I SA/Wa 1093/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Przemysław Żmich asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant stażysta referent Magdalena Biadoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 7 marca 2024 r. nr SKO.4000-108/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. nr GOPS-OŚ.4462.18.2023. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2024 r. nr SKO.4000-108/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach (dalej również: "Kolegium" lub "SKO" lub "Organ"), po rozpoznaniu odwołania D.K. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona" lub "Skarżący") od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. nr GOPS-OŚ.4462.18.2023 odmawiającej przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 1 grudnia 2023 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek D.K., którym zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – J.K.(ur. 25 maja 1949 r.), która jest wdową. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty: • orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 8 marca 2021 r. nr ZO/4212/30557/16/17/18/21 o zaliczeniu J.K. do znacznego stopnia niepełnosprawności do – 8 marca 2025 r., niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od – 7 grudnia 2018 r.; • zaświadczenie Wójta Gminy [...], że D.K. jest podatnikiem podatku z gruntu, którego ogólna powierzchnia wynosi: 1,80 ha fiz./1,46 ha uż. rol./1,46 ha przeł. położonego na terenie Gminy [...] oraz nie ubiegał się w latach 2022-2023 o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej; • oświadczenie Wnioskodawcy, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, że z dniem 1 grudnia 2023 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz z dniem 1 grudnia 2023 r. zaprzestał wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym; • oświadczenie Wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2023 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że do czerwca pracował, później był na zwolnieniu lekarskim aby opiekować się mamą, której stan zdrowia w ostatnich miesiącach pogorszył się znacznie. D.K. podał, że musiał się przeprowadzić z S. do O. i wykonywać wszystkie czynności życia codziennego; • oświadczenie Wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2023 r. dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego. W dniu 5 grudnia 2023 r. do akt sprawy zostało dołączone pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w [...] z dnia 5 grudnia 2023 r. nr BP146.0163.2023.AS informujące, że D.K. figuruje w Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jednak w roku 2023 nie złożył wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W dniu 5 grudnia 2023 r. pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przeprowadził z D.K. rodzinny wywiad środowiskowy w celu weryfikacji okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – J.K., na którą ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że D.K. sprawuje opiekę nad swoją matką J.K., która ze względu na swoją niepełnosprawność wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Taką właśnie opiekę sprawuje D.K. J.K. ze względu na liczne choroby i problemy zdrowotne samodzielnie nie jest w stanie funkcjonować. Jest ona leczona z powodu nowotworu piersi prawej, padaczki, cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego, choroby Parkinsona, zaćmy i nietrzymania moczu. Jest także po wstawieniu endoprotezy stawu kolanowego. J.K. nie radzi sobie z najprostszymi czynnościami dnia codziennego. D.K. wykonuje na rzecz matki wszystkie obowiązki tj. podawanie leków, przygotowanie posiłków, dbanie o higienę osobistą, pomoc przy ubieraniu, sprzątanie, robienie zakupów, rozpalanie w piecu, załatwianie spraw urzędowych, pomoc przy wyjazdach na kontrole do lekarza itp. J.K. wymaga całodobowej opieki, którą sprawuje syn D.K., co potwierdza J.K. Zakres czynności opiekuńczych, które świadczy D.K. na rzecz matki, całkowicie ogranicza mu możliwość zatrudnienia i podjęcia pracy. Pracownik socjalny potwierdził, że D.K. sprawuje całodobową opiekę nad swoją matką i z uwagi na zakres czynności świadczonych na rzecz matki, za zasadne uznał przyznanie mu z tego tytułu świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. Wójta Gminy [...] odmówił przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej odmownej decyzji organ I instancji wskazał, że przeprowadzony w dniu 5 grudnia 2023 r. rodzinny wywiad środowiskowy potwierdził, że D.K. faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką oraz opisał zakres czynności jakie D.K. wykonuje na rzecz niepełnosprawnej w stopniu znacznym matki – J.K. Organ I instancji wskazał jednakże, iż musi wziąć pod uwagę także inne przepisy ustawy określające warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a w szczególności przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji podał, że w niniejszym przypadku nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi że: świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Organ I instancji wskazał, że z załączonego do akt sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nr ZO/4212/30557/16/17/18/21 z dnia 8 marca 2021 r. wynika, iż J.K. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Natomiast w punkcie IV ww. orzeczenia widnieje zapis: niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić oraz w punkcie V widnieje zapis: ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od – 7 grudnia 2018 r. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania faktyczne oraz prawne organ pierwszej instancji orzekł o odmowie przyznania D.K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Na potrzeby prowadzonego postępowania odwoławczego SKO zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie materiałów i dowodów zgromadzonych w rozpoznawanej sprawie w zakresie: • zaświadczenia Urzędu Gminy dot. posiadania przez D.K. gospodarstwa rolnego oraz figurowania w ewidencji podatkowej jako podatnik podatku rolnego; • ustalenia, czy D.K. w związku ze złożeniem oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wykonywania pracy gospodarstwie rolnym z dniem 1 grudnia 2023 r., wydzierżawił posiadane gospodarstwo rolne osobie trzeciej, dokonał jego sprzedaży lub przekazał w darowiźnie (potwierdzenie w formie np.: umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy dzierżawy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków); • uzyskania informacji, czy D.K. po dniu 1 grudnia 2023 r. składał wnioski o zwrot podatku akcyzowego na podstawie ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 2188 ze zm.); • uzyskania informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czy D.K. - wg stanu na okres od 1 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. - miał w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencji zarejestrowane gospodarstwo rolne tzn. czy D.K. był wpisany do ewidencji producentów rolnych oraz czy posiadał nadany z tego tytułu numer ewidencyjny, a także czy po dniu 1 grudnia 2023 r. otrzymywał płatności bezpośrednie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – jeżeli tak: to jakiego typu były to płatności i jakiego okresu dotyczyły oraz czy po dniu 1 grudnia 2023 r. W odpowiedzi na powyższe organ I instancji przesłał: • zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny z dnia 6 lutego 2024 r. znak: OR07.0162.403.2024.StB-AW dotyczące D.K., z którego wynika, iż D.K. figuruje w Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jednak nie korzystał z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w latach 2023- 2024; • oświadczenie D.K. z dnia 29 stycznia 2024 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,46 ha przeliczeniowe. D.K. oświadczył, że ww. grunt nie jest oddany w dzierżawę, nie pobiera dopłat ani nie ubiega się o zwrot akcyzy oraz nie uzyskuje z tego żadnych dochodów. W wyniku rozpoznania odwołania Strony SKO – decyzją z dnia 7 marca 2024 r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że w dniu 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) i w tym zakresie przytoczona została treść art. 63 powołanej ustawy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: "u.ś.r."). Organ odwoławczy wskazał następnie, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji, że odmowę przyznania świadczenia uzasadnia niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium podniosło, że jest związane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz.1443). Jest zatem zobowiązane uwzględnić jego prawotwórczy charakter oraz kształtujący efekt następujący od momentu wejścia tego wyroku w życie. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie konieczne ustalenie jest czy ma miejsce faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (w przedmiotowej sprawie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania w nim pracy) w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. W ocenie SKO z załączonych do materiału dowodowego dokumentów wynika, że D.K. we wniosku z dnia 1 grudnia 2023 r. w Części III wypełnił oświadczenie, opatrzone datą 1 grudnia 2023 r., z którego wynika, że jest rolnikiem lub małżonkiem albo domownikiem rolnika i zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 grudnia 2023 r. Ponadto D.K. złożył odrębne oświadczenie, że z dniem 1 grudnia 2023 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i z dniem 1 grudnia 2023 r. zaprzestał wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Jednocześnie z zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - [...] Oddział Regionalny z dnia 6 lutego 2024 r. znak:OR07.0162.403.2024.StB-AW wynika, że D.K. figuruje w Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zdaniem Kolegium D.K. jako opiekun osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym nie spełnia wszystkich warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., co oznacza że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na jego rzecz nie powstało do 31 grudnia 2023 r. Zdaniem SKO Strona jako właściciel gospodarstwa rolnego na terenie Gminy [...] - zgodnie z informacją Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny z dnia 6 lutego 2024 r. znak: OR07.0162.403.2024.StB-AW - figuruje w Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższe wskazuje zatem, że według stanu na dzień 31 grudnia 2023 r. istniała – zdaniem SKO - negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie D.K. świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, iż nie doszło do faktycznego zaprzestania przez niego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Następnie Kolegium wskazało, że sytuacja strony odwołującej wymaga również oceny z uwzględnieniem regulacji prawnych dotyczących ustalania prawa do świadczenia rodzinnego w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2024 r. Zdaniem SKO na podstawie art. 43 pkt 4 lit. b i pkt 5 ustawy o świadczeniu wspierającym uchylone zostały m.in. ust. 1b do artykułu 17 i art. 17b u.ś.r. Mając na uwadze, iż Skarżący ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – J.K., która na dzień wszczęcia postępowania w sprawie miała już ukończone 74. rok życia, to w brzmieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., nie został spełniony z racji jej wieku. ustawowy warunek do ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia. Niespełnienie warunków zawartych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w aktualnym brzmieniu) nie pozwala – zdaniem SKO - również na przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję SKO z dnia 7 marca 2024 r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji ARIMR z dnia 5 kwietnia 2024 r. - na okoliczność wykreślenia wpisu Skarżącego z ewidencji producentów rolnych, jak również dowodu z umowy dzierżawy z dnia 5 kwietnia 2024 r. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: • art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodą analizę materiału dowodowego, tj. oświadczenia o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego poprzez uznanie, iż jest ono niewystarczające do przyjęcia, iż Skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego właśnie Skarżącego aktywności zawodowej w gospodarstwie rolnym, zaświadczenia Wójta Gminy [...] o nieubieganiu się o zwrot podatku akcyzowego i informacji z ARIMR poprzez przyjęcie, iż dokumenty te świadczą o prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez Skarżącego w sytuacji, gdy sam wpis ma jedynie charakter techniczny, a własność nieruchomości rolnej nie może być utożsamiana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego; • art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia- wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony dnia 1 grudnia 2023r. wobec czego zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym obowiązywały stare przepisy. Organ I instancji odmówił świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie miał żadnych zastrzeżeń co do złożonych oświadczeń. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. postanowił dopuścić dowód z dokumentów załączonych do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Organ prawidłowo wskazał na konieczność uwzględnienia okoliczności, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. - zwanej dalej "u.ś.w."), która na mocy art. 43 znowelizowała ustawę o świadczeniach rodzinnych. Jak prawidłowo stwierdziło Kolegium – biorąc pod uwagę złożenie przez Skarżącego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 1 grudnia 2023 r.- przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. znajdzie zastosowanie tylko w razie ustalenia, że prawo Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. na podstawie przepisów dotychczasowych. Dodatkowo należy wskazać, że Kolegium rozpatrując odwołanie Skarżącego słusznie zakwestionowało prawidłowość powołanej przez organ I instancji argumentacji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnej matki Skarżącego. Prawidłowo SKO wskazało, że przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię tego przepisu należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 (lub 25) roku życia, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji, jak wynika z argumentacji SKO, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 300/19; 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 8/19). Jakkolwiek SKO zakwestionowało prawidłowość powołanej przez argumentacji organu I instancji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnej matki Skarżącego, to ostatecznie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak spełnienia określonego w cyt. art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. wymogu zaprzestania prowadzenia przez Wnioskodawcę, będącęgo płatnikiem podatku rolnego, gospodarstwa rolnego – z powołaniem się na fakt, że Strona nadal jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych ARiMR i został jej nadany stosowny numer identyfikacyjny. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.). Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie. Nie wyklucza to jednak możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie – która powinna się odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z treści zacytowanych przepisów wynika, że dowodem zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r., jest oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia. Wskazane oświadczenie stanowi dowód na tę okoliczność, podlegający ocenie na zasadach ogólnych. Prawo nie przewiduje innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Konsekwencją złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna być utrata statusu do ubezpieczenia społecznego rolników i zastosowanie mechanizmów wprowadzonych znowelizowanymi ustawami o systemie ubezpieczenia społecznego i o ubezpieczeniu społecznym rolników (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 1073/21). Z akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu 1 grudnia 2023 r. złożył oświadczenie o zaprzestaniu z dniem 1 grudnia 2023 r. prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W aktach znajduje się również zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny z dnia 6 lutego 2024 r. z którego wynika, iż D.K. figuruje w Ewidencji Producentów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jednak nie korzystał z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w latach 2023-2024. Dodatkowo Skarżący w dniu 29 stycznia 2024 r. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie ubiega się o zwrot akcyzy. Ostatnią okoliczność potwierdza również zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia 1 grudnia 2023 r. (k-4 akt administracyjnych), w świetle którego Skarżący nie ubiegał się w latach 2022-2023 o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Zaznaczyć należy, że na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. Sąd postanowił – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. - dopuścić dowód z dokumentów załączonych do skargi, tj. decyzji ARIMR z dnia 5 kwietnia 2024 r. o wykreśleniu wpisu Skarżącego z ewidencji producentów rolnych (k-5 akt sądowych) oraz umowy dzierżawy gruntu Skarżącego z dnia 5 kwietnia 2024 r. (k-6 akt sądowych). Wprawdzie oba te dokumenty zostały wydane po wydaniu decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego lecz w ocenie Sądu potwierdzają okoliczności wskazane przez Stronę w oświadczeniu z dnia 1 grudnia 2023 r., tj. fakt zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 grudnia 2023 r. W opinii Sądu przedstawione powyżej okoliczności pozwalają uznać stanowisko SKO, sprowadzające się do zakwestionowania okoliczności zaprzestania przez Skarżącego prowadzenia gospodarstwa rolnego, za błędne. Należy wskazać, że prawodawca nie zdefiniował pojęcia "zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym", lecz przyjmuje się, że ten brak prowadzenia gospodarstwa rolnego związany jest z kryterium faktycznego działania i rzeczywistych korzyści. Wskazuje się, że jeśli dana osoba nie wykonuje określonych, konkretnych czynności związanych z typowymi pracami w rolnictwie w danym jego dziale, jak też nie uzyskuje w związku z powyższym jakichś konkretnych korzyści, w tym finansowych, to trudno twierdzić, że prowadzi gospodarstwo rolne. W sytuacji, gdy organy kwestionują przyjęty w tym zakresie przez ustawodawcę dowód w postaci składanego przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to muszą przeprowadzić w tym przedmiocie należyte postępowanie wyjaśniające, które w sposób jednoznaczny wykaże, że oświadczenie to nie jest zgodne z prawdą. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia winny dotyczyć posiadania przez stronę gospodarstwa rolnego, rzeczywistego wykonywania w nim czynności "rolniczych", uzyskiwania unijnych dopłat związanych z rolnictwem czy też zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej. To bowiem wymienione okoliczności wskazują na fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zastąpienie dochodu uzyskiwanego dotychczas z wykonywanej pracy (w tym przypadku w rolnictwie), nie można traktować jako czynnika decydującego o wyłączeniu możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego, w sytuacji gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Sam fakt rejestracji jest więc obojętny prawnie, jeśli nie łączy się z uzyskiwaniem realnych korzyści z tym związanych. Ponadto, jako przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie można uznać faktu podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Z objęcia takim ubezpieczeniem, przysługującym rolnikowi, wynika jedynie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi (małżonkowi rolnika) świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy (tak wyrok NSA z dnia 30 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1273/20). W ocenie Sądu Skarżący czynności opiekuńcze wobec matki wykonywał codziennie i pozostawał do stałej jej dyspozycji. Zebrany materiał dowodowy nie prowadzi do wniosku, by sprawowana przez Skarżącego opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niepełnosprawność matki Skarżącego. Oczywiste jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszczaniu się, czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji co potwierdzają ustalenia wywiadu środowiskowego z 5 grudnia 2023 r. Zdaniem Sądu, informacjom tym Kolegium nie przyznało właściwego znaczenia, a wynika z nich, że Skarżący nie był w stanie godzić opieki nad matką z podejmowaniem pracy zarobkowej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy - w ocenie Sądu - przyjąć, że niepodejmowanie przez Skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, po rezygnacji z pracy zarobkowej, miało związek ze stanem zdrowia jego matki i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 623/22). Uwzględniając realia niniejszej sprawy Sąd doszedł zatem do przekonania, że Skarżący sprawował stałą i bezpośrednią opiekę nad matką (por. wywiad środowiskowy), która jest osobą niepełnosprawną (por. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 8 marca 2021 r. nr ZO/4212/30557/16/17/18/21) i z tego powodu zrezygnował z zatrudnienia, nawet dorywczego, czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy. Konkludując, stwierdzić należy, że Wójt Gminy [...] niewłaściwie zastosował w sprawie art. 17 ust. 1b. Z kolei Kolegium, nie dokonało prawidłowej oceny materiału dowodowego, naruszając podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a które to naruszenie doprowadziło do błędnego wniosku, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy [...] weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie rozpozna wniosek Skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniając okoliczność, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), a w konsekwencji zastosowanie mają w sprawie regulacje u.ś.r. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.