I SA/Wa 1091/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2010 r. Z.M. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] ustalającą na rzecz skarżącej odszkodowanie w kwocie [...] złotych za przejęte z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawo własności zabudowanej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą schorowaną (inwalidka [...] grupy), ma na utrzymaniu trójkę dzieci, z których tylko na dwoje uzyskuje alimenty w kwotach [...] i [...] złotych. Najstarszy syn jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z tytułu zatrudnienia skarżąca uzyskuje dochód w kwocie [...] złotych brutto. Jest w współwłaścicielką działki o pow. [...] m², w stosunku do której toczy się postępowanie wywłaszczeniowe. Wg oświadczenia nie posiada żadnych oszczędności, a wszystkie pieniądze zużywa na skromne utrzymanie siebie i dzieci. Celem ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni, w dniu 4 sierpnia 2010 r. Sąd zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o udzielenie informacji, czy przyznane decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. odszkodowanie zostało skarżącej wypłacone. W odpowiedzi na powyższe, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. (k. 28 akt sądowych) poinformował, że odszkodowanie to zostało stronie wypłacone w dniu 28 czerwca 2010 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Z. M. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że warunkiem przyznania prawa pomocy stronie jest wykazanie, że nie ma ona ekonomicznych możliwości partycypowania w kosztach procesu. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa w takiej sytuacji na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, gdyż to ona jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami, jako wyjątek od zasady ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Przy czym podkreślić należy, że wnioskodawca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy winien swoją sytuacje przedstawić w sposób rzetelny, ujawniając zarówno dochody jak i wszelkie posiadane środki finansowe. Tymczasem w badanej sprawie Z. M. prócz wskazania na niewielkie dochody uzyskiwane z tytułu zatrudnienia oraz świadczeń alimentacyjnych (łącznie [...] złotych na trzy osoby), nie podała informacji o wypłaceniu jej na miesiąc przed złożeniem wniosku odszkodowania w kwocie [...] złotych. Fakt wypłaty odszkodowania potwierdzony został przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w toku postępowania sądowego. Okoliczność ta, mimo nieujawnienia jej w treści wniosku, musi być jednak brana pod uwagę z urzędu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy i ma zasadnicze znaczenie dla podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Dysponowanie bowiem przez skarżącą tak znaczną kwotą wyklucza, w ocenie referendarza, możliwość przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem wywieźć, iż w chwili obecnej nie ma ona jakichkolwiek środków finansowych pozwalających jej na pokrycie kosztów procesu czy opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika, bądź że poniesienie tych wydatków stworzy realne zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji rodziny. A tylko wówczas, w myśl cytowanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym mogłoby być skarżącej przyznane. Skoro zatem w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi , to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącej żądanego prawa. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.