I SA/Wa 1092/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego M. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - adwokatowi S. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. D., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiającą przyznania M. D. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm.), do ustalenia dochodu, od którego zależy uprawnienie do otrzymania dodatku mieszkaniowego, należało brać pod uwagę dochód uzyskany przez wszystkich członków gospodarstwa domowego w miesiącach: kwiecień, maj i czerwiec 2003 r. Z ustaleń dokonanych w oparciu o złożone wyjaśnienia i dokumenty oraz oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że ubiegający się o świadczenie prowadzi 7-osobowe gospodarstwo domowe. Łączne dochody gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosiły [...] zł. Średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi [...] zł, a więc na jednego członka rodziny przypada kwota [...] zł, co nie przekracza 110% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Jednakże w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wykazane dochody nie są odzwierciedleniem rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny, która to sytuacja jest inna niż to wynika z oświadczenia o stanie majątkowym. Ustalono, że ubiegający się o przyznanie dodatku mieszkaniowego są właścicielami samochodu osobowego marki [...] oraz rozpoczęli w 2003 r. budowę domu jednorodzinnego. Zachodzi więc dysproporcja między wykazanymi niskimi dochodami, a stanem faktycznym. Ponadto ustalono, że nie zostały wykazane w deklaracji o dochodach dochody uzyskiwane z tytułu przyznanego stypendium dla córki K., które otrzymuje ona z Gimnazjum w W., jak też dochody z tytułu renty wyrównawczej w wysokości [...] zł miesięcznie, wypłacanej przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. w upadłości w R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając sprawę jako organ drugiej instancji wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nie uzasadniająca przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiotowej sprawie taka sytuacja ma miejsce, ponieważ wykazany przez M. D. dochód rażąco odbiega od faktycznej sytuacji materialnej rodziny. Świadczy o tym rozpoczęcie w bieżącym roku budowy domu jednorodzinnego. Nie ma przy tym znaczenia, że dla finansowania budowy skarżący zlikwidował książeczki mieszkaniowe żony i dzieci. Nie wykazał on też wszystkich uzyskiwanych dochodów tj. dochodów z renty wypłacanych przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. w upadłości oraz pobieranego przez córkę stypendium edukacyjnego. Fakt posiadania przez odwołującego się samochodu, nawet jeśli jest on wygraną w hipermarkecie, nie ma wpływu na ocenę sytuacji materialnej. Jednakże koszty związane z jego utrzymaniem (ubezpieczenie, benzyna) obciążają budżet domowy rodziny. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniósł M. D. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu przedstawiając trudną sytuację materialną i zdrowotną swojej rodziny zarzucił, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazywał, że jest ona niezgodna z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, nie odnosi się do przedłożonych dokumentów o zarobkach i staniu zdrowia jego oraz jego córki. Dodał również, że aktualnie z powodu braku pieniędzy nie prowadzi budowy domu jednorodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2668/03 oddalił skargę M. D. podnosząc w uzasadnieniu, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy należy mieć przede wszystkim na względzie to, że zasadniczym celem ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm.) jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Z kolei ust. 3 powołanego artykułu mówi, iż organ administracji może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nie uzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Skarżący bowiem składając w dniu 29 lipca 2003 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał dochód, który nie ujmował wszystkich składników o jakich mowa w przepisie art. 3 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Według art. 3 ust. 3 analizowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych dochodem są wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Ponadto skarżący rozpoczął budowę domu jednorodzinnego w 2003 r. Nie ma przy tym znaczenia, że finansowanie inwestycji pokrywane jest ze zlikwidowanych książeczek mieszkaniowych żony i dzieci. Środki, które w ten sposób uzyskał i tak nie będą wystarczające na sfinansowanie kosztów budowy obiektu, jednakże świadczą o tym, iż dysponował on pewnymi kwotami środków pieniężnych. M. D. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1295/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jak wynika z akt sprawy, odwołania i skargi M. D. oraz skargi kasacyjnej materiał dowodowy sprawy został zebrany w sposób niewystarczający, oceniony w sposób budzący poważne zastrzeżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegając wadliwości postępowania dowodowego, niepełności materiału dowodowego i błędnej oceny zebranych dowodów, co miało wpływ na wynik sprawy, uznając postępowanie dowodowe za wystarczające i właściwe, naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze związanie Sądu wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] października 2003 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., naruszają zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle materiałów sprawy przyjęcie, przez organy orzekające w sprawie, za podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu wystąpienia rażącej dysproporcji miedzy wykazanymi dochodami a stanem faktycznym nie jest oparte na wyczerpującej analizie materiału dowodowego, a tym samym nie dawało podstaw do zastosowania przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm.). Celem tej ustawy jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej i nie mogących pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. O posiadaniu takich środków nie świadczy posiadanie samochodu, wygranego w konkursie sklepowym ani rozpoczęcie rok wcześniej budowy domu w oparciu o udokumentowane środki, przerwanej z powodu braku środków. Skarżący składając w dniu 29 lipca 2003 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał dochód, w którym nie ujął wszystkich składników, o jakich mowa w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co słusznie podniosły organy orzekające w sprawie. Według art. 3 ust. 3 analizowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych dochodem są bowiem wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Pomimo jednak pominięcia przez skarżącego w wyliczeniu dochodów stypendium córki z Funduszu [...] oraz renty wyrównawczej, skarżący spełniał ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. W świetle komunikatu Prezesa ZUS z dnia 13 lutego 2003 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury, kwota ta wynosiła 552,63 zł, a dochody na jednego członka rodziny M. D. w analizowanym okresie mniej niż połowę tej kwoty (mogły wynosić do 110 % wskazanej kwoty). Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.