I SA/Wa 1078/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-01

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe świadczenie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (tzw. wczasy pod gruszą) powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli zostało uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc ustalania prawa do świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazano, że dochód uzyskany w miesiącu poprzedzającym ustalenie prawa do świadczeń powinien być uwzględniany tylko wtedy, gdy jest on nadal uzyskiwany w dniu ustalania tego prawa. Organy nie wykazały, że dochód z poprzedniego okresu był nadal uzyskiwany w dacie wydania decyzji, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
A. W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Powodem odmowy było przekroczenie kryterium dochodowego, wynikające z wliczenia przez organy jednorazowego świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (refundacja za urlop) do dochodu rodziny. Skarżąca argumentowała, że świadczenie to nie powinno być wliczane do dochodu, ponieważ jest to jednorazowa wypłata, a nie stały dochód.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z [...] r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania A. W. od decyzji Prezydenta W. z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że A. W. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta W. z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci M. W., T. W., G. W., M. W., M. W.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...]/[...] na dzieci M. W., T. W., G. W., M. W.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej na dzieci G., M., M. W. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnych dzieci: G., M. i M. W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że powodem odmowy jest przekroczenie kryterium dochodowego. Zgodnie z §1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2012. 959) wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, od dnia 1 listopada 2012 r. wynosi 623,00 zł. w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Dochód w rodzinie M. W. wynikający z zaświadczenia [...] nr [...] z [...] r. wynosi [...] zł., a w przeliczeniu na jedną osobę [...] zł. i przekracza kryterium dochodowe ustalone na kwotę [...] zł. Odmowa przyznania zasiłku rodzinnego wiąże się z odmową przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego. A. W. w odwołaniu nie zgodziła się z decyzją uznając, że jednorazowe świadczenie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych za tzw. wczasy pod gruszą otrzymane za [...] r., nie powinno być wliczane do dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. tj. j. z 2006 r. Nr 139, poz.992 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł. Zgodnie z ust 4b tego przepisu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Kolegium podniosło, że kategoryczne brzmienie przepisu oznacza, że organ w tym przypadku nie korzysta z uznania administracyjnego. Ogranicza się do wyliczenia kryterium dochodowego zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie i jeżeli stwierdzi, że uzyskiwany dochód nie przekracza kryterium dochodowego wydaje decyzję o przyznaniu zasiłku lub stwierdziwszy, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe wydaje decyzję o odmowie przyznania zasiłku. Organ wskazał, że M. W. podjął zatrudnienie od [...] r., a zatem należało przyjąć dochód z miesiąca [...] r., co też organ uczynił. Kolegium przytoczyło treść przepisu art. 3 ust. 1 ustawy. Przywołało definicję dochodu oraz utraty dochodu, wskazując, że jest to katalog zamknięty, co oznacza, że żadna inna sytuacja powodująca zmniejszenie dochodu np. jak w niniejszym przypadku brak jednorazowej wypłaty w kolejnych miesiącach zatrudnienia nie może być brana pod uwagę. Na powyższą decyzję skargę złożyła A. W. Wskazała, że dochodem jej siedmioosobowej rodziny jest wynagrodzenie za pracę męża. Podniosła, że mąż podjął zatrudnienie [...] r., a w [...] r. korzystał z urlopu wypoczynkowego. Z tego tytułu otrzymał z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych refundację za urlop w kwocie [...] zł., co automatycznie zawyżyło dochód rodziny za [...] r. i stało się postawą odmowy przyznania świadczeń za cały okres świadczeniowy. Skarżąca wskazała, że wcześniej rodzina otrzymywała zasiłek i dodatki do tego zasiłku. W ocenie skarżącej kwota [...] zł. nie powinna być zaliczona do dochodu, którym jest jedynie wynagrodzenie za pracę. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów obydwu instancji był przepis art. 5 ust. 4 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wprawdzie prawidłowo ustalił dochód członków rodziny skarżącej za [...] r. tj. [...] zł (tj. wynagrodzenie za pracę – [...] oraz refundację za urlop [...] zł), co stanowi kwotę [...] zł dochodu na członka rodziny, jednakże nie dostrzegł, że przepis art. 5 ust.4b ustawy in fine zawiera zastrzeżenie o treści: "jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych". Natomiast dochód w owym dniu nie był ustalony przez organy. Otóż w aktach sprawy nie ma dowodów z których wnikałoby jakie dochody uzyskiwał mąż skarżącej w dacie ustalania prawa do świadczeń, czyli z daty decyzji organu I instancji. Decyzja tego organu została wydana [...] r., wobec tego organ winien ustalić czy dochód w kwocie [...] zł. na członka rodziny był uzyskany także w tym dniu. Jednakże mając na uwadze, że w połowie grudnia nie sposób ustalić dochodu za ten miesiąc, to z przyczyn oczywistych powinien on być ustalony za [...] r. W aktach są dokumenty dotyczące wynagrodzenia męża skarżącej za [...] r. - w kwocie [...] zł. i [...] r. - w kwocie [...] zł. Wysokość tego wynagrodzenia wskazuje, że dochód na członka rodziny wynosi odpowiednio [...] zł. i [...] zł. Już chociażby za wyżej wskazane miesiące dochód na członka rodziny nie jest "tym" dochodem w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 4b in fine, jaki uzyskano w [...] r. Inne rozumienie przepisu art. 5 ust. 4b ustawy prowadziłoby do sytuacji, że jeden miesiąc uzyskania większych dochodów, gdy w dacie orzekania np. brak byłoby jakichkolwiek dochodów lub byłyby one znacznie mniejsze, skutkowałoby odmową przyznania świadczeń na cały okres zasiłkowy. Dlatego uznać należy, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 4b in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, art. 77 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a organ odwoławczy naruszył także przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Gdyby organ przeprowadził prawidłowo postępowanie wówczas rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit c) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali dochody członków rodziny skarżącej uwzględniając także dochody z [...] r. Zbada czy dochód z [...] r. jest "tym" dochodem uzyskiwanym również w dniu ustalania prawa do świadczeń tj. także w [...] r., przy założeniu, że decyzja byłaby wydana w dacie uchylonej decyzji pierwszoinstancyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło