I SA/Wa 1077/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. ze skargi Z. L. i R. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. ISA/WA 1077/08 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] [...] z dnia [...] maja 2008 r. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania Z. L. i R. L. z dnia 26 września 2007r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007r., Nr [...] - odmawiającej potwierdzenia wyżej wymienionym osobom prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007r. odmówił Z. L. i R. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu do ww. decyzji, organ wojewódzki stwierdził, że odmowa potwierdzenia stronom prawa do rekompensaty jest uzasadniona faktem, iż Z. L. i R. L. nie złożyli w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, dotyczącego wartości mienia nieruchomego pozostawionego na kresach wschodnich. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, ze R. L. i Z. L. spełniają przesłanki do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. jednocześnie wzywając wnioskodawców do przedłożenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz wskazania formy realizacji prawa do rekompensaty. Wnioskodawcy przedłożyli operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. Złożony przez strony operat szacunkowy z dnia 14 listopada 2006r., został zakwestionowany przez Wojewodę [...] i przekazany do weryfikacji [...] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych. W dniu 29 marca 2007r. [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych wydało w przedmiotowej sprawie opinię, z której wynika, że ze względu na błędy merytoryczne i metodyczne operat wykonany przez M. J., nie może być wykorzystany dla celu, w jakim został sporządzony. W związku z powyższym, Wojewoda [...] pismem z dnia 5 lipca 2007r. nr [...], odesłał stronom ww. operat szacunkowy, informując, że akta sprawy wymagają uzupełnienia o prawidłowo sporządzony operat. Z kolei pismem z dnia 17 lipca 2007r. strony postępowania zakwestionowały ocenę operatu, dokonaną przez [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w opinii z dnia 29 marca 2007r. i przekazały wadliwy operat do [...] Urzędu Wojewódzkiego w R., żądając wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007r., Nr [...], odmówił. Z. L. i R. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 22 października 2007r. do Ministra Skarbu Państwa wpłynęło, za pośrednictwem Wojewody [....], odwołanie Z. L. i R. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007r., Po rozpatrzeniu odwołania stron, Minister Skarbu Państwa decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Wskazał, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, (Dz. U.z 2005 r. Nr 169, poz. 1418, ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2005 r. Minister Skarbu Państwa nie stwierdził naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów prawa materialnego i procesowego. Stwierdził, że pomimo dokonania przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2006r., pozytywniej oceny spełnienia przez Z. L. i R. L. wymogów wynikających z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to wobec odmowy złożenia przez strony prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, organ wojewódzki nie mógł potwierdzić stronom prawa do rekompensaty. Organ odwoławczy podniósł, ze decyzja potwierdzająca prawo do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie, musi zawierać m.in. wysokość rekompensaty określoną zgodnie z art. 13 powołanej ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, w związku z odmową złożenia przez strony prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, nie ma możliwości określenia wysokości rekompensaty przysługującej obu wnioskodawcom, gdyż zgodnie z opinią [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia 29 marca 2007r., złożony przez strony operat szacunkowy z dnia 14 listopada 2006r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J., nie może być wykorzystany dla celu, w jakim został wykonany. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. L. i R. L.. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo Wojewody [...] z dnia 5 lipca 2007 r. We wskazanym piśmie Wojewoda [...] poinformował skarżących, że miał nie tylko prawo ale także obowiązek przekazać do weryfikacji operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, którego prawidłowość budziła wątpliwości. Organ wskazał, że [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w opinii z dnia 29 marca 2007 r. oceniło, że ze względu na błędy metodyczne sporządzony przez M. J. operat szacunkowy, nie może być wykorzystany do celu, w jakim został sporządzony. Wojewoda [...] wskazał, ze mając to na uwadze odsyła operat szacunkowy na adres Z. L. Ponadto pouczył strony, że zgodnie z art. 10 kpa zobowiązującym organy administracji do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, przesyła w załączeniu kserokopię opinii do operatu szacunkowego z uzasadnieniem. Wskazał, że akta sprawy dotyczącej rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w związku z wojną 1939 roku wymagają uzupełnienia o prawidłowo sporządzony operat szacunkowy. Minister Skarbu Państwa uzasadniając odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty wskazał, że wobec odmowy złożenia przez strony prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego, organ wojewódzki nie mógł potwierdzić stronom prawa do rekompensaty. Zdaniem Sądu pismo z dnia 5 lipca 2007 r. nie może być uznane jako prawidłowe wezwanie do złożenia nowego operatu szacunkowego. Wskazuje na to treść pisma oraz pouczenie strony o treści art. 10 kpa. Zasada ustanowiona w art. 10 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie indywidualnej ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym jego stadium obejmuje m.in. prawo strony do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem - prezentowanym zarówno w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również przez doktrynę - strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy.. Organ przesłał stronom opinię [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia 29 marca 2007 r. do zapoznania pouczył strony o treści art. 10 kpa oraz wskazał, ze akta sprawy wymagają uzupełnienia o prawidłowo sporządzony operat szacunkowy. Skarżący w piśmie z dnia 17 lipca 2007 r. po zapoznaniu się z opinią [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia 29 marca 2007 r., zgodnie z pouczeniem organu o treści art. 10 kpa wypowiedzieli się co do tego dowodu wskazując na swoje zastrzeżenia co do jego prawidłowości. Obowiązkiem organu było w sposób precyzyjny i jednoznaczny wskazać jaką czynność mają wykonać wnioskodawcy, w jakim terminie oraz jakie będą skutki niezastosowania się do wezwania organu. Stwierdzenie organu, że skarżący odmówili złożenia prawidłowo sporządzonego operatu jest zbyt daleko idące. Jak już wskazano z powołanego przez organ pisma z dnia 5 lipca 2007 r. wynika, ze skarżący nie zostali wezwani do złożenia nowego operatu. Brak jednoznacznego wezwania stron przez organ do dokonania określonej czynności ze wskazaniem negatywnych skutków odmowy jej dokonania, powoduje, ze organ nie może powoływać się na odmowę dokonania tej czynności przez strony jako uzasadnienie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wobec tego, że organy administracji publicznej przeprowadziły w sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.