I SA/Wa 1085/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-31
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła dodatkowych dokumentów pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia swojej trudnej sytuacji materialnej, a brak wykonania wezwania organu uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
M.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury. Wnioskodawca, student utrzymywany przez matkę, wskazał na rentę po zmarłym ojcu jako jedyne źródło dochodu. Sąd, wzywając do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację materialną, nie otrzymał ich od skarżącego w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
M.W. wnioskiem z dnia 9 czerwca 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Poza domem oraz działką nie posiada on żadnego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest studentem na utrzymaniu matki oraz że otrzymuje rentę socjalną po zmarłym ojcu w wysokości [...] zł miesięcznie.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 4 sierpnia 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, w tym do złożenia wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego matkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących z jakiego tytułu oraz w jakiej wysokości dochód osiąga matka wnioskodawcy oraz oświadczenia wskazującego jakie i jakiej wielkości nieruchomości posiada wnioskodawca.
Wezwanie doręczone zostało w dniu 10 sierpnia 2009 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 17 sierpnia 2009 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania – nie nadesłał żądanych dokumentów, pozwalających na pełna ocenę jego sytuacji materialnej.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W niniejszej sprawie M.W. nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie M.W. pismem z dnia 4 sierpnia 2009 r. został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło