I SA/Wa 1102/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz E. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją [...] z dnia [...] maja 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako minister/organ) działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; ze zm. dalej: kpa) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2042 ze zm.; dalej jako: ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], odmawiającą E. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej przez jej ojca J. L. W uzasadnieniu wskazano, że działając na wniosek E. K. (dalej jako skarżąca) decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Starosta [...] przyznał wnioskodawczyni ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego. W decyzji określono wartość pozostawionej przez J. L. nieruchomości na [...] zł, przy czym kwotę tę pomniejszono o [...] zł, tj. kwotę stanowiącą cenę nabycia przez skarżącą nieruchomości od Skarbu Państwa. Ostatecznie tytułem ekwiwalentu za pozostawione mienie skarżącej ww decyzją przyznano [...] zł. Organ podał, że w dniu 3 stycznia 2006 r. E. K. złożyła do Wojewody [...] wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, z prośbą o wypłatę ww. kwoty na wskazany przez nią rachunek bankowy. Sprawę przekazano do Wojewody [...], który uznał, że wniosek o ujawnienie w wojewódzkim rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do pozostałej części rekompensaty. W tym zakresie, wydając decyzję odmowną, którą organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją, wojewoda uznał, że skarżąca nie spełnia kryteriów podmiotowych z art. 5 ust. 1 ustawy - jako że nie jest spadkobiercą J. L. a jedynie należy do kręgu jego spadkobierców ustawowych a także przy uwzględnieniu art. 4 ustawy, wg którego prawo do rekompensaty potwierdzone na podstawie tej ustawy albo na podstawie odrębnych przepisów jest niezbywalne – że w sprawie należy wydać decyzję odmowną. W tym kontekście minister stwierdził, że oświadczenie J. L. z dnia [...] października 1997 r. przekazujące skarżącej uprawnienia z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami państwa polskiego nie jest skuteczne, gdyż aktualna ustawa według której prowadzone są obecne postępowania - nie dopuszcza przenoszenia tegoż prawa na osobę nie będącą w gronie spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości. Organ wyjaśnił, że treść art. 7 ust. 3 ustawy musi być odczytywana w kontekście art. 6 ust. 3 ww. ustawy, stosownie do którego osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła nieruchomości Skarbu Państwa dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające jej nabycie. Wskazał, że wniosek, o którym mowa w tym przepisie jest wnioskiem z art. 5 ust. 1, tj. o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Dalej wyjaśnił, że z zestawienia brzmienia art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy wynika wyraźnie różnica co do zasad postępowania wobec osób, które w ramach regulacji prawa do rekompensaty nabyły nieruchomości Skarbu Państwa oraz osób, które posiadają potwierdzenie prawa do rekompensaty i prawa tego nie zrealizowały. Pierwsze osoby występują z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a więc takim, którego w istocie dotyczy regulacja ustawowa, zaś te drugie z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze. Przywołał w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. o sygn. akt I SA/Wa 1932/09. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżąca zarzuciła ministrowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 2 ustawy poprzez uznanie, ze skarżącej nie przysługuje prawo do rekompensaty. Wniosła o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 znak: [...] poprzez ujawnienie w wojewódzkim rejestrze wybranej przez E. K. formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej terytorium [...], które to prawo stwierdzone zostało decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji; a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na wnioskowy charakter postępowania oraz art. 4 ustawy wskazujący na niedopuszczalność obrotu prawami do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP minister nie uwzględnił, że w tej sprawie, tak jak każdy inny organ i Sąd, jest związany ostateczną decyzją [...] Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W decyzji tej przyznano skarżącej prawo do ekwiwalentu w konkretnie określonej wysokości. Z jej uzasadnienia wynika, iż w toku prowadzonego wówczas postępowania zostało ustalone jaka nieruchomość została pozostawiona przez poprzednika prawnego skarżącej poza granicami RP, nieruchomość ta została wyceniona (w aktach znajduje się operat szacunkowy) a z kwoty tak ustalonej odjęto kwotę stanowiącą wartość nabytej w drodze przetargu nieruchomości. Wobec tego nie znajduje uzasadnienia stanowisko obu orzekających w sprawie organów wskazujące na to, iż wniosek skarżącej o ujawnienie jej prawa w rejestrze - jednoznacznie sformułowany i podtrzymywany w toku postępowania, a także w odwołaniu od decyzji organu I instancji - należy traktować jak złożony w trybie art. 5 ust. 1 ustawy nowy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Skarżąca dysponuje już ostateczną decyzją, w której jej prawo do ekwiwalentu za konkretną nieruchomość zostało potwierdzone i sprecyzowane kwotowo po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Złożony przez nią w 2006r. wniosek należy zatem "rozpatrywać" w kontekście art. 7 ust. 3 ustawy. Stanowi on, iż "Osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję, lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego". Czynność wskazana w art. 7 ust. 3 ustawy, jak słusznie zarzucała skarżąca, ma charakter czynności materialno-technicznej. Zatem w sytuacji złożenia wniosku o ujawnienie w rejestrze decyzji wydanej na podstawie odrębnych przepisów, organ (gdy nie widzi podstaw do jej ujawnienia), winien w drodze pisma informującego pozostawić podanie bez rozpoznania. Wobec tego, bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność czy skarżąca spełnia kryteria z ustawy, skoro swoje uwidocznione w decyzji z 2002r. uprawnienia nabyła kilka lat przed jej wejściem w życie. Bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że aktualnie, jakkolwiek skarżąca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, to wskutek dziedziczenia testamentowego innej osoby - nie spełnia kryteriów z ustawy. Bezzasadne jest także powoływanie się przez organ na art. 4 ustawy. Scedowanie praw na skarżącą miało miejsce przed wejściem w życie ww przepisu i oczywiście miałby on w sprawie zastosowanie, ale wyłącznie wówczas gdyby skarżąca nie dysponowała decyzją z 2002r. imiennie wskazującą ją jako uprawnioną do ekwiwalentu w określonej nominalnie wysokości. W tym stanie rzeczy obie decyzje Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 135 ppsa uchylił. Zadaniem organu administracji pozostanie zatem rozpoznanie wniosku skarżącej złożonego w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Jakkolwiek bowiem skarżąca nabyła już od Skarbu Państwa nieruchomość tj. częściowo wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 3 ustawy, to jednak wszystkie czynności wyjaśniające, jakie w związku z tym należałoby podjąć prowadząc postępowanie w trybie przepisów ustawy, jak sugerowały organy – zostały już podjęte i "potwierdzone" decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.