I SA/Wa 1084/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, określonego na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w wysokości 112 zł, skarżący R. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie całkowitym (zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata). Skarżący wskazał, że dwuosobowe gospodarstwo domowe prowadzi w oparciu o środki z jednego źródła dochodu – renty w wysokości [...] zł. Podał, że na jego utrzymaniu pozostaje dwunastoletni syn. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca zadeklarował posiadanie domu o pow. [...] m2 oraz motocykla o wartości [...] zł. W zakresie oświadczenia o posiadanych zobowiązaniach i stałych wydatkach ujawnił opłaty za media ([...] zł) oraz wydatki na leki i rehabilitację ([...] zł). W odniesieniu do oświadczeń złożonych przez skarżącego, w związku z tym, że oświadczenia te okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego strony, na mocy zarządzenia z 30 sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w wyznaczonym terminie wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., pod rygorem odmowy uwzględnienia wniosku w związku z niewykazaniem przesłanek do przyznania prawa pomocy. Skarżącego wezwano do przedstawienia, m.in., wyciągów z rachunków bankowych i lokat, dokumentów wskazujących na wysokość wydatków stałych, w szczególności związanych z utrzymaniem syna oraz leczeniem i rehabilitacją, oświadczenia w przedmiocie posiadania gruntów rolnych, sposobu ich wykorzystania oraz wysokości ewentualnych dochodów z tego składnika majątku oraz dokumentów potwierdzających inne ewentualne zobowiązania strony. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie, które skarżący otrzymał w dniu 22 września 2016 r. (k. 21), pozostało jednakże bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zasadność przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wiąże z warunkiem wykazania przez wnioskodawcę, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności sprawy związane ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o prawo pomocy wskazują, że nie spełnia on kryteriów wymaganych dla odstąpienia od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady samodzielnego ponoszenia przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Deklaracje złożone w rozpoznawanym wniosku wskazują, iż skarżący posiada jedno źródło dochodu w wysokości [...] zł, nie posiada innego majątku niż dom o pow. [...] m2 oraz pojazd mechaniczny o wartości [...] zł, zaś na utrzymanie konieczne swoje oraz pozostającego z nim w gospodarstwie domowym syna przeznacza kwotę ok. [...] zł. Należy jednak wskazać, że podane we wniosku informacje nie są spójne z informacjami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego udzielonymi przez niego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VII SA/Wa 47/16 w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o prawo pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Zauważenia wymaga, że we wniosku złożonym w postępowaniu prowadzonym pod wyżej wskazaną sygnaturą akt skarżący podał, że posiada działkę rolną o powierzchni [...] m2 oraz zobowiązania w postaci alimentów w wysokości [...] zł. Organ sądowy ustalił ponadto, że skarżący posiada nie jeden, jak deklarował, lecz dwa pojazdy mechaniczne, tj. oprócz motocykla jest właścicielem fiata [...]. Okoliczności te, ustalone w oparciu o oświadczenia skarżącego, a wynikające z treści postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 2 marca 2016 r., sygn. VII SA/Wa 47/16, organ sądowy rozpoznający wniosek o prawo pomocy złożony w niniejszym postępowaniu zobowiązany był uwzględnić z urzędu mając m.in. na względzie bliskość czasową pomiędzy wydaniem postanowienia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w sprawie o sygn. VII SA/Wa 47/16 a złożeniem wniosku o prawo pomocy w niniejszej sprawie. Kierując się obowiązkiem ustalenia, czy skarżący nadal ma tytuł prawny do majątku nieruchomego (działki rolnej o pow. [...] m2), którego posiadanie deklarował w sprawie o sygn. VII SA/Wa 47/16, jak również wysokości zobowiązań skarżącego oraz jego stałych wydatków, obejmujących także wydatki związane z eksploatowaniem pojazdu (pojazdów) mechanicznego, a także wysokości posiadanych zasobów pieniężnych, które w przypadku zbycia nieruchomości rolnej – wobec nieujęcia jej w oświadczeniu o majątku złożonym w rozpoznawanym wniosku – powinny ulec zwiększeniu o kwotę przysporzenia, działając na podstawie art. 255 p.p.s.a. referendarz sądowy za celowe uznał wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz złożenia stosownych dokumentów w celu zweryfikowania oświadczeń złożonych we wniosku o prawo pomocy. Wobec zaniechania skarżącego polegającego na niezłożeniu wymaganych oświadczeń i materiałów źródłowych organ sądowy nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony przez pryzmat przesłanek z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Zaniechanie skarżącego, w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, ma ten skutek, że nie pozwala wniosku o prawo pomocy uwzględnić w oparciu o niebudzące wątpliwości ustalenie, że wniosek ten opiera się na uzasadnionych podstawach. Przyjmuje się bowiem jednolicie, że udzielenie stronie postępowania sądowoadministracyjnego wsparcia z budżetu państwa poprzez przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, a zatem pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą, m.in. stosowną dokumentacją (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15; z dnia 15 kwietnia 2015 r., II OZ 262/15). Uchylenie się przez skarżącego od udzielenia odpowiedzi na wezwanie z 5 września 2016 r., w sytuacji jego skutecznego doręczenia stronie, każe przyjąć, że wnioskodawca podtrzymuje oświadczenia złożone we wniosku o prawo pomocy, uznając je za wyczerpujące i kompletne. Niemniej, w świetle ujawnionych w toku postępowania wątpliwości dotyczących rzetelności informacji przedstawionych przez stronę, będących skutkiem porównania oświadczeń skarżącego złożonych w dwóch odrębnych postępowaniach nie można przyjąć, że subiektywne postrzeganie przez R. K. swojej sytuacji majątkowej jako uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów postępowania odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Zważywszy, że z winy skarżącego niepotwierdzony został rodzaj jego źródeł dochodu jak również wysokość uzyskiwanych dochodów oraz posiadanych zasobów pieniężnych (skutek nieprzedstawienia wyciągów z rachunku bankowego), niewyjaśniony został stan majątkowy w zakresie ustalenia, czy składnikiem majątku nieruchomego skarżącego jest nadal działka rolna i niewyjaśniona pozostała kwestia posiadania dodatkowego źródła dochodu z tego tytułu, a także niepotwierdzona została wysokość stałych wydatków oraz ewentualnych zobowiązań, wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.