I SA/Wa 1085/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-15

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, nie wykazał wszystkich swoich wydatków, a posiadane dochody i majątek wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych. Prawo pomocy jest środkiem subsydiarnym, wymagającym od wnioskodawcy wykazania braku możliwości pokrycia kosztów własnymi oszczędnościami.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. K. i E. O. złożyli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. dotyczącą zamiany nieruchomości. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, skarżący wystąpili o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zostali wezwani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Następnie oboje złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tej opłaty, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy obu wnioskodawcom.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 maja 2009 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 maja 2009 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. .O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości. Z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wystąpili obydwoje skarżący. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 marca 2009 r. zostali oni wezwani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonego wniosku, w kwocie po 100 złotych. Wnioskiem z dnia 26 marca 2009 r. zatytułowanym "zażalenie zarządzenie z dnia 13 marca 2009 r.", uzupełnionym wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. E. O. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż prosi o zwolnienie jej z obowiązku opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem z uwagi na trudną sytuacje materialną, zdrowotną, finansową. Podała, że jest emerytką z dochodami w wysokości [...] złotych, a z uwagi na znaczne koszty stałe - opłaty mieszkaniowe, energię, gaz i wydatki związane z leczeniem nie jest w stanie ponosić dodatkowych opłat. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielką domu o pow. [...] m2 i działki o pow. [...] m2. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał E. O., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) m.in. do nadesłania wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków oraz dokumentów lub oświadczeń wskazujących wielkość ponoszonych wydatków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała kopie rachunków za energię elektryczną na kwoty [...] złotych miesięcznie oraz kopię rachunku za telefon na kwotę [...] złotych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie E.O. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa w takim wypadku na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie E. O. nie wykazała, że w jej sytuacji ekonomicznej spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nie wykazała ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, w oparciu o które można by w pełni ocenić jej sytuację ekonomiczną. Skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, ani w żaden sposób nie odniosła się do tego żądania. Nie wykazała również, poza wydatkami na energię elektryczną i telefon (na łączna kwotę [...] złotych miesięcznie) żadnych innych ponoszonych wydatków, o których jedynie lakonicznie wspomina w uzasadnieniu wniosku. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że skarżąca- posiadająca własne stałe i regularne źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie [...] złotych netto - wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 złotych bez ryzyka uszczerbku w niezbędnych kosztach swojego utrzymania. Podkreślić w tym miejscu należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegająca się o taką pomoc powinna więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to wnioskodawczyni musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności, a takiego barku możliwości w niniejszej sprawie strona nie wykazała. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 maja 2009 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. i E. O. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zamiany nieruchomości. Z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wystąpili obydwoje skarżący. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 marca 2009 r. zostali oni wezwani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonego wniosku, w kwocie po 100 złotych. Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2009 r. zatytułowanym "zażalenie zarządzenie z dnia 13 marca 2009 r.", uzupełnionym wnioskiem z dnia 5 maja 2009 r. D. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku z 9 kwietnia 2009 r. skarżący podał, iż prosi o zwolnienie go z obowiązku uiszczania kosztów sądowych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem i wskazał na niskie zarobki ([...] złotych) i wydatki związane z leczeniem. W formularzu wniosku skarżący podał, że jego zarobki wynoszą [...] złotych miesięcznie oraz wskazał, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [..]5 ha i innej nieruchomości o pow. [...] m2. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie D. K. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnienie, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa w takim wypadku na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie D. K. nie wykazał, że w jego sytuacji ekonomicznej spełnione zostały, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wynoszącej 100 złotych, leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Skarżący posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci dochodów z pracy w wysokości [...] złotych (wg danych podanych w formularzu wniosku). Zaś jako właściciel niewielkiej nieruchomości rolnej ([...] ha) oraz innej nieruchomości o pow. [...] m2 jest on w stanie, dzięki własnej zapobiegliwości pozyskać dodatkowe środki finansowe niezbędne dla prowadzenia procesu, np. poprzez wykorzystanie ww. nieruchomości jako zabezpieczenie pożyczki, bądź kredytu. Zważyć przy tym należy, iż skarżący prócz lakonicznego powołania się na wydatki związane z leczeniem (w bliżej nieokreślonej wysokości) w żaden sposób nie wykazał wpływu tych wydatków na możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z własnej inicjatywy procesu. Podkreślić zaś należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinna więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to wnioskodawca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności, a takiego barku możliwości w niniejszej sprawie D.K. nie wykazał. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło