I SA/Wa 1088/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi J. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 359/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jednego tysiąca) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w niewykonaniu wyroku nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej J. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K. w dniu 29 maja 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w postępowaniu z wniosku skarżącej o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2014 r. Dz. U. poz. 518, ze zm.) za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. nr hip. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu złożonej skargi wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 359/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał także, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku został organowi doręczony w dniu 11 marca 2015 r. Z analizy akt sprawy wynika, że J. K. pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania powołanego wyżej wyroku poprzez rozpoczęcie procedury wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...]. Następnie pismem z dnia 18 maja 2015 r. J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., wskazując, że pomimo upływu wskazanego w tym wyroku czteromiesięcznego okresu Prezydent nie podjął żadnych czynności w sprawie. Równocześnie na podstawie art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) skarżąca wniosła o orzeczenie przez Sąd o przysługującym jej prawie do odszkodowania za przedmiotową nieruchomość i tym samym o obowiązku spoczywającym na Prezydencie [...] do wypłacenia odszkodowania oraz o wymierzenie organowi na podstawie art. 154 § 1 powołanej ustawy o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, informując, że do zakończenia postępowania administracyjnego konieczne jest jeszcze wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego określającego wysokość odszkodowania za część gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wskazał również, że pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. strony postępowania zostały poinformowane o przyczynach niewydania decyzji kończącej postępowanie. Na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej rozszerzył jej wnioski w ten sposób, że wniósł o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi na rzecz skarżącej oraz uczestniczki postępowania A. S. określonej kwoty pieniężnej oraz wyjaśnił, że w jego ocenie Sąd winien przyznać wnioskowane odszkodowania za przedmiotową nieruchomość dekretową w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przyjmując wartość metra kwadratowego gruntu w wysokości od 4000 do 5000 zł. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 359/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 17 lipca 2012 r. w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczony przez Sąd termin minął w dniu 13 lipca 2015 r. (poniedziałek). Skarżąca wezwała organ w dniu 22 kwietnia 2015 r. do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie to pozostało bezskuteczne, a organ do dnia rozpoznania sprawy nie wykonał wyroku i nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. Wobec tego Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania obywateli do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 359/14 uznał, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zakreślił organowi wystarczająco długi okres czterech miesięcy do rozpoznania wniosku skarżącej w którym to okresie organ nie podjął żadnych działań, za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), wysokość grzywny Sąd uznał obecnie kwotę 3000 (trzech tysięcy) złotych. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 359/14, ze względu na 6 miesięczną zwłokę w wykonaniu wyroku, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Przy czym jednoznacznie trzeba podkreślić, że co do zasady, każde nawet krótkotrwałe niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym, a w szczególności nie respektowanie go przez organy władzy publicznej uznać należy za wysoce naganne. Prowadzi ono nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej i świadczy przy tym o lekceważeniu i braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Stosownie do art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 tego przepisy (czyli niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania), może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W ocenie Sądu ze względu na odszkodowawczy charakter sprawy wynikający z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2014 r. Dz. U. poz. 518, ze zm.) oraz brak w aktach sprawy wszelkich niezbędnych do jej rozstrzygnięcia materiałów dowodowych (w tym ewentualnie operatu rzeczoznawcy majątkowego) nie może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia skarżącej do wnioskowanego odszkodowania i to w konkretnej wysokości. Podkreślić należy, że stanowisko pełnomocnika w tej kwestii wyrażone na rozprawie i zaproponowany sposób wyliczenia przez Sąd ewentualnego odszkodowania jest nie do przyjęcia jako całkowicie niezgodny z przepisami powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie określania wartości nieruchomości oraz zasad określania odszkodowania. Dodatkowo odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie, w którym rozszerzył on skargę w ten sposób, że wniósł o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na rzecz skarżącej oraz uczestniczki postępowania A. S. określonej kwoty pieniężnej, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu Sądu orzekającego. Ponadto dotyczyć ono może jedynie skarżącej a nie uczestnika postępowania. W ocenie Sąd w rozpatrywanej sprawie obecnie nie zaistniały jeszcze takie okoliczności, które Sąd uznałby za uzasadniające i usprawiedliwiające zastosowanie przez Sąd (obok wymierzonej już grzywny) tej dodatkowej sankcji wobec organu. Podkreślić przy tym należy, że poza zgłoszeniem przedmiotowego wniosku także pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałaby ten wniosek uzasadniać. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 7 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.