I SA/Wa 108/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-10

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia rodzinne wypłacone w okresach, w których osoba była uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Świadczenia rodzinne wypłacone w okresach, w których osoba była uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli wcześniej wydano decyzję uchylającą decyzje o przyznaniu świadczeń i orzekającą o odmowie ich udzielenia. Organ administracji publicznej jest w tym zakresie związany wydanymi decyzjami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ uznał świadczenia za nienależnie pobrane ze względu na aktywność zawodową męża skarżącej w Norwegii i zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w szczególności dotyczące należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy i prawidłowego pouczenia o obowiązku informowania organu o zmianach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...], w sprawie uznania za świadczenie nienależnie pobrane świadczeń rodzinnych wypłaconych E. K. w formie zasiłku rodzinnego na dzieci: F. K. i Z. K. w okresach szczegółowo wskazanych w decyzji w kwocie [...] zł oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: F. K. i Z. K. w okresie szczegółowo wymienionym w decyzji w kwocie [...] zł. Z ustaleń organu wynika, że Marszałek Województwa [...] decyzjami szczegółowo opisanymi w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji odmówił E.K. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: F. K. i Z. K. w okresach szczegółowo wskazanych w osnowie decyzji. Decyzje te stały się ostateczne. W związku z tym, w ocenie organu, Marszałek Województwa [...] zobligowany był – w związku z art. 23 a ust. 9 i art. 30 ust 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – do wydania decyzji ustającej nienależnie pobrane świadczenia rodzinne, w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ze względu na aktywność zawodową A. K. na terytorium Norwegii. Z dokumentów przesłanych przez instytucję właściwą do wypłaty świadczeń rodzinnych w Norwegii ustalono następujące okresy aktywności zawodowej: 23.03.2006 r., 25.03.2007 r.-7.09.2007 r., 14.03.2008 r. – 14.12.2008 r., 19.03.2009 r. – 30.10.2009 r., 13.03.2010 r. – 01.10.2010 r., 31.05.2011 r. – 26.08.2011 r., 10.03.2012 r. – 13.11.2012 r. W ocenie Kolegium dokonane na podstawie akt sprawy ustalenia wskazują, że w omawianym stanie faktycznym zaistniała przewidziana w art.. 30 ust 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanka pobrania świadczenia nienależnego. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do uznania świadczenia za nienależne w sytuacji, gdy w sprawie wydano decyzję uchylające wcześniej wydane decyzje o przyznaniu świadczeń i orzeczono o odmowie ich udzielenia. Oznacza to, że organ administracji publicznej jest w tym zakresie związany wydanymi decyzjami. W oparciu o analizę zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że we wszystkich decyzjach wydanych z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G. przyznających E. K. prawo do świadczeń rodzinnych wnioskodawczyni została pouczona o obowiązku informowaniu organu pierwszej instancji o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Pouczenia takie zawierają również wszystkie wnioski o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. E. K. skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy art.7, 8, 9, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. (dalej "kpa") poprzez nie wyjaśnienie należycie wszelkich okoliczności sprawy niezbędnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności: - czy skarżąca była w stanie zapoznać się z pouczeniem zawartym we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku, co jest warunkiem koniecznym do uznania świadczenia na nienależne zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, - brak ustalenia daty, od której na skarżącej ciążył obowiązek poinformowania organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na dotychczasową sytuację prawną, czego skutkiem było naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem skarżąca nie została prawidłowo pouczona o sytuacjach powodujących brak uprawnień do pobierania przyznanych świadczeń rodzinnych. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Skarżąca E. K. złożyła wnioski o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: F. K. i Z. K. na okresy zasiłkowe: 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012. Burmistrz Miasta i Gminy G. wydał decyzję przyznające wnioskowane świadczenia rodzinne na poszczególne okresy zasiłkowe. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że każdy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego zawiera pouczenie o obowiązku informowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, które zostały podpisane przez skarżącą. Również w każdej decyzji przyznającej świadczenia rodzinne znajduje się takie pouczeni, konkretnie w pkt 2 pouczenia wprost zapisano, że osoba, która wystąpiła z wnioskiem o przyznanie tych świadczeń zobowiązana jest do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne m.in. o wyjeździe lub podjęciu zatrudnienia przez członka rodziny poza granicami R.P. Skarżąca nie zawiadomiła Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o podjęciu przez męża A. K. zatrudnienia w Norwegii w każdym z okresów zasiłkowych przez okresy czasu objęte przedmiotową decyzją, wobec czego świadczenia rodzinne były wypłacane przez całe okresy zasiłkowe. Okoliczność podejmowania przez A. K. zatrudnienia w Norwegii wypłynęła w związku ze zwróceniem się przez instytucję właściwą do wypłaty świadczeń rodzinnych w Norwegii do [...] Centrum Polityki Społecznej o informacje w sprawie wniosku A. K. o przyznanie świadczeń rodzinnych w Norwegii. Marszałek Województwa [...] ustalił, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i wydał decyzje przyznające prawo do świadczeń rodzinnych E. K. na dzieci: F. K. i Z. K. za wyjątkiem świadczeń w okresach objętych zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzja, co, do których odmówił przyznania tego prawa. Decyzje te stały się ostateczne. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy G. uchylił wcześniejsze decyzje przyznające świadczenia rodzinne za okresy czasu co, do których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – stosownie do art. 23 a ust 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Decyzje te także stały się ostateczne. Wobec tego zaistniała sytuacja, o jakiej stanowi art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie, z którym za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23 a ust 5 za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Uznanie, zatem przez organ wypłaconych E. K. świadczeń rodzinnych na dzieci: F. K. i Z. K. w okresach wymienionych w osnowie decyzji za nienależnie pobrane jest zgodne z prawem, a w szczególności z art. 30 ust 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To czyni zarzuty skargi bezzasadnymi i skutkuje jej oddaleniem. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło