I SA/Wa 1088/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata V. A., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Pismem z dnia 11 grudnia 2013 r. T. G. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pralnię. Prezydent [...], po rozpatrzeniu wniosku T. G., decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], odmówił przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na pralnię. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie budzi zastrzeżeń formalno - prawnych. Kolegium podało, że zadaniem pomocy społecznej jest podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie działań wnioskodawców dla poprawy trudnej sytuacji, w jakiej się znajdują. Kolegium wskazało, że zasiłek celowy oraz specjalny zasiłek celowy są to świadczenia przyznawane w ramach uznania administracyjnego, przy czym sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza konieczności automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Uznanie administracyjne obejmuje także prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy realizować w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Kolegium ustaliło, że T. G. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe otrzymywane z ZUS w wysokości [...] zł, na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Tym samym dochód wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określony w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; dalej jako: "uops"), które wynosi 542 zł. W Hostelu "E." wnioskodawczymi ma miejsce do spania i nie ponosi kosztów pobytu w tym hotelu. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przepis art. 41 pkt 1 uops dopuszcza przyznanie specjalnego zasiłku celowego, jeżeli zachodzą szczególne uzasadnione okoliczności. Jednak zadaniem pomocy społecznej nie jest zaspokojenie wszystkich potrzeb w takim zakresie, w jakim żąda tego strona. Zdaniem Kolegium, brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni specjalnego zasiłku celowego na pranie, gdyż uzyskuje ona dochód z tytułu renty, który może przeznaczyć na pokrycie tych kosztów i nie jest to szczególnie uzasadniony przypadek. W ocenie Kolegium, organ I instancji szczegółowo uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, wskazując jaką kwotą Centrum dysponowało w grudniu 2013 r. i w jakiej wysokości były przyznawane świadczenia. Centrum Pomocy Społecznej w październiku 2013 r. przyznało wnioskodawczyni kwotę [...] zł na dożywianie oraz na zakup torby i plecaka w wysokości [...] zł, na leki w wysokości [...] zł oraz na zakup ciepłej bielizny w wysokości [...] zł. W październiku i listopadzie 2013 r. i styczniu 2014 r. została przyznana pomoc w formie gorącego posiłku w barze przez 7 dni w tygodniu. Koszt miesięcznego abonamentu za te posiłki (koszt jednego posiłku wynosi 12 zł) pokrywa w całości Centrum. Ponadto z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wynika, że w dniu [...] grudnia 2013 r. T. G. odebrała w kasie Zakładu kwotę [...] zł kaucji zabezpieczającej wpłaconej w związku z przydziałem mieszkania. Kolegium stwierdziło, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnione, gdyż uchylenie decyzji organu I instancji może nastąpić tylko wtedy, gdy jest ona wadliwa lub wadą obciążone jest postępowanie administracyjne w wyniku, którego ją wydano. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła T. G., wnosząc jej uchylenie, jako naruszającej art. 41 uops oraz o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. W ocenie Sądu, skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w oparciu o przepisy uops. Analiza zebranego w rozpoznawanych sprawach materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zgodna jest z przepisami uops. Sąd administracyjny jest władny uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy narusza ona obowiązujące prawo. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 41 pkt 1 uops, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Sformułowanie "szczególnie uzasadnione przypadki" jest pojęciem niedookreślonym, którego stosowanie ma charakter ocenny, stąd osoba wnioskująca o przyznanie takiego świadczenia powinna wyraźnie wskazać, na jakie dokładnie potrzeby pomoc ma zostać przyznana. Specjalny zasiłek celowy stanowi bowiem wyjątkową, szczególną pomoc doraźną na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Należy podkreślić, iż zarówno samo przyznanie, jak i wysokość ewentualnie przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W rozpoznawanej sprawie T. G. niewątpliwie przekroczyła kryterium dochodowe, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (dochód wnioskodawczyni wyniósł [...] zł), a zatem zastosowanie znalazł przepis art. 41 uops. Wskazać należy, że organ w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zaznaczono, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącej (która otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika również, że w października 2013 r. skarżącej przyznano pomoc w kwocie [...] zł na dożywianiem na zakup torby i plecaka w wysokości [...] zł, na leki w kwocie [...] zł oraz na zakup ciepłej bielizny w kwocie [...] zł. W październiku, listopadzie 2014 r. oraz w stycznia 2014 r. przyznano pomoc w formie gorącego posiłku w barze przez siedem dni w tygodniu. Koszt miesięcznego abonamentu na te posiłki (koszt jednego posiłku wynosi 12 zł) pokrywa w Całości Pomocy Społecznej. W dniu [...] grudnia 2013 r. skarżąca odebrała w kasie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] kwotę [...] zł kaucji zabezpieczającej wpłaconej w związku z przydziałem mieszkania. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie wskazały racjonalne argumenty przemawiające za odmową przyznania wnioskowanej przez skarżącą formy pomocy pieniężnej. Przyznanie pomocy w sytuacji w jakiej znajduje się skarżąca byłoby w istocie zaprzeczeniem intencji przyświecającej ustawodawcy, a wyrażającej się w treści przepisów ustawy. Pomoc społeczna poprzez specjalne zasiłki celowe nie może bowiem polegać na zaspokajaniu dowolnych żądań. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje wydane zostały w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy.