I SA/Wa 107/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] odmawiającą umorzenia 30% należności podlegających zwrotowi z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w okresie o d1 grudnia 2009 r. do 30 września 2010 r. na rzecz K. i W. O. oraz całości odsetek od ww. zadłużenia i ustalającej zwrot zadłużenia w ratach szczegółowo opisanych w tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych zarówno na podstawie art. 30 ust. 1 jak i ust. 2 powołanej ustawy. Warunkiem umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 1 jest spełnienie ściśle określonego warunku, tj. skutecznej egzekucji należności, a jak zostało ustalone R. O. nie spełnia tego warunku. Natomiast rozstrzygnięcie organu na podstawie art. 30 ust. 2 ma charakter uznaniowy. Umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu. Organ ustalił, że wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy wynosi [...] zł netto. Płaci on dobrowolne alimenty na obecną żonę i dziecko – [...] zł, alimenty na rzecz K., K. i W. O. wynoszą [...] zł, alimenty przekazane na konto komornika – [...] zł, dojazd do pracy [...] zł, telefon – [...] zł. Wnioskodawca mieszka wraz z rodzicami i dokłada się do wydatków na żywność, media i czynsz w łącznej kwocie [...] zł. Organ ustalił również, że wnioskodawca jest osobą formalnie zdolną do pracy, nie legitymuje się bowiem orzeczeniem o niezdolności do pracy. Z uwagi na aktywność zawodową wnioskodawca, w ocenie organu, powinien być w stanie wywiązać się z ciążących na nim obowiązków względem dzieci. Kolegium nie kwestionuje także przydatności opisu zachowania wnioskodawcy przywołanego w wyroku Sądu Okręgowego [...] z [...] stycznia 2013 r. odnośnie oceny jego sytuacji materialnej. Szczególnie istotne, zdaniem organu, jest ustalenie dotyczące sprzedaży przez R. O. nieruchomości w 2009 r. za kwotę [...] zł i niewłaściwego z punktu widzenia potrzeb dzieci sposobu wydatkowania tych środków. Podobnie przydatna jest ocena odnosząca się do możliwości zarobkowych, kwalifikacji zawodowych i wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej zawarta w uzasadnieniu powołanego wyroku. W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że nie ma podstaw do umorzenia zarówno należności głównej jak i odsetek od niej. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. R.O. zarzucił naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 30 § 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 kpa i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. R. O. wystąpił z wnioskiem do organu I instancji o umorzenie w całości odsetek oraz o umorzenie 30% należności głównej oraz rozłożenie pozostałej kwoty na raty. Przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1227 ze zm.) stanowi, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] wynika, że alimenty na rzecz dzieci R. O. – K., K. i W. O. wynoszą łącznie [...] zł miesięcznie. W okresie 3 lat poprzedzających wydanie decyzji skarżący przekazywał za pośrednictwem komornika [...] zł miesięcznie i bezpośrednio do rąk wierzycieli po [...] zł miesięcznie. Tak więc egzekucja alimentów była w tym czasie skuteczna w wysokości połowy kwoty zasądzonych alimentów miesięcznie, co nie spełnia przesłanki określonej w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do umorzenia 30% należności głównej. Natomiast co do przesłanki określonej w art. 30 ust. 2 powołanej ustawy organ prawidłowo ustalił, że również nie są spełnione przesłanki do umorzenia należności w całości lub jej części, a tylko do rozłożenia spłaty tej należności na raty. Sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego – prawidłowo ustalona i oceniona przez organ – nie uzasadnia zastosowania w odniesieniu do R. O. określonego w tym przepisie dobrodziejstwa w zakresie umorzenia należności. Wprawdzie dla oceny zaistnienia przesłanek z tego przepisu istotny jest stan faktyczny dotyczący sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika z chwili wydania decyzji, mimo to nie można pominąć sytuacji z okresu, kiedy doszło do zadłużenia skarżącego. Decyzja obejmuje okres od 1 grudnia 2009 r. do 30 września 2010 r. R. O. nie płacił w tym czasie alimentów na swoje dzieci określonych w wyroku i zastępczo alimenty były wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W motywach prawomocnego wyroku z [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] wskazał, że R. O. w dniu [...] września 2009 r. sprzedał stanowiącą jego własność nieruchomość za kwotę [...] zł. Dysponując tak znaczną kwotą pieniędzy nie przeznaczył z niej nic na pokrycie alimentów i na skutek własnych wyborów, bo przeznaczył tę kwotę na inne cele, spowodował zadłużenie w zakresie alimentów co do którego ubiega się o umorzenie. Tak więc do tego zadłużenia skarżący doprowadził z własnej woli dokonując rozporządzenia majątkiem na inne potrzeby niż alimentowanie dzieci. Obecnie skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Poza dziećmi z pierwszego małżeństwa ma na utrzymaniu dziecko z drugiego małżeństwa, na które jak oświadczył dobrowolnie płaci [...] zł miesięcznie. W powołanym uzasadnieniu wyroku z [...] stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy ustalił, że skarżący posiada bardzo dobrą znajomość języka angielskiego, uprawnienia operatora wózka widłowego i do wykonywania zawodu taksówkarza, pracował także jako instruktor nauki jazdy. Z ustaleń poczynionych przez organ w niniejszej sprawie wynika, że skarżący jest zdolny do pracy, nie jest orzeczona wobec niego niepełnosprawność. W sytuacji, gdy skarżący ma obowiązek utrzymania czworga dzieci powinien podjąć starania o dodatkowe zatrudnienie, a nie poprzestawać na pracy za kwotę [...] zł miesięcznie. Wskazuje to na to, iż nie wykorzystuje on w pełni swoich możliwości zarobkowych. Obecna trudna sytuacja dochodowa skarżącego jest konsekwencją jego postępowania, nie zaś obiektywnych okoliczności, na które nie ma on wpływu. Zasadnie więc organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania wobec skarżącego treści art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodna z prawem decyzja skutkuje oddaleniem skargi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.