I SA/Wa 1082/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] października 2007 r. J. A. zwrócił się o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez P. i A. A. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości Z., województwo [...]. Do wniosku załączył postanowienie Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] z dnia [...] września 2006 r., [...] z którego wynika, że spadek po A. A. zmarłej w dniu [...] maja 1971 r. w L., ostatnio nabyli: mąż P. A. oraz syn J.A. po 1/2 części każdy z nich. Jak wynika natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 1983 r., sygn. [...] wynika, że prawa do spadku po P. A. nabył syn J. A. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odmówił potwierdzenia J. A. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Wojewoda stwierdził, że z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w sprawie wynika, że nie znaleziono danych o nieruchomości będącej własnością P. i A. A. Brak jest również dokumentów repatriacyjnych wystawionych na w/w nazwiska. Jednocześnie stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia świadków, nie spełniają wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 z późn. zm). Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia, którym w sprawie niniejszej jest Minister Skarbu Państwa, złożył J. A. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i stwierdził, że złożone w sprawie oświadczenie świadka E. C. nie mogą mieć mocy dowodowej w niniejszej sprawie, z uwagi na rok urodzenia świadka. Dodatkowo zauważył, że złożone przez niego oświadczenia nie zawierają również informacji o miejscu zamieszkiwania świadka oraz informacji czy świadek nie jest osobą bliską w stosunku do właścicieli pozostawionej nieruchomości lub ich spadkobierców. Równocześnie stwierdzi że również oświadczenia M. K. z [...] marca 2006 r. i [...] kwietnia 2006 r. nie mają mocy dowodowej, gdyż nie zawierają informacji czy świadek nie jest spokrewniony z rodziną A. Ponadto nie spełnia warunków również z uwagi na datę urodzenia świadka oraz fakt, że nie był bezpośrednim świadkiem zaistniałych zdarzeń. Minister Skarbu Państwa wskazał także, że w toku postępowania wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających fakt zamieszkiwania właściciela przedmiotowej nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 19369 r. oraz opuszczenia go w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. A. W jej uzasadnieniu wskazał, że sprawa o przyznanie mu prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP ciągnie się od 7 lat. Opisał jej przebieg oraz zakwestionował ocenę materiału dowodowego – zeznań świadków M. K., E. C. i J. P. dokonaną przez Ministra Skarbu Państwa. Argumentował, że " słowo zasłyszane publicznie jest poszlaką, natomiast napisane i potwierdzone lub podpisane w obecności notariusza jest dowodem" W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011r. mocą której odmówiono skarżącemu potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z jej uzasadnienia wynika, iż organy obu instancji uznały, że w sprawie brak jest dowodów, przewidzianych w przepisach ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, które są niezbędne do ustalenia istnienia przesłanek warunkujących potwierdzenie tego prawa. Minister Skarbu Państwa podkreślił przede wszystkim, że wnioskodawca nie złożył żadnych dokumentów w celu potwierdzenia istnienia przesłanek ustawowych prawa do rekompensaty, które pozwoliłyby na ustalenie jaki był rodzaj oraz powierzchnia nieruchomości wskazanych w złożonym wniosku ani nie udokumentował ich w trybie art. 6 ust.5 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. Z przepisu tego wynika, że w przypadku braku dokumentów o których mowa w ust.4 pkt. 1 i 2, dowodami o których mowa w ust.1 pkt.1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości w której znajduje się nieruchomość pozostawiona lub w miejscowości sąsiedniej, nie są osobami bliskimi właścicieli lub ich spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Odnośnie oświadczeń świadków, których zeznań dotyczą zarzuty skargi organ zarzucił, że nie stanowią one dowodu na okoliczności na które zostały powołane gdyż: a) w przypadku zeznań E. C. urodzonego [...] listopada 1936r. są one niewiarygodne z uwagi na rok urodzenia świadka oraz fakt, że całą wiedzę na ten temat uzyskał z relacji swoich rodziców a ponadto nie zawierają informacji o miejscu zamieszkania świadka oraz czy świadek jest spokrewniony z właścicielami nieruchomości b) w przypadku zeznań M. K. urodzonego [...].08.1934r są one niewiarygodne z uwagi na rok urodzenia świadka oraz fakt , że całą wiedzę na ten temat uzyskał z relacji swoich rodziców a ponadto nie zawierają informacji czy świadek jest spokrewniony z właścicielami nieruchomości c) w przypadku zeznań J. P. są niewiarygodne z uwagi na rok urodzenia świadka oraz fakt , że całą wiedzę na ten temat uzyskał z relacji osób trzecich a ponadto nie zawierają informacji czy świadek jest spokrewniony z właścicielami nieruchomości Wobec treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i niespornej okoliczności , że skarżący nie złożył do akt sprawy żadnych dokumentów potwierdzających , że jego poprzednicy prawni – A. i P. A. - pozostawili poza obecnymi granicami RP nieruchomość, w przedmiotowej sprawie kluczowym zagadnieniem pozostaje kwestia czy zgromadzone w aktach administracyjnych , zakwestionowane przez organ , zeznania świadków dokumentują powyższe. Zdaniem Sądu orzekającego, ocena dokonana przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Świadkowie o których mowa wyżej, w dacie 01.09.1939r. byli małymi dziećmi . Z oczywistych powodów wszelka ich wiedza na temat majątków i nieruchomości posiadanych w tym czasie przez ich rodziców, bliskich, sąsiadów lub znajomych musi pochodzić z relacji innych osób . Podkreślenia wymaga, że zeznanie świadka jest zawsze oświadczeniem jego wiedzy o określonych faktach, odtwarzającym te fakty. Przedmiotem zeznania powinny być osobiste, obiektywne spostrzeżenia . Nie można jednak z góry odrzucić zeznań świadków ze słyszenia, którzy relacjonują bezpośrednie spostrzeżenia innych osób (vide: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego art. 258 str.412T.Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska t.1). Powinny być one jednak oceniane w kontekście okoliczności danej sprawy oraz pozostałych , zgromadzonych w niej dowodów. W sprawie niniejszej jest poza sporem, że skarżący na dowód potwierdzenia posiadania przez jego rodziców nieruchomości w Z. oraz jej rodzaju i powierzchni, nie przedłożył organom żadnych dokumentów urzędowych ani prywatnych. Nie przedstawił także dokumentów potwierdzających fakt zamieszkiwania właściciela na byłym terytorium RP w dniu 1. września 1939r. i opuszczenia tego terytorium w związku z II wojną światową (dokumenty repatriacyjne). Archiwum Państwowe w P., Archiwum Państwowe w L., Archiwum Akt [...] Urzędu Stanu Cywilnego [...] oraz Konsulat Generalny Rzeczpospolitej Polskiej w [...] i Konsulat Generalny Rzeczpospolitej Polskiej w [...]., na zapytania organu odnośnie opisywanej nieruchomości udzieliły odpowiedzi negatywnych. Żadne inne ustalenia także nie okazały się skuteczne. Wobec powyższego uznać należy, że dokonana przez organy obu instancji ocena oświadczeń świadków M. K., E. C. i J. P. jest uzasadniona. Relacje ich bliskich o faktach zaobserwowanych ok. 60 lat wcześniej, odnoszących się do sytuacji majątkowej osób obcych, sąsiadów nie mogą być uznane za wiarygodne źródło ich osobistej wiedzy o stanie posiadania i majątku A. i P. A., w sytuacji gdy są jedynym dowodem na tą okoliczność. W kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ,uznać należy, że ich zakwestionowanie znajduje usprawiedliwienie w okolicznościach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia. Argument skargi, że napisanie, potwierdzenie lub podpisanie tych oświadczeń w obecności notariusza czyni je wiarygodnym dowodem w sprawie nie znajduje potwierdzenia w treści obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.