I SA/Wa 1096/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-26

Skład orzekający: Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy społecznej jest uzasadniona w przypadku braku współdziałania strony z organami pomocy społecznej przy ustalaniu jej sytuacji materialnej i dochodowej?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania pomocy społecznej jest uzasadniona, gdy strona nie współpracuje z organami pomocy społecznej w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej, co obejmuje m.in. odmowę podpisania wywiadu środowiskowego, ujawnienia źródeł finansowania remontu czy informacji o dochodach. Brak współdziałania jest podstawą do odmowy przyznania świadczenia zgodnie z ustawą o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania pomocy finansowej. Organy odmówiły przyznania pomocy z powodu braku współdziałania skarżącego, w tym odmowy podpisania wywiadu środowiskowego, ujawnienia źródeł finansowania remontu mieszkania i zakupu sprzętu komputerowego, a także braku współpracy w zakresie przezwyciężania bezrobocia. Skarżący kwestionował ustalenia organów co do remontu, twierdząc, że jedynie posprzątał mieszkanie i otrzymał środki na wymianę drzwi od darczyńców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz asesor WSA - Mirosław Gdesz Protokolant - Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania J. S. pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na brak współdziałania J. S. z pracownikami socjalnymi przy ustaleniu faktycznej sytuacji materialnej w prowadzonym przez stronę gospodarstwie domowym polegającej m.in. na odmowie podpisania wywiadu środowiskowego, odmowie wskazania źródeł finansowania przeprowadzonego w zajmowanym lokalu mieszkalnym remontu; brak współdziałania Strony w zakresie przezwyciężania bezrobocia oraz brak współpracy w zakresie informowania o każdej zmianie sytuacji dochodowej i majątkowej, która daje podstawę do przyznania świadczeń ze środków pomocy społecznej. Prezydent W. wskazał ponadto na okoliczność nieodebrania przez skarżącego przyznanych mu wcześniej świadczeń rodzinnych za miesiące styczeń i luty 2004 r. Od powyższej decyzji J. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za zasadne. W uzasadnieniu decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazując na funkcje pomocy społecznej określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593) zgodnie z którymi celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości, podkreśliło brak współdziałania ze strony skarżącego przy rozpatrywaniu jego sprawy przez właściwe organy, do której to współpracy osoba zwracająca się o pomoc jest zobowiązana. Zgodnie bowiem z przepisem art. 4 powołanej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż mimo deklarowanego braków środków na bieżące utrzymanie, J. S. dokonał w zajmowanym mieszkaniu remontu polegającego m.in. na wymianie drzwi wejściowych, zmiany usytuowania drzwi do kuchni i odnowieniu pomieszczeń kuchennych, podwieszeniu paneli sufitowych oraz pomalowaniu mieszkania, dokonał również zakupu nowego sprzętu komputerowego dla syna. Pismem opatrzonym datą 23 lutego 2005 r. wniesionym za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 11 maja 2005 r. J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował ustalenia organów pierwszej i drugiej instancji co do przeprowadzonego przez niego remontu mieszkania, twierdząc, iż dokonał jedynie jego posprzątania. Wskazał jednocześnie, iż środki finansowe na wymianę drzwi otrzymał od anonimowych darczyńców. Zarzucił pracownikom organów pomocy społecznej postępowanie "w sposób urągający godności urzędnika i człowieka z naruszeniem obowiązku pomocy" oraz, że odmowa przyznania mu prawa pomocy jest "zemstą za pozwanie Miasta [...] do Sądu za łamanie podstawowych praw rodzica i obywatela poprzez pozbawienie praw do świadczeń rodzinnych i dodatków". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by kwestionowane decyzje naruszały przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) lub przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny czy w danym stanie faktycznym i prawnym organy uprawnione do przyznawania pomocy społecznej miały prawo do odmowy jej udzielenia czy też nie. W myśl wyżej przywołanego przepisu art. 2 ust. 1. ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie zaś z art. 4 powołanej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji. Stosownie do przepisu art. 11 ust. 2 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ pierwszej instancji brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazywał chęci współdziałania z pracownikami Ośrodka Pomocy Społecznej w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej. Przejawem braku woli współpracy skarżącego z upoważnionymi do udzielania pomocy organami była między innymi odmowa podpisania wywiadu środowiskowego prowadzonego przez pracownika socjalnego jak również odmowa ujawnienia źródeł pochodzenia środków finansowych oraz ich wysokości wydatkowanych na remont przeprowadzany przez osoby trzecie w mieszkaniu skarżącego. J. S. nie udzielał również informacji na temat źródła sfinansowania zakupu sprzętu komputerowego. Skarżący odmawiał również współpracy z Klubem Pracy "[...]", do którego został skierowany, gdyż jak twierdzi" nie ma na to czasu". W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, odmowa udzielenia pomocy społecznej Skarżącemu była uzasadniona i zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, że J. S. mimo ciążącego na nim z mocy art. 4 powołanej ustawy obowiązku współdziałania z powołanymi do tego organami przy rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej odmawiał takiej współpracy. Odmawiał również współdziałania przy ustalaniu dochodów rodziny i źródeł ich pochodzenia, co w sposób oczywisty wykluczało możliwość udzielenia mu pomocy ze strony organów pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło