I SA/Wa 1081/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania A. Ż. od decyzji Nr [...] z [...] grudnia 2009 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. w sprawie przyznania na listopad 2008 r. zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2009 r. przyznano A. Ż. na listopad 2008 r. zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie [...] zł, na jej wniosek z 31 października 2008 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji [...] z [...] listopada 2008 r. Organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni spełnia kryteria ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do udzielenia jej pomocy. Dochód osiągany w trzyosobowej rodzinie wynosi [...] zł miesięcznie, a zatem nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ wyjaśnił, że pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności przyznano z uwagi na to, że rodzina posiada możliwości techniczne i organizacyjne do przygotowania posiłku we własnym zakresie. Ustalona wysokość pomocy wynika z możliwości finansowych ośrodka. Ośrodek rozpatrując sprawę A. Ż. miał na względzie sytuację materialną i indywidualne okoliczności występujące w rodzinie, a z drugiej strony możliwości finansowe MOPR oraz ilość osób oczekujących na pomoc. Potrzeby środowiska w 2009 r. na realizację świadczeń z pomocy społecznej z zadań własnych gminy są wyższe o 28,32 % w stosunku do otrzymanego budżetu. Z dotacji miesięcznej MOPR w pierwszej kolejności zabezpiecza formy pomocy takie jak: gorące posiłki ,schronienie , pogrzeby. W związku z powyższym, nie ma możliwości przyznania wyższego zasiłku celowego na żywność. Środki jakimi dysponuje MOPR są niewystarczające w stosunku do społecznego zapotrzebowania. Od powyższej decyzji A. Ż. wniosła odwołanie, w którym nie kwestionując wysokości przyznanej pomocy, zarzuciła pracownikom socjalnym błędne ustalanie wysokości uzyskiwanego dochodu w kwocie [...] zł miesięcznie. Zainteresowana podniosła, że odwiedzający ją pracownicy socjalni wymuszają na niej stwierdzenie, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z matką i córką, podczas, gdy ona u matki tylko zamieszkuje. Zainteresowana uważa, ze ustalając dochód rodziny nie powinno wliczać się dochodów jej matki, a zwłaszcza dochodów z gospodarstwa rolnego. Twierdzi natomiast, że jej były mąż L. Ż. jest w dobrej sytuacji materialnej, a pracownicy socjalni pomagają mu w unikaniu odpowiedzialności za rodzinę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ponownie rozpoznając sprawę wskazało, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn. zm.), jeśli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód miesięczny w rodzinie nie przekracza ustawowego kryterium, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 -15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni mieszka wraz z córką u matki J. S., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Organ ustalił wysokość dochodu osiągniętego w rodzinie skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Ustalając dochód rodziny organ uznał, że A. Ż. nie posiada żadnych dochodów, córka E. otrzymała od ojca tytułem alimentów [...] zł. Matka J. S. otrzymuje rentę z KRUS w kwocie [...] zł i dodatek mieszkaniowy [...] zł oraz posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowe, co daje dochód [...] zł. Łączny dochód rodziny za wrzesień 2008 r. wyniósł zatem [...] zł., a więc nie przekroczył 150 % kryterium dochodowego, które dla tej rodziny wynosi [...] zł. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że rodzina skarżącej spełnia określone w ustawie warunki uprawniające do otrzymania świadczenia na zakup żywności. Organ odwoławczy podkreślił, iż stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy i jego wysokość ma charakter uznaniowy. Wyznacznikami przyznania zasiłku celowego oraz jego wysokości są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy oraz cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12. 01 1994 r. I SA 1649/93; ONSA 1995/1/33). Organ wskazał, iż przy ustalaniu dochodu w ramach realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 pkt 4 tej ustawy przez dochód rodziny należy rozumieć sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Natomiast za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 3 pkt 14). Przez dochód na osobę w rodzinie rozumie się dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Organ wyjaśnił, że stosując zasadę wynikającą z przepisów ustawy o pomocy społecznej w przypadku A. Ż. za rodzinę należało uznać wnioskodawczynię, jej córkę i matkę, gdyż wspólnie zamieszkują i gospodarują. Dlatego też w dochodzie rodziny należało uwzględnić dochody tych trzech osób. Wobec tego dochód w rodzinie wnioskodawczyni wynosi [...] zł. Jest on niższy od kryterium dochodowego określonego powołanymi wyżej przepisami, co uzasadnia przyznanie świadczenia. Organ podkreślił, iż z wywiadów wynika, że A. Ż. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i matką. Dlatego do miesięcznego wyliczenia dochodu rodziny prawidłowo przyjmowane są dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Wobec tego zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowego ustalania dochodu przez pracowników socjalnych są w ocenie organu II instancji całkowicie bezzasadne. Z kolei kwestie związane z sytuacją materialną byłego małżonka A. Ż. oraz jego stosunek do rodziny nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, ani też nie mogą wpływać na ustalanie dochodu na osobę w rodzinie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. Ż. Wniosła o zasądzenie kwoty [...] zł. W uzasadnieniu skargi zarzuciła wadliwe przyjęcie przez organy, iż pozostaje wraz z córką we wspólnym gospodarstwie z matką. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną oraz na zły stan zdrowia. Podniosła, że na skutek nagannego zachowania męża zmuszona była wraz z córką zamieszkać u matki. Skarżąca podniosła, że organy dowolnie przyjmują wysokość dochodu ([...] zł), podczas gdy w rzeczywistości rodzina jej takiego dochodu nie osiąga. Zdaniem skarżącej pracownicy MOPR stosują wobec niej i matki przymus, działają złośliwie, aby pomóc mężowi L. Ż. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą uwzględniono wniosek A. Ż. i przyznano jej zasiłek celowy na listopad 2009 r. w kwocie [...] złotych na zakup żywności. Z treści skargi wynika, że skarżąca nie kwestionuje kierunku rozstrzygnięcia, ani wysokości świadczenia, lecz uzasadnienie decyzji w zakresie dotyczącym przyjętej przez organy wysokości dochodu w rodzinie. Jednakże zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zważyć należy, że organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 3 pkt. 1 c), art. 5 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie realizacji wyżej wskazanego programu, w zw. z art. 6 pkt 4 i 14, art. 8 ust. 1pkt 2, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do tych przepisów pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy prawidłowo ustaliły, że dochód w rodzinie wnioskodawczyni wynosi [...] zł miesięcznie. Zatem nie przekracza on 150 % kryterium dochodowego (dochód w rodzinie, który uprawnia do otrzymania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia nie może być wyższy od kwoty [...] zł). Ponieważ dochód w rodzinie skarżącej, wyliczony przez organy, jest niższy od kryterium dochodowego określonego powołanymi wyżej przepisami, to organ przyznał zasiłek celowy. Organ uzasadnił wysokość przyznanego świadczenia i jego formę możliwościami finansowymi MOPR oraz ilością osób oczekujących na pomoc. Jednocześnie organ uwzględnił, że skarżąca i jej córka objęte są różnymi formami pomocy. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej przyjmując, że wynosi on [...] zł, na który składają się (na miesiąc poprzedzający złożenie wniosku) alimenty na dziecko – [...] zł, renta z KRUS pobierana przez matkę skarżącej – [...] zł, dodatek mieszkaniowy – [...] zł, dochód matki z gospodarstwa rolnego wg 1 ha przeliczeniowego – [...] zł, co wynika z akt sprawy. Gdyby więc nawet organy błędnie ustaliły dochód w rodzinie skarżącej, to i tak pozostawałoby to bez wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, jak bowiem skarżąca podnosi, nie ma ona żadnych własnych dochodów. Skarżąca wraz z córką mieszka u swojej matki J. S., z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wynika to z ustaleń zawartych w protokole z wywiadu środowiskowego z 31 października 2009 r., w którego sporządzaniu skarżąca uczestniczyła. Zarzuty skarżącej co do niewłaściwego, jej zdaniem, postępowania pracowników MOPR - zmuszania jej i matki do określonych zachowań, niewłaściwych innych działań pracowników organu, pozostają poza oceną w niniejszym postępowaniu. Mogą być one przedmiotem odrębnych postępowań. Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 4 powołanej ustawy dochód rodziny to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Tak więc dochodem rodziny skarżącej są dochody wszystkich osób w rodzinie, a więc także i matki skarżącej. Wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji, zamiast art. 6 tej ustawy, powołał przepis art. 3, lecz w istocie prawidłowo zastosował art. 6. W ocenie Sądu to uchybienie jest oczywistą omyłką pisarską, nie mającą wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Bezzasadnie wobec tego skarżąca kwestionuje w skardze wysokość dochodu przyjętego przez organy w uzasadnieniach skarżonych decyzji. Odnośnie żądania skargi zasądzenia przez Sąd kwoty 1412 zł wskazać należy, że wykracza to poza uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego określone w art. 145 p.p.s.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.