I SA/Wa 1093/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie: nabycia przez gminę nieruchomości z mocy prawa oddala skargę. ISA/WA 1093/07 UZASADNIENIE Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji nr [...] Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę - Miasto W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...], stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Burmistrz Miasta W. wnioskiem z dnia 5 grudnia 2006 r. wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę - Miasto W. z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW NR [...]. Organ ustalił, że nieruchomość będąca przedmiotem wystąpienia, nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa ani Gminy - Miasta W., pozostawała natomiast we władaniu tej Gminy jako droga publiczna. Jak wynika z odpisu z działu II księgi wieczystej KW NR [...] nieruchomość zajęta pod część ulicy [...] w W. stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych W. K. oraz jego żony J. E. K. Zgodnie z Uchwałą Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy Nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (publikacja w Dzienniku Urzędowym Województwa Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. Nr 17, poz. 186), ulica [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Organ wskazał, że w tym stanie rzeczy zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przedmiotowa nieruchomość zajęta pod część ulicy [...] stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Gminy - Miasta W. Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Odnosząc się do odwołania W. K. organ podniósł, że sprawa odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie tego przepisu jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 73 ust. 4 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, a więc w przepisach wynikających z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. K. Zaskarżonej decyzji zarzucał prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie nienależytego wykonania zadań przez właściwe organy oraz przez ich pracowników, naruszenie praworządności oraz interesów skarżących (art. 227 kpa). Wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że część własności skarżących obejmująca działkę o powierzchni [...] m2, została zajęta pod drogę publiczną, przy czym skarżący nie zostali oficjalnie poinformowani o możliwości ubiegania się o odszkodowanie z tego tytułu. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, 2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, 3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jej przepisach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. W sprawie niniejszej na podstawie uchwały Nr 245 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1998 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego, przedmiotowa działka gruntu została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ( Dziennik Urzędowy Województwa Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. Nr 17, poz. 186). Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Należy przy tym zauważyć, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że organy administracji publicznej należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Wszystkie omówione przesłanki zostały spełnione. Ustalenia poczynione przez organ administracji publicznej nie są kwestionowane przez skarżącego. Zarzuty skargi odnoszą się do nie poinformowania osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie z tytułu zajęcia części działki pod drogę publiczną o treści art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Podnoszony przez skarżących zarzut polegający na nie powiadomieniu przez organ o terminie składania podania o odszkodowanie nie może zostać uwzględniony. Omawiany art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., ani żaden inny przepis nie nakładają na organ obowiązku powiadamiania stron o wyznaczonych przez ustawodawcę terminach składania podań. Należy stwierdzić, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności art. 73 wymienionej ustawy z 13 października 1998 r. Tak więc organ nie miał obowiązku powiadamiania stron o terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.