I SA/Wa 1081/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-23
Skład orzekający: Monika Nowicka, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia będąca wieczystym użytkownikiem nieruchomości, która na dzień 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego i została zajęta pod drogę publiczną, jest uprawniona do żądania odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.?Ratio decidendi
Spółdzielnia będąca wieczystym użytkownikiem nieruchomości, a nie jej właścicielem na dzień 31 grudnia 1998 r., nie jest uprawniona do żądania odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepis ten przyznaje prawo do odszkodowania wyłącznie właścicielom nieruchomości, którzy utracili własność w wyniku wejścia w życie wspomnianego przepisu. W związku z tym, organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie odszkodowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organy administracji uznały, że Spółdzielnia, będąc wieczystym użytkownikiem, a nie właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., nie jest uprawniona do żądania odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Joanna Skiba /spr./ Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku nr [...] Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 roku, orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] Prezydent Miasta W. umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wskazując w uzasadnieniu, iż z przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 roku, Nr 133 poz. 872 ze zm.) wynika, iż odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną przysługuje tylko temu, kto potwierdzi swoje prawo własności do gruntu objętego wnioskiem na dzień 31 grudnia 1998 roku. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie wskazał, że stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 roku nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które przysługuje dotychczasowemu właścicielowi. Przytoczony przepis precyzuje wyraźnie, że odszkodowanie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną przysługuje tylko tej osobie, która potwierdzi swoje prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem na dzień 31 grudnia 1998 roku i wykaże, że utraciła to prawo na podstawie ww. art. 73 ust. 1 – z dniem 1 stycznia 1999 roku. Z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów i odpisu z księgi wieczystej wynika zaś, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 roku stanowiła własność Miasta W. na mocy decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] września 1992 roku i pozostawała w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...] w W. na podstawie umowy użytkowania wieczystego z dnia [...] kwietnia 1967 roku. Z tych względów organ wojewódzki uznał, że Spółdzielnia [...] nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości przed dniem 1 stycznia 1999 roku, w związku z czym nie przysługuje jej odszkodowanie za część działki gruntu nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną. Zatem dokonana przez organ nieruchomość instancji ocena stanu faktycznego nieruchomość prawnego jest prawidłowa wynika z niej oczywisty brak podstaw do merytorycznego rozpatrywania sprawy odszkodowania. Z tych względów organ II instancji orzekł jak w rozstrzygnięciu.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego wniosła Spółdzielnia [...] w W. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 -12 kpa przez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia statusu prawnego nieruchomości, art. 105 kpa przez błędne jego zastosowanie do przedmiotowego stanu faktycznego oraz błędne ustalenie, że organ II instancji rozpatrywał odwołanie członków spółdzielni, a nie spółdzielni. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Przepis ten, stanowi w ust. 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Tak więc ustawodawca do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądań o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne w trybie art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) zaliczył właścicieli nieruchomości. Ustawodawca ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie tylko do właścicieli nieruchomości, przy czym nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o właścicieli nieruchomości, którzy utracili własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, a nie inne podmioty. Z treści więc przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wynika, że inne podmioty, poza właścicielami, nie mogą zrealizować tego żądania. Skoro, w rozpatrywanej sprawie, z wnioskiem o odszkodowanie wystąpiła Spółdzielnia [...] w W., która nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości lecz jej użytkownikiem wieczystym, to prawidłowo organy obu instancji uznały, że podmiot ten nie jest uprawniony do wystąpienia z takim wnioskiem, a takie ustalenie, skutkuje umorzeniem postępowania administracyjnego. Niezasadne są zatem zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów kpa oraz prawa a materialnego tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Za niezasadny należy również uznać zarzut rozpoznania odwołania członków spółdzielni a nie spółdzielni. Organ II instancji w sentencji decyzji określił, iż rozpatruje odwołanie "członków zarządu spółdzielni", prawidłowo winno być określone, iż rozpatruje odwołanie spółdzielni, jednak ta nieścisłość stylistyczna nie ma wpływu na uznanie prawidłowości rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło