowej rodziny Odwołującej wynosi [...] zł i przewyższa kwotę kryterium dochodowego, wynoszącego dla trzyosobowej rodziny 1053 zł (3 x 351 zł), pozwalającego na skorzystanie ze świadczenia w postaci zasiłku okresowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji odnośnie uzyskanego dochodu, jak i odnośnie składu rodziny. Nie zgadza się także, aby brać pod uwagę, przy ustalaniu dochodu rodziny, gospodarstwa jej matki, które jest nieuprawiane i nie przynosi żadnego dochodu. Wskazuje też, że jej matka nie powinna być brana pod uwagę przy wyliczaniu dochodu, gdyż stanowi odrębną rodzinę. Opisuje także swoja sytuację życiową, oraz sytuację życiową jej byłego męża – L. Z. Na końcu wnosi o przyznanie jej zasiłku okresowego w wysokości [...] zł.
W świetle ustaleń organu I instancji oraz obowiązującego stanu prawnego organ odwoławczy rozpatrujący przedmiotową sprawę nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłek okresowy przysługuje rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny określonego w ustawie o pomocy społecznej. Skuteczne staranie się o tą formę pomocy społecznej jest więc możliwe, jeżeli Wnioskodawca nie przekroczy ustawowego kryterium dochodowego na osobę, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy i § 1 wskazanego w sentencji decyzji rozporządzenia, które wynosi dla osoby w rodzinie – 351 zł. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.
Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. Z. zamieszkiwała ze swoją nieletnią córką E. Z. w mieszkaniu należącym do swojej matki J. S., która ponosiła wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Ustawa o pomocy społecznej w art. 6 pkt 14 nakazuje traktować jako rodzinę osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W niniejszej sprawie wspólne zamieszkiwanie wymienionych trzech osób nie budzi zdaniem organu odwoławczego wątpliwości. Także kwestia wspólnego gospodarowania jest jednoznaczna. A. Z. nie posiadająca praktycznie własnego dochodu (za wyjątkiem płaconym na E. Z. alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie) wraz z córką pozostają na utrzymaniu J. S., która ponosi koszty eksploatacji mieszkania. Zdaniem organu nie wiadomo na czym miałoby polegać samodzielność gospodarowania przez A. Z.
Na dochód rodziny Odwołującej się z miesiąca poprzedzającego datę złożenia wniosku o zasiłek okresowy (złożony do protokołu w czasie wywiadu środowiskowego w dniu 31 października 2008 roku) składały się: renta J. S. w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł oraz alimenty płacone na rzecz E. Z. przez L. Z. w wysokości [...] zł miesięcznie, co dało w sumie dochód [...] zł na rodzinę i [...] zł na członka rodziny.
Odnośnie zarzutów Skarżącej związanych z uwzględnianiem nieuprawianej części gospodarstwa rolnego, organ wskazał, że ustawa o pomocy społecznej, w art. 8 ust. 9, nakazuje przyjąć, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości207 zł, uniezależniając to przyjęcie od uzyskiwanych w rzeczywistości dochodów (czy ich braku) uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Do przyjęcia dochodu wystarczy sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego, a w niniejszej sprawie, zgodnie z zaświadczeniem z właściwego Urzędu Gminy wynika wprost, że J. S. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznego co stanowi [...] ha przeliczeniowego. Z tego tytułu zatem osiągany jest dochód w wysokości [...] zł miesięcznie.
Przekroczone zostało w takiej sytuacji prawnie ustalone kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny wynoszące 1053 zł (351 zł na osobę), pozwalające na skuteczne ubieganie się o formę pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Organ I instancji, będąc związany przepisami prawa, uzależniającymi możliwość udzielenia pomocy w formie zasiłku okresowego od nieprzekroczenia kryterium dochodowego, był zobligowany do wydania decyzji odmownej w tym zakresie.
Organ odwoławczy podniósł, że sprawy ze skarg A. Z., a dotyczące świadczeń z ustawy o pomocy społecznej, były już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgadzał się ze stanowiskiem organów administracji publicznej w zakresie ustalenia składu rodziny A. Z. i wliczania dochodów z gospodarstwa rolnego (np. wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 253/09 z 28 kwietnia 2009 roku).
Na decyzję SKO w O. z dnia [...] marca 2010 r. skargę do WSA w Warszawie złożyła A. Z. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta O. i wniosła o zasądzenie przez Sąd Administracyjny kwoty [...] złotych miesięcznie począwszy od 2001 r. kiedy to wystąpiła o pomoc finansową do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O.
Skarżąca podkreśliła, że MOPR odmawiając jej bezpodstawnie pomocy skazał ją i jej córkę na głodową śmierć. Skarżąca podkreśliła także, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa ze swoją matką J. S.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z treścią art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2. rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustała się:
1. w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2. w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między:
1. kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2. kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednak należy mieć na uwadze, że ustalony przez organy dochód [...] zł, co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy przewyższa kwotę kryterium dochodowego wynoszący dla 3 osobowej rodziny kwotę1053 zł (3 x 351 zł) pozwalający na przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego (art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i § 1 Rozp. RM z dnia 29.07.2009 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – Dz. U. Nr 127, poz. 1055).
Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika również, że A. Z. nie posiada żadnych własnych dochodów oraz majątku, a mieszka wspólnie z małoletnią córką E. Z. u swojej matki J. S., z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
W rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 4 powołanej ustawy dochód rodziny to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Tak więc dochodem rodziny skarżącej są dochody wszystkich osób w rodzinie, a więc także i matki skarżącej. Z kolei definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Niekwestionowane jest przez skarżącą, że jej matka jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowe. Potwierdza to także kserokopia zaświadczenia z dnia [...].11.2008 r. wystawionego przez Urząd Gminy w O. znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy.
Stosownie do art. 8 ust. 9 tej ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł, co w sytuacji gospodarstwa rolnego matki skarżącej daje kwotę [...]
Sąd podziela zatem stanowisko obu organów w powyższym zakresie, że będąc związanymi przepisami prawa uzależniającymi możliwość udzielenia pomocy w formie przyznania zasiłku okresowego od nieprzekroczenia przez ubiegającego się o taki zasiłek kryterium dochodowego wydały A. Z. decyzje odmowne.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło