I SA/Wa 1085/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na działania pracowników Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie postanawia odrzucić skargę. M. S. (zwany dalej "skarżącym") pismem datowanym na 7 lutego 2024 r. wniósł do Mazowieckiego Zarządu Dróg w G. żądanie udzielenia odpowiedzi w spawie zajęcia gruntu oraz naruszenia znaków geodezyjnych w granicach działki nr [...] (aktualnie działka nr [...]) położonej w obrębie [...], gm. [...]. Wniesienie żądania zostało uzasadnione powołanymi przez skarżącego zarzutami odnoszącymi się do popełnienia szeregu przestępstw dotyczących m.in. wykonawcy robót gruntowych, czy poświadczania nieprawdy. Jednocześnie skarżący zażądał przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec osoby odpowiedzialnej za dokonane, w jego ocenie, naruszenia w związku z remontem na spornym gruncie. W odpowiedzi na pismo skarżącego Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie pismem z 15 marca 2024 r. przedstawił skarżącemu ustalone okoliczności dotyczące przeprowadzonego remontu, wyjaśniając że z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności i ustaleń, termin udzielenia wyczerpującej odpowiedzi ulega przedłużeniu. Skarżący został równocześnie wezwany do sprecyzowania zawartych w swoim piśmie żądań, które w ocenie Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie odnosiły się do zagadnień o charakterze karnym, cywilnym, względnie administracyjnym. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Pismem datowanym na 12 marca 2024 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą "na bezczynność, nadużywanie stanowiska służbowego i przekroczenie kompetencji służbowych." skierowaną względem "pracowników Mazowieckiego Zarządu Dróg w O. (obecnie w G.)". Skarżący uzasadniając wniesienie skargi przedstawił okoliczności zaistniałe w sprawie remontu spornego gruntu, powołując przy tym przepisy materialnego prawa karnego dotyczące przywłaszczenia funkcji publicznej, jak również potwierdzenia nieprawdy i przywłaszczenia gruntu. Zakwestionowane również została konieczność osobistego pokrycia kosztów przesunięcia linii granicznej oraz uiszczania przez skarżącego podatku gruntowego w zakresie niewykorzystywanej przez niego części nieruchomości. Podsumowując skargę, skarżący wniósł o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i wyjaśniającego wobec pracowników, których działania skarży. Skarżący zwrócił się również o zwrot zajętego gruntu i o zwrot nadpłaconego podatku za ten grunt. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie wniósł o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zawarte w treści wniesionej skargi zarzuty są w istocie zarzutami karnymi, w zakresie zarzutów dotyczących przywłaszczenia funkcji publicznej, czy poświadczenia nieprawdy; odnoszą się również do kwestii własnościowych gruntu, a więc zagadnień prawa cywilnego (w zakresie żądań kierowanych przez skarżącego); kwestii rozliczeń podatkowych, z kolei względem których skarżący nie wskazał konkretnych rozstrzygnięć organów, powołując ogólne żądanie zwrotu nadpłaconego podatku; wniesione przez skarżącego pisma – jak i później skarga – zawierają żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego względem pracowników skarżonego organu. Czynności podejmowane przez organ w zaskarżonym zakresie nie zaliczają się do kategorii aktów lub czynności wymienionych w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Niepodejmowanie tych czynności również nie może być zatem oceniane w perspektywie bezczynności bądź przewlekłości, bowiem brak w tej sytuacji postępowania administracyjnego, które mogłoby być uznane za prowadzone w sposób opieszały, nieefektywny, w postępowaniu kontrolowanym przez sąd administracyjny. Tym samym wniesienie skargi na działania pracowników Mazowieckiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Warszawie (Rejon drogowy G.), jako wniesionej na czynności niemieszczące się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Wobec czego skarga winna zostać odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast jak stanowi § 3 ostatnio przywołanego artykułu, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.