I SA/Wa 1072/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-13

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Gabriela Nowak, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli wykaże, że wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a w szczególności interesu prawnego wynikającego z potencjalnego dziedziczenia?
Ratio decidendi
Osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik tylko wtedy, gdy wykaże, że wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Interes prawny musi mieć charakter materialnoprawny, tzn. wynikać z przepisów prawa materialnego. W przypadku postępowania komunalizacyjnego, stronami są Skarb Państwa i gmina, a inny podmiot może być uznany za stronę tylko wtedy, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia, który stałby na przeszkodzie komunalizacji.
Stan faktyczny
K. R. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony po stronie skarżącej J. R. w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Wnioskodawca argumentował, że wywłaszczenie dotyczy go bezpośrednio jako pełnoletniego członka rodziny prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe, a także jako przyszłego spadkobiercy rodziców. Sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek K. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. wniosku K. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić wniosek. K. R. w piśmie z dnia 1 października 2009 r. zawarł wniosek o dopuszczenie go do występowania w charakterze strony po stronie skarżącej w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...] – w części dotyczącej działki nr [...] (powstałych z działki nr [...]) i nr [...] (powstałej z działki nr [...]) oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji dotyczącej działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]), nieruchomości położonych w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku K. R. argumentował, że w momencie wywłaszczenia, tj. [...] listopada 1979 r. był pełnoletnim członkiem rodziny, który prowadził w tym czasie wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami J. i J. R., zameldowanym i zamieszkałym od 1960 r. Dlatego wywłaszczenie i jego skutki dotyczą go bezpośrednio. Nadto podniósł, że na podstawie testamentu J. R. i J. R. zostanie spadkobiercą, wobec tego również posiada interes prawny w przystąpieniu do udziału w sprawie po stronie skarżącej, bowiem w przypadku odrzucenia skargi jego prawa zostaną ograniczone. Zatem wynik niniejszego postępowania będzie oddziaływał na jego sferę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W myśl art. 12 tej ustawy przez stronę rozumie się również uczestnika postępowania. W świetle art. 33 § 2 powołanej ustawy udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z treści powyższego przepisu wynika, że dopuszczenie wnioskodawcy do udziału w postępowaniu jest obowiązkiem Sądu tylko wtedy, gdy zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: osoba ta nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy jej interesu prawnego. Zatem uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie powołanego przepisu prawa może stać się jedynie podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, ale który nie brał udziału w tym postępowaniu. Tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, ma charakter materialnoprawny, tzn., że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Musi więc istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa, zostało zbudowane w art. 28 kpa na prawnej kategorii interesu prawnego, w świetle którego stroną postępowania administracyjnego jest tylko ten podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. W przedmiotowej sprawie wniosek K. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...], nie może zostać uwzględniony z tego powodu, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie nie dotyczy interesu prawnego K. R. Komunalizacja mienia państwowego uregulowana w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U Nr 32, poz. 191 ze zm.) dotyczy stosunków własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa, a konkretną gminą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest podgląd, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby można było uznać inny podmiot za stronę takiego postępowania niezbędne jest wykazanie przez niego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Zatem inny podmiot może być uznany za stronę w postępowaniu komunalizacyjnym tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreśliłby tytuł Skarbu Państwa do skomunalizowanego mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że K. R. nie posiada tytułu prawnorzeczowego do skomunalizowanych nieruchomości. Brak dokumentu, z którego wynikałby w sposób nie budzący wątpliwości tytuł prawnorzeczowy do spornych nieruchomości na rzecz K. R. powoduje, że Sąd zobligowany jest do nieuznania K. R. za stronę przedmiotowego postępowania i odmowy dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze strony. Z powyższych względów, w oparciu o art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło