I SA/Wa 1080/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. L. wnioskiem z dnia 17 listopada 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP. Z treści danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że K. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym o pow. [...] m 2. Wnioskodawczyni podała, że porusza się na dwóch kulach. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie [...] złotych netto. Posiada ponadto akcje Orlenu w ilości [...] szt. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie K. L. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim podnieść należy, iż skarżąca uiściła należny w sprawie wpis, tak więc na obecnym etapie postępowania nie ma ona obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów. W przedstawionym zaś przez skarżącą stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie w przyszłości ewentualnych kosztów procesu (np. opłat kancelaryjnych czy też wpisu od skargi kasacyjnej) leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie [...] złotych netto. Skarżąca posiada również [...] szt. akcji PKN Orlen (kurs akcji w dacie podejmowania niniejszego rozstrzygnięcia wynosił 23,60 złotych). W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżąca jest osobą na tyle ubogą, że ewentualne poniesienie w przyszłości dodatkowych kosztów związanych z prowadzonym w niniejszej sprawie procesem może spowodować uszczerbek w jej niezbędnych kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinni więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - mogą zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W niniejszej sprawie skarżąca takiego braku nie wykazała. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.