I SA/Wa 1083/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w W. z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki postanawia: odrzucić skargę. S. S. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w W. z 29 sierpnia 2024 r., nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że 1 lipca 2024 r. zawarła z T. B. umowę przeniesienia praw do działki nr [...] w ROD "[...]" w W. Podała, że umowa została zawarta zgodnie z przepisami ustawy o Rodzinnych Ogrodach Działkowych oraz regulaminem ROD. Podniosła, że zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o Rodzinnych Ogrodach Działkowych, odmowa zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów, które muszą być jasno określone i udokumentowane. Wyjaśniła, że Zarząd ROD "[...]" nie przedstawił szczegółowego i przekonującego uzasadnienia swojej decyzji, co stanowi naruszenie przepisów. Zwróciła uwagę, że T. B. przedstawiła wszelkie wymagane dokumenty, które potwierdzają jej prawo do przeniesienia własności działki, w tym umowę najmu oraz dokumenty związane z zameldowaniem. Skarżąca podniosła, że Zarząd ROD "[...]" wskazał, iż działka nr [...] mogła być wykorzystywana do zamieszkania, co jest sprzeczne z regulaminem ROD. Jednakże T. B. nie wykorzystuje działki w ten sposób. Podniosła, że w przypadku zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki ustawa zezwala na odmowę jedynie z ważnych powodów, a w tym przypadku odmowa Zarządu ROD "[...]" nie spełnia wymogów prawnych i nie została odpowiednio uzasadniona z uwagi na to, że dokumenty przedstawione przez T. B. były kompletne i zgodne z przepisami. W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w Warszawie wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wniosku o jej odrzucenie wskazał, że przedmiotem skargi jest uchwała ROD, która nie należy do decyzji, postanowień czy aktów, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"). Uchwała ta nie ma też charakteru publicznoprawnego i nie dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa. Z kolei Polski Związek Działkowców nie jest żadnym z organów z zakresu administracji publicznej. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi wskazano, że zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów. Ustawa nie precyzuje czym są ww. "ważne powody". W konsekwencji ROD przed zatwierdzeniem umowy przeniesienia prawa do działki bada, czy istnieje ryzyko naruszenia przepisów ustawy, regulaminu rodzinnego ogrodu działkowego, czy statutu PZD. Jeśli stwierdzi, że ryzyko takie występuje, to zobowiązany jest do odmowy zatwierdzenia umowy. Z kolei zgodnie z art. 12 ustawy zabronione jest zamieszkiwanie na terenie ROD. Tymczasem na przedmiotowej działce znajduje się całoroczny dom służący do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, nie zaś altana. Natomiast przedłożona Zarządowi umowa najmu lokalu mieszkalnego została zawarta na czas nieokreślony w dniu 18 lipca 2024 r. W umowie tej nie wskazano okresu jej obowiązywania, a zatem może zostać wypowiedziana z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Co więcej, skarżąca bezpośrednio po zawarciu umowy dzierżawy działkowej była na działce obecna prawie każdego dnia, zaś cena nabycia działki, tj. 320.000 zł budzi wątpliwości co do celu jej zakupu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast kognicja sądów administracyjnych określona została, m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z jego treści wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Przedmiotowa sprawa dotyczy uchwały Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w Warszawie z 29 sierpnia 2024 r. nr 25/2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia przeniesienia prawa do działki. Zgodnie z art. 41 ustawy działkowiec w drodze umowy może przenieść prawa i obowiązki wynikające z prawa do działki na rzecz pełnoletniej osoby fizycznej (przeniesienie praw do działki). Umowę zawiera się w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (ust. 1). Skuteczność przeniesienia praw do działki zależy od zatwierdzenia przez stowarzyszenie ogrodowe (ust. 2). Odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów i jest sporządzana w formie pisemnej z uzasadnieniem pod rygorem nieważności (ust. 4). Każda ze stron umowy, o której mowa w ust. 1, może wytoczyć powództwo o ustalenie, że odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki jest bezpodstawna. Orzeczenie sądu o bezpodstawności odmowy zastępuje oświadczenie stowarzyszenia ogrodowego w przedmiocie zatwierdzenia (ust. 7). Z powyższego wynika, że uchwała o odmowie zatwierdzenia prawa do działki nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, która to kontrola polega, m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Sądy te nie są powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Podnieść należy, że z art. 41 ust. 7 ustawy wprost wynika, że każda ze stron umowy, o której mowa w ust. 1, może wytoczyć powództwo o ustalenie, że odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki jest bezpodstawna. Powództwo takie rozpatrywane jest na podstawie art. 189 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm., dalej "k.p.c."). Zgodnie z jego treścią powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Z powyższego wynika, że ww. sprawa, z mocy art. 1 k.p.c., jest sprawą cywilną i na podstawie brzmienia art. 2 § 1 k.p.c. podlega kognicji sądów powszechnych. Żadna inna ustawa nie przekazuje ich do właściwości sądu administracyjnego. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie dotyczy decyzji, postanowienia, czy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.