I SA/Wa 1084/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-19
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Joanna Skiba, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zmienił decyzję przyznającą zasiłek stały, uwzględniając jednorazowy dochód uzyskany przez stronę w poprzednim roku, rozliczając go proporcjonalnie na 12 miesięcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zmienił decyzję przyznającą zasiłek stały, ponieważ zmiana sytuacji dochodowej strony, polegająca na uzyskaniu jednorazowego dochodu, obligowała do ponownego ustalenia wysokości świadczenia. Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, dochód jednorazowy przekraczający określone kryterium rozlicza się na 12 kolejnych miesięcy, co zostało prawidłowo zastosowane przez organ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o zmianie wysokości zasiłku stałego przyznanego K. G. Zmiana wynikała z faktu uzyskania przez K. G. jednorazowego dochodu w postaci nadpłaty za zużycie wody, który został rozliczony na 12 miesięcy. Skarżąca kwestionowała sposób rozliczenia dochodu i utrzymanie w mocy decyzji obniżającej zasiłek. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. K. N., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] Prezydent W. przyznał K. G. świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej na okres od dnia 1 września 2012 r. do dnia 30 sierpnia 2017 r. w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz świadczenie w formie składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia w wysokości 9% zasiłku.
Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] września 2012r. w ten sposób, że zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. miesięcznie. Od dnia 1 sierpnia 2017r. do dnia 30 sierpnia 2017r. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wypłacony będzie w wysokości [...] zł. W pozostałej części decyzję pozostawiono bez zmian. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 2 sierpnia 2013r. do Centrum Pomocy Społecznej wpłynęła kartoteka konta K.G. z Administracji Domów Komunalnych nr [...], z której wynika, że na jej koncie figurowała nadpłata w wysokości [...] zł. za zużycie wody w lokalu. W toku postępowania Centrum ustaliło, że powyższa kwota została w sierpniu 2013r. na prośbę K. G. wypłacona w całości i nie zasiliła dodatkowo konta czynszowego. Strona nie poinformowała w sierpniu 2013r. pracownika socjalnego o zmianie sytuacji materialnej. Centrum uznało, że wyżej wymieniona kwota stanowi dochód K. G.. Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:
1. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
2. kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W związku z tym, że dochód uzyskany w kwocie [...] zł. przekroczył pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 8 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w przypadku strony wynosi 542 zł. Centrum ustaliło, iż uległa zmianie sytuacja materialna strony. W związku ze zmianą sytuacji dochodowej, Centrum wszczęło postępowanie dotyczące zmiany wysokości zasiłku stałego przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012r. (z późniejszymi zmianami), o czym K. G. została poinformowana podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 11 września 2013r
W przypadku K. G., wysokość zasiłku stałego ustalono jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 542 zł. a dochodem G. tj. [...] zł. (dochód uzyskany w sierpniu 2013r. w wysokości [...] zł. został podzielony na 12 części, z czego 1/12 wynosi [...] zł.), zatem od 1 października 2013r. zasiłek stały wynosi [...] zł. miesięcznie. Składki na ubezpieczenie zdrowotne będą nadal odprowadzane. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes stron.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K.G. wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że decyzja z dnia [...] października 2013 r. nie zawiera informacji na jaki okres zmniejszono zasiłek stały z [...] zł. do [...] zł.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powodem zmiany decyzji jest zmiana sytuacji dochodowej K. G. która w sierpniu 2013r. uzyskała dodatkowy dochód w postaci wypłaconej nadpłaty w wysokości [...] zł. za zużycie wody w lokalu. Dochód ten zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, rozliczono w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy.
Wskazano również, iż zgodnie z art. 109 ustawy, osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Powyższe stanowi podstawową powinność beneficjentów pomocy społecznej.
Wysokość zasiłku stałego stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - stanowi różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł. miesięcznie. Dochód strony stanowi 1/12 otrzymanego dochodu ([...] zł. : [...]) czyli kwota [...] zł. Zasiłek stały przysługujący stronie wynosi zatem 542 zł. – [...] zł. = [...] zł.
Kolegium odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącą wskazało, iż stosownie do art. 109 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strona może wnioskować o zmianę wysokości świadczenia, wówczas organ przeprowadzi w sprawie stosowne postępowanie.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Kolegium całkowicie zignorowało argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia z dnia [...] października 2013 r. Ponadto nie realizowano poprzedniej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 r. poprzez wypłacanie zasiłku stałego w kwocie 529 zł. do czasu jej prawomocnego uchylenia, o co skarżąca również wnosiła w odwołaniu. W pozostałej części skargi skarżąca opisała swoją trudną sytuację bytową.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzić należy, że decyzja ta, jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Materialnoprawną podstawę podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "u.p.s.", które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W., który działając na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. zmienił własną decyzję z dnia [...] września 2012 r. przyznającą K. G. świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej na okres od dnia 1 września 2012 r. do dnia 30 sierpnia 2017 r. w kwocie [...] zł. miesięcznie i przyznał świadczenie w formie składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia w wysokości 9% zasiłku – w ten sposób, że zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. miesięcznie. Od dnia 1 sierpnia 2017r. do dnia 30 sierpnia 2017r. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wypłacony będzie w wysokości [...] zł. W pozostałej części decyzję pozostawiono bez zmian.
Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
W myśl art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł. miesięcznie.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że u K. G. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej, bowiem w sierpniu 2013 r. uzyskała ona dodatkowy dochód w postaci wypłaconej nadpłaty w wysokości [...] zł. za zużycie wody w lokalu.
Dochód ten zgodnie z art. 8 ust. 11 u.p.s., rozliczono w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy. Zgodnie bowiem z w/w przepisem, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
W przypadku K. G., jak prawidłowo wskazał organ - wysokość zasiłku stałego ustalono jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 542 zł. a dochodem G. tj. [...]zł. (dochód uzyskany w sierpniu 2013r. w wysokości [...] zł. został podzielony na 12 części, z czego 1/12 wynosi [...] zł.), zatem od 1 października 2013r. zasiłek stały wynosi [...] zł.
Zmiana sytuacji dochodowej K. G. obligowała Prezydenta W. do zmiany na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. własnej decyzji z dnia [...] września 2012 r. przyznającej skarżącej zasiłek stały.
Analiza akt administracyjnych wskazuje, iż informacje o zmianie sytuacji majątkowej skarżącej Prezydent powziął na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 11 września 2013 r. oraz zebranej dokumentacji w sprawie ( w dniu 2 sierpnia 2013 roku do Centrum Pomocy Społecznej wpłynęła kartoteka konta K. G. z Administracji Domów Komunalnych nr [..], z której wynika, iż na koncie skarżącej figurowała nadpłata w wysokości [...] zł. za zużycie wody w lokalu). W toku postępowania organy ustaliły, iż powyższa kwota została w sierpniu 2013 roku na prośbę skarżącej wypłacona w całości. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżąca nie poinformowała w sierpniu 2013 roku pracownika socjalnego o zmianie sytuacji materialnej.
Mając powyższe na względzie podnieść należy, iż zgodnie z art. 109 u.p.s., osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Powyższe stanowi podstawową powinność beneficjentów pomocy społecznej.
Konkludując, w ocenie Sądu, w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy organy obydwu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego, nie uchybiły również normom i zasadom prawa procesowego, a podjęte rozstrzygnięcia uzasadniły zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniając w sposób przekonujący motywy jakimi kierowały się zmieniając decyzję o przyznaniu zasiłku stałego.
Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. odpowiadają prawu, a w toku postępowania organy nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga K. G. nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, a na podstawie art. 250 P.p.s.a. przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło