I SA/Wa 1092/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2009 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 23 lipca 2009 r. E. B. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest inwalidką I grupy - z całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnego poruszania się. Nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych gdyż z racji stanu zdrowi i wieku ([...] lat) ponosi duże miesięczne wydatki. Na same lekarstwa wydaje ok. [...] złotych miesięcznie, a do tego dochodzą wydatki na utrzymanie osoby pomagającej jej pracach domowych, których nie może wykonać samodzielnie. Wskazała ponadto, że prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe mąż również nie jest w stanie jej pomagać z uwagi na swój stan zdrowia (jest inwalida I grupy). Skarżąca jest właścicielką połowy domu o pow. [...] m2. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny są emerytury powiększone o dodatek pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] złotych. Skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie E.B. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie E.B. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym męża, - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 200 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Zważyć należy, iż zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Wprawdzie skarżąca wskazuje na ponoszone wydatki na leki w kwocie ok. [...] złotych miesięcznie oraz wydatki dla osoby pomagającej jej w pracach domowych (nie podając kwoty tych wydatków), jednakże zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę miesięcznym dochodem stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.