I SA/Wa 1091/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości postanawia odmówić przyznania Z. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem - złożonym na urzędowym formularzu - z dnia 21 lipca 2010 r. Z. M. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości We wniosku skarżąca podała, że jest osobą schorowaną ([...]), ma na utrzymaniu [...] dzieci, z których tylko [...] uzyskuje alimenty w kwotach [...] zł. Najstarszy syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z tytułu zatrudnienia skarżąca uzyskuje dochód w kwocie [...] złotych brutto. Jest współwłaścicielką działki o pow. [...] m², w stosunku do której toczy się postępowanie wywłaszczeniowe. Wg. oświadczenia nie posiada żadnych oszczędności, a wszystkie pieniądze zużywa na skromne utrzymanie siebie i dzieci. Celem ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni, w dniu 4 sierpnia 2010 r. Sąd zwrócił się do [...] Dyrektora [...] o udzielenie informacji, czy przyznane decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. odszkodowanie zostało skarżącej wypłacone. W odpowiedzi na powyższe, [...] Dyrektor [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. poinformował, że odszkodowanie to zostało stronie wypłacone w dniu [...] czerwca 2010 r. Powyższy wniosek został rozpoznany – wydanym przez referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1091/10, którym odmówiono przyznania Z. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 23 sierpnia 2010 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu 26 sierpnia 2010 r. Z. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na wyżej wymienione postanowienie. W sprzeciwie podała, iż kwotę otrzymanego przez nią odszkodowania musi przeznaczyć na zakup mieszkania, którego jest pozbawiona w związku z wywłaszczeniem. Ponadto podniosła, że jest samotną matką, ma bardzo niskie dochody i nie może bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny ponieść kosztów bardzo wysokiego wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika. W dniu 4 października 2010 r. wpłynęło do tutejszego Sygn. akt I SA/Wa 1091/10 Sądu pismo wnioskodawczyni, w którym wskazała, iż miesięczne wydatki oscylują w granicach: prąd [...] zł, gaz [...] zł, woda [...] zł, usługi telekomunikacyjne [...] zł, dojazdy do pracy [...] zł, środki czystości [...] zł, wyżywienie [...] zł, opał na zimę [...] zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż syn [...] i córka [...] ukończyli naukę i od miesiąca października 2010 r. nie będą otrzymywać alimentów z MOPR (razem [...] zł). Najstarszy syn [...] pozostaje bez pracy i bez prawa do zasiłku. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Stosownie do art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy). W niniejszej sprawie Z. M. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej wynika, że poniesienie kosztów sądowych oraz Sygn. akt I SA/Wa 1091/10 kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru leży w zakresie jej możliwości płatniczych. Wnioskodawczyni posiada stałe i regularne źródło dochodów w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, ponadto w sprawie zasługuje na uwagę fakt wypłacenia skarżącej odszkodowania w kwocie [...] złotych. Okoliczność ta musi być brana przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy i ma zasadnicze znaczenie dla podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana wskazanymi przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to wnioskodawca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. Takiego braku możliwości wnioskodawczyni nie wykazała a tylko wówczas prawo pomocy w zakresie całkowitym mogłoby być skarżącej przyznane. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.