I SA/Wa 1081/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-23

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Anna Lech, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca mienie ogólnonarodowe, będąca w dniu 27 maja 1990 r. we władaniu przedsiębiorstwa państwowego wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym, podlega komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji nie przeprowadziły należytej analizy stanu prawnego i faktycznego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., co jest kluczowe dla stwierdzenia komunalizacji z mocy prawa. Brak wystarczających dowodów na to, czy nieruchomość faktycznie "należała" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, a jedynie stwierdzenie, że skarżąca spółka nie legitymowała się tytułem prawnym do władania nią, nie jest wystarczające. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu P. Spółka Akcyjna. P. S.A. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą komunalizację. Skarżąca podnosiła, że nieruchomość nie podlega komunalizacji, ponieważ należała do przedsiębiorstwa państwowego wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym i stanowiła infrastrukturę kolejową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie : Sędzia NSA Anna Lech Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku Nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę Miejską W. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. W uzasadnieniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że organ wojewódzki na podstawie przedłożonych dokumentów ustalił, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu P. w W Dyrekcji Okręgowej w W.. Z materiału dowodowego sprawy wynika również, że przedsiębiorstwo to nie legitymowało się tytułem prawnym do tej nieruchomości, uzyskanym w formie prawem przewidzianej, co potwierdza pismo P. S.A. z dnia 29 listopada 2005 r. Podniesiona w piśmie okoliczność, że mienie to stanowiło w latach powojennych wyodrębnioną z ogólnego majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanej funkcjonalnie z infrastrukturą stacji [...], a "P." objęły majątek [...] poniemieckich, nie przesądza o ustanowieniu takiego tytułu, zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały prawo zarządu do gruntów państwowych w ściśle określony sposób, tj. na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwolenie tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy, o której mowa w art. 8 ust. 2 tej ustawy. Powstanie określonego rodzaju prawa do gruntu nie mogło nastąpić w sposób dorozumiany. Organ wojewódzki zaznaczył również , iż będąca przedmiotem postępowania nieruchomość, zgodnie ze stanem faktycznym, położona jest w ciągu drogi stanowiącej własność Gminy Miejskiej W., administrowanej i eksploatowanej przez Zarząd Dróg i Komunikacji w W. (co potwierdza pismo Zarządu Dróg i Komunikacji w W. z dnia 26 lipca 2005 r.). Wobec powyższego należy uznać, że rzeczona nieruchomość spełniała przesłanki do komunalizacji z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), bowiem w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła ona mienie ogólnonarodowe, a uprawnienia właścicielskie w stosunku do niej wykonywał w imieniu Skarbu Państwa, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa , rozpoznając odwołanie złożone przez P. S. A. nie zgodziła się z argumentami w nim podniesionymi, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, według których następuje stwierdzenie nabycia z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa mienia na rzecz właściwych gmin, gdyż przedmiotem decyzji Wojewody były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które należały do przedsiębiorstwa państwowego "P.", wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. Podkreśliła, że istotnie organem założycielskim dawnego p.p. P. nie był żaden z organów wymienionych w art. 5 ust. 1 lub 2 (także w ust. 3) ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z tego powodu ustalenie, że w dniu 27 maja 1990 r. określone mienie państwowe "należało do" p.p. P. oczywiście wyłączałoby komunalizację tego mienia. Zgodnie z punktem 1 uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. W 13/91 (OTK 1992, Nr 2, poz. 37), "Termin normatywny -należące do- użyty w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe), będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, że przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym -należały- do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wymienionych wyżej gruntów." Powołał się również na stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 26 lutego 1998 r., I SA 1768/96 (Lex, Nr 44632), że "... prawo zarządu jest w zasadzie prawem niezbywalnym i nie było możliwe ustanowienie go w inny sposób, jak tylko w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy zawartej przez te jednostki ...". Nie podzielił zatem poglądu odwołującego się, że przedmiotowa nieruchomość "należała do" dawnego przedsiębiorstwa P., którego następcą prawnym jest obecnie P. SA. Bez wpływu na tę ocenę pozostają powołane przez odwołującego się przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987), które pozostają bez związku z komunalizacją mienia. Nieporozumieniem zaś jest zarzut naruszenia przez Wojewodę przepisów art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), o których mowa w odwołaniu. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. nowelizującej tę ustawę. Podkreślono, że na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) w ustawie z dnia 8 września 2000 r. po art. 34 został dodany art. 34a w brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.)." Zgodnie zaś z art. 5 powołanej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. "Sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją umarza się." Przywołano stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03, Dz. U. Nr 69, poz. 625). Zgodnie z punktem 1 sentencji tego wyroku, "Art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) jako niedotyczące mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm) nie są niezgodne z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.". W punkcie 2 sentencji Trybunał podkreślił zaś, że "Art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) w związku z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. są zgodne z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.". W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił zaś w szczególności, że "Wyrażone w kwestionowanym art. 5 ustawy nowelizującej postanowienie ustawodawcy o umorzeniu postępowań komunalizacyjnych niezakończonych prawomocną decyzją jest jedynie konsekwencją rozwiązania przyjętego w art. 1 pkt 19, który odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom, wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Nie dotyczy natomiast niezakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa". Okoliczność ta sprawia, że przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie mają - zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej - zastosowania w niniejszej sprawie. W konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzono, że odwołujący się nie wykazał, iż w dniu 27 maja 1990 r. rzeczona nieruchomość znajdowała się w zarządzie d. p.p. P., zatem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowiła jak w sentencji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. W skardze wskazano, że przedmiotowa nieruchomość nie może podlegać komunalizacji ponieważ nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wg których następuje stwierdzenie nabycia z dniem 27 maja 1990 r, z mocy prawa mienia na rzecz właściwych gmin (art. 5.ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych), gdyż przedmiotem skarżonej decyzji na dzień 27 maja 1990 r. były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego "P." wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym, służące przedsiębiorstwu wykonującemu zadania publiczne. Będącą przedmiotem skargi działkę P. przejęło w zarząd i użytkowanie po [...] niemieckich, jako stanowiącą część kompleksu stacji [...], w związku z czym działka należała i służyła wraz z infrastrukturą [...] pp. P.. Strona skarżąca twierdzi, że przedmiotowa nieruchomość podlega wyłączeniu z komunalizacji z mocy prawa ponieważ tak stanowi przepis art. 5. ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32 poz. 191 ze zm.) jako nie należącą do terenowego organu administracji państwowej na dzień 27 maja 1990 r. W sposób nieuzasadniony organ pierwszej instancji pominął obowiązujące w Polsce międzywojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu państwowemu P.. Strona przywołuje regulacje szczególne dotyczące P., a płynące jeszcze z art. 4 ust. l rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 września 1926 r., który to ustanawiał tytuł zarządu mienia [...] (ruchomego i nieruchomego). Strona podkreśla, iż nieruchomości linii [...] poniemieckich przejęły [...] polskie w strukturze istniejących podziałów nieruchomości, stąd też poprawnym jest wnioskowanie, iż [...] polskie objęły w tym czasie wydzielone części mienia ogólnonarodowego, przy obowiązującym wyżej akcie normatywnym. Strona przywołała przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP (obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r.), który stanowił, że mienie P. stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego. Stwierdzenie komunalizacji nie jest możliwe ze względu na istniejącą regulację Przepisu art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji, i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zmianami). Strona nadal twierdzi, iż nieruchomość ta jako infrastruktura Dworca S. należała i służyła w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu państwowemu wykonującemu zadania o charakterze publicznym ogólnokrajowym i z mocy art. 11 pkt 1.2 komunalizacji nie podlegała. Strona zarzuciła również, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał w pełni sprawy ponieważ z map dołączonych przez stronę w sprawie organowi pierwszej instancji, wynika, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi integralną część z "infrastrukturą [...]" stacji [...] W.. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w posiadaniu pp. P. i stanowiła "linię [...]" tzn. tory [...] wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz pas przyległy gruntu. P. S.A. zarzuciły, iż organy pierwszej i drugiej instancji pomijają w sposób nieuzasadniony regulacje rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. nr 151, poz.987), które stanowią, że "granica przyległego pasa gruntu w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym powinna znajdować się w odległości co najmniej 3,0 m. od zewnętrznej krawędzi budowli kolejowej lub granicy robót ziemnych związanych z konstrukcją drogi szynowej, najbardziej odległej od osi toru". Jest to według przyjętych pojęć ustawowych - ustawy z dnia 28 marca 2003r o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 789 ze zm.) tzw. "przyległy pas gruntu". Przedmiotowa nieruchomość w całości mieści się w granicy przyległego pasa ([...] m od skarpy) i stanowi infrastrukturę [...] "Dworca W." .Oba organy zignorowały dowód istniejący w sprawie w postaci załączników graficznych, gdzie odzwierciedlone jest położenie linii [...] względem przedmiotowej działki. Organ pierwszej instancji wydał decyzję stwierdzającą komunalizację bez odniesienia się do tego stanu faktycznego i prawnego, organ drugiej instancji uchybienia tego nie naprawił, stąd też obie decyzje dotknięte są wadami jakie wskazuje skarga na wstępie. Reasumując podniesione zarzuty, skarżące P. S.A., wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie wszystkie zarzuty w niej podniesione zasługiwały na uwzględnienie. Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. oparta była na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy mienie ogólnonarodowe należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - stało się w dniu wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwej gminy. Decyzję komunalizacyjną stwierdzającą nabycie mienia z mocy prawa wydaje wojewoda (art. 18 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.) i ma ona charakter deklaratoryjny. Decydujące zatem znaczenie dla komunalizacji w podanym wyżej trybie ma stan prawny i faktyczny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Chodzi tu przede wszystkim o to czy mienie podlegające komunalizacji należało w tym czasie w rozumieniu powołanego art. 5 ust. 1 ustawy do podmiotu w normie tej wymienionego. Określenie "należące" zawarte w ww. art. 5 ust. 1, które jest podstawową przesłanką komunalizacji w oparciu o tę normę, należy rozumieć jako możliwość szerokiego dysponowania mieniem ogólnonarodowym przez podmioty tam wymienione. Zdaniem Sądu organy obu instancji nie analizowały tej kwestii, nie można bowiem uznać za taką analizę stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro skarżące P. S. A. nie legitymowały się prawem zarządu do przedmiotowej działki w formie przewidzianej prawem, to tym samym należy uznać, że spełniona została przesłanka z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku i mienie to należało do gminy. Nie przemawia za przyjęciem takiego stanowiska informacja przekazana w trakcie postępowania administracyjnego przez Zarząd Dróg i Komunikacji w W., z której wynika, że przedmiotowa działka nr [...] była i jest obecnie we władaniu zarządu i stanowi część drogi łączącej ulicę [...] z ulicą [...]. Ze względu na lakoniczność tej informacji, nie wynika z niej w żaden sposób, do kogo należała przedmiotowa działka w dniu 27 maja 1990 roku. Z informacji tej nie wynika również, że droga, w skład której weszła działka nr [...], była zaliczona do kategorii dróg gminnych, jak twierdzą organy administracji obu instancji. Zgodnie bowiem z art. 7 ustawy z dnia 31 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 1984 roku Nr 14, poz. 60 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie 27 maja 1990 roku do dróg gminnych oraz lokalnych miejskich zalicza się pozostałe drogi na terenie gmin i miast, stanowiące uzupełniającą sieć służącą miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg zakładowych. Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następuje w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. Uznanie zatem wyłącznie na podstawie informacji przekazanej przez Zarząd Dróg i Komunikacji w W., że ulica [...] (w skład której wchodzi działka [...]) ma kategorię drogi gminnej należy uznać za przedwczesne. Dodatkowo należy podnieść, że w aktach administracyjnych, znajdują się dwa wpisy z rejestru gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 roku, dotyczące nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Z wypisów z rejestru gruntów oraz z karty inwentaryzacyjnej wynika, że przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu P., natomiast różne są określenia rodzaju użytków w wypisach z rejestru gruntów w zależności od daty jego sporządzenia. W wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] marca 2005 roku oznaczono użytki jako tereny różne (Tr), zaś z dnia [...] listopada 2005 roku jako droga (dr). Takie same różnice w oznaczeniach dotyczących określenia rodzaju użytków znajdują się w zapisach kart inwentaryzacyjnych i spisach inwentaryzacyjnych znajdujących się w aktach sprawy. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego (por. art. 20, 22, 24 - ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Zgodnie zaś z wydanym na podstawie powołanej wyżej ustawy § 45 rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454) aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 powołanego wyżej rozporządzenia stosuje się odpowiednio. Przepis § 35 ust. 7 rozporządzenia zaś brzmi, że źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są wyniki oględzin. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się protokół z oględzin działki nr [...] z dnia [...] października 2004 roku, z którego wynika, że w tym dniu stanowiła ona część ul. [...] o utwardzeniu asfaltowym oraz informacja Zarządu Dróg i Komunikacji w W. z dnia [...] lipca 2005 roku , że przedmiotowa działka [...] była i jest obecnie we władaniu tutejszego zarządu. Na podstawie tych dokumentów dokonano zmian w ewidencji gruntów, wskazując, że taki stan istniał już na dzień 27 maja 1990 roku, zmieniając w ewidencji rodzaj użytków z "terenów różnych" na "drogi" (wypis z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2005 roku). Uznanie więc przez organy obu instancji, na podstawie w ten sposób zaktualizowanego wypisu z rejestru gruntów, że przedmiotowa działka oznaczona nr [...] w dniu 27 maja 1990 roku należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, należy uznać za naruszające art. 7 kpa. Te wszystkie okoliczności wskazują, że Wojewoda [...] nie wyjaśnił podstawowych wątpliwości co do stanu nieruchomości na dzień komunalizacji, powstałych na tle zapisów w powołanych wyżej dokumentach. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej również wynika, że organ ten w istocie nie przeprowadził postępowania odwoławczego i nie dokonał analizy zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Za niezasadny należało natomiast uznać zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych , bowiem P. nie jest jednostką wymienioną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 roku w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301). W świetle powyższego, wbrew ocenie prawnej dokonanej przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, zawartej w odpowiedzi na skargę i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie można przyjąć za udowodnione, że sporna nieruchomość podlegała komunalizacji na podstawie ustawy art. 5 ust. 1 pkt 1 z dnia 10 maja 1990 r. Sprawa ta nie została należycie wyjaśniona, a zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu w pierwszym rzędzie należy wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości stan przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 roku i ocenić jego skutki w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło