I SA/Wa 1100/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant: referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] lutego 2013 r. nr [...], przyznającą K. G. zasiłek celowy w kwocie [...] złotych, przeznaczony na zakup żywności. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. (który wpłynął do organu [...] lutego 2013 r.) K.G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącach styczeń, luty 2013 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. przyznał K. G., na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. – o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182), zasiłek celowy w wysokości [...] zł, przeznaczony na zakup żywności, którego wypłata miała zostać zrealizowana w dniu [...] marca 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ, odwołując się do ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego, wskazał, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobową zdrową, w wieku aktywności zawodowej ([...] lat). Nie pracuje jednak zawodowo, jak też nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Nie jest również zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bądź poszukująca pracy - statusu osoby bezrobotnej pozbawiony został w efekcie odmowy przyjęcia propozycji podjęcia prac społecznie użytecznych organizowanych przez GOPS. Jak wynika natomiast z zaświadczenia Urzędu Gminy C. z [...] lutego 2013 r. jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizyczne w tym [...] ha przeliczeniowe, z którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Wg oświadczenia samego wnioskodawcy gospodarstwo to oddał on w dzierżawę, nie zawierając na tę okoliczność umowy. Organ wskazał ponadto, że ww. nie czynił żadnych starań aby podjąć zatrudnienie, nie zmierza do zaspokojenia własnych potrzeb. Stwierdził także, brak współdziałania po jego stronie w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. W dalszej kolejności zaś wyjaśnił, że w roku 2013 dysponuje budżetem w łącznej kwocie 17.000 złotych, z czego kwota 3.500, złotych przeznaczona zostanie na zatrudnienie przy pracach społecznie użytecznych, a tym samym na zasiłki pozostanie mu 13.500 złotych. Na terenie gminy natomiast zamieszkuje bardzo dużo rodzin wielodzietnych, samotnych z dziećmi oraz osób żyjących na granicy ubóstwa. Dlatego też pomoc finansowa musi być udzielana na zasadzie dostosowania rodzaju i formy pomocy do konkretnej sytuacji, jak również możliwości finansowych Ośrodka. Od decyzji tej K. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie powołując się na zerowy dochód z gospodarstwa rolnego, co jego zdaniem nastąpiło z winy organu, który przez swoje niechlujstwo i krętactwo doprowadził do pozbawienia go nieruchomości rolnej. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W opisie stanu faktycznego sprawy Kolegium podało, że w następstwie rozpoznania wniosku K. G. z [...] stycznia 2013 r. przyznano mu decyzjami z [...] lutego 2013 r. (nr [...]) i [...] lutego 2013 ([...]) na każdy wnioskowany przez niego miesiąc tj. styczeń i luty zasiłki celowe w kwotach po [...] złotych. Przechodząc zaś do istoty sprawy Kolegium wskazało na poddanie przez organ pierwszej instancji ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Wyjaśniło także, iż pomoc przyznana została z uwagi na spełnienie kryterium dochodowego. Zdaniem Kolegium przyznanie wyższej kwoty zasiłku, nie znajduje uzasadnienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioskodawca jest zdrowy i nie ma na utrzymaniu innych osób. Kolegium zauważyło jednocześnie, że pomoc społeczna została wnioskodawcy przyznana, mimo że nie wykazuje on i nie wykazywał w przeszłości żadnej aktywności zawodowej, jak też nie podejmuje żadnych działań aby swoją sytuację materialną poprawić. Organ podał przy tym, że iż od [...] kwietnia do [...] października 2012 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. organizował dla osób bezrobotnych korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej prace społecznie użyteczne, do których K. G. został zakwalifikowany a przy których zatrudnienia odmówił, czego potwierdzeniem jest jego oświadczenie z [...] marca 2012 r. Odnosząc się zaś do podniesionej przez K. G. w odwołaniu okoliczności pozbawienia go części działki Kolegium wskazało, że kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć właściwych organu i leży poza zakresem decyzji, dotyczącej pomocy społecznej. Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podnosił, że jego dochód jest zerowy, gdyż nie może prowadzić dzielności rolniczej, z powodu pozbawienia go własności działki siedliskowej. a tym samym ustalenia organów są nieprawidłowe. W oparciu o tak uzasadnione zarzuty wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że wydana ona została naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, aczkolwiek z innych względów niż podniesione w skardze. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej prowadząc postępowanie zobligowane są do podejmowania z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Tym samym jednym z ich podstawowych obowiązków jest zebrania i rozpatrzenie materiału dowodowego w taki sposób, aby efektem tych czynności było ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zasada ta rozwinięta została w przepisach art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nakładających na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowodzenia określonych okoliczności w aspekcie całokształtu tego materiału dowodowego, ocenianego we wzajemnej łączności. Dopiero ustalenia stanu faktycznego konkretnej sprawy administracyjnej, zgodnie z ww. zasadą umożliwiają bowiem prawidłowe określenie praw i obowiązków strony (a więc ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego), poprzez zastosowanie właściwych norm prawa materialnego. Powyższe uwagi w pełnym zakresie odnoszą się także do tzw. decyzji uznaniowych, a tego rodzaju decyzjami są rozstrzygnięcia organów wydawane w przedmiocie zasiłku celowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 , poz. 182 ze zm.). Uprawnienie do wydawania tego rodzaju decyzji nie zwalnia bowiem organu z obowiązku gromadzenia i wszechstronnego badania materiału dowodowego i wydawania decyzji o treści przekonywającej pod względem prawnym i faktycznym. Uwagi te dotyczą również decyzji podejmowanych przez organ odwoławczy, którego zadaniem nie jest wyłącznie kontrola legalności decyzji pierwszoinstancyjnej, ale przede wszystkim powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy Ustalony zaś w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stan faktyczny sprawy w kluczowych dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia elementach nie tylko nie koresponduje z dokumentami zgromadzonymi w aktach, ale wręcz pozostaje z nimi w sprzeczności. Nie są bowiem oparte na prawdzie ustalenia Kolegium, że wniosek K. G. z [...] stycznia 2013 r. o przyznanie w miesiącach lutym i styczniu 2013 r. pomocy społecznej na zakup żywności, został rozpoznany i rozstrzygnięty przez organ pierwszej instancji dwoma decyzjami (nr [...] z [...] lutego 2013 r. i nr [...] z [...] lutego 2013 r.). Jak wynika bowiem z akt sprawy, o ile pierwsza z tych decyzji (od której odwołanie Kolegium rozpoznało kwestionowaną decyzją) istotnie rozstrzyga sprawę zainicjowaną ww. wnioskiem, to druga zapadła w następstwie rozpoznania odrębnego wniosku z [...] października 2012 r. Prowadzić to musi do konkluzji, że ustalenia organu odwoławczego co do przyznania skarżącemu dwóch zasiłków celowych w kwotach po [...] złotych na każdy z wnioskowanych przez niego miesięcy są błędne. W rzeczywistości bowiem, w następstwie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2013 r. otrzymał on jeden zasiłek, który jeśli by go odnieść do miesięcy, w których oczekiwał pomocy (niewskazanych w rozstrzygnięciu Wójta Gminy C.), dotyczył łącznie obydwu ww. miesięcy. W tej sytuacji dalsze rozważania Kolegium czynione w aspekcie adekwatności kwoty uzyskanego świadczenia ([...] złotych) do zgłaszanych potrzeb (zakup żywności w jednym miesiącu) oraz możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej nie muszą być miarodajne dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia przyznającego tej wysokości zasiłek celowy, ale na realizację niezbędnej potrzeby bytowej w okresie dwóch miesięcy. Oznacza to, że zakwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie tych przepisów, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy było na tyle istotne, że mogło determinować jej wynik. Nie można wszak wykluczyć, że subsumcja do norm prawa materialnego (tu odpowiednich przepisów ustawy o pomocy społecznej) stanu faktycznego sprawy ustalonego zgodnie zasadami prawdy obiektywnej, doprowadziłaby do podjęcie rozstrzygnięcia o odmiennej treści. Z tych zatem względów zaskarżona decyzja nie może się ostać. Podniesiony natomiast w skardze zarzut odnoszące się do rzekomego pozbawienia skarżącego własności działki siedliskowej, wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy wyznaczonej zaskarżonym aktem i nie może być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego wyroku, a sprowadzają się one do ponownego rozpoznania przez Kolegium sprawy objętej odwołaniem K. G., w aspekcie prawidłowo poczynionych ustaleń stanu faktycznego oraz podjęcia rozstrzygnięcia, którego treści skład orzekający nie przesądza, uzasadnionego zgodnie z zasadami ustanowionymi w art. 107 § 3 k.p.a.