I SA/Wa 1104/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-06

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poprzedni właściciel nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r., może ubiegać się o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli utracił faktyczną możliwość władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. w związku z wybudowaniem na niej budynków mieszkalnych przez osoby trzecie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo spełnienia przesłanki możliwości przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne przed 21 listopada 1945 r., nie została spełniona druga przesłanka z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Fakt wybudowania budynków mieszkalnych na nieruchomości przez osoby trzecie w latach 1954-1955 oznacza, że poprzedni właściciel utracił faktyczną możliwość władania nią przed 5 kwietnia 1958 r., co uniemożliwia przyznanie odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która na mocy dekretu z 1945 r. przeszła na własność Gminy, a następnie Skarbu Państwa. Nieruchomość ta została zabudowana budynkami mieszkalnymi w latach 1954-1955 przez osoby trzecie. Skarżący, J. S., domagał się odszkodowania, twierdząc, że został bezprawnie pozbawiony działki. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że nie została spełniona druga przesłanka z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi J. S na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę. I SA/Wa 1104/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], oznaczonej hip. nr [...] o pow. [...] m2. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczona według wykazu hipotecznego nr [...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy wyżej wymienionego dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie, w związku z likwidacją gmin, stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Obecnie wyżej wymieniona nieruchomość stanowi zabudowane działki, oznaczone nr [...] i [...] w obrębie [...], które stanowią własność osób trzecich. Stosownie do przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., to jest przed datą 21 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przed dniem 21 listopada 1945 r. przeznaczona pod budowę jednorodzinną. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że na przedmiotowej nieruchomości w latach 1954-1955 wybudowane zostały budynki mieszkalne, co wiąże się z utratą faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Rozstrzygnięcie Prezydenta [...] uznać należy zatem za prawidłowe, bowiem z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż osoba uprawniona w sprawie, czyli poprzedni właściciel, został pozbawiony faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. W skardze na decyzję Wojewody [...] J. S. wniósł o to, by Sąd zasądził na jego rzecz stosowne odszkodowanie wraz z odsetkami jako osobie bezprawnie ograbionej z działki gruntu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Ta kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy administracji, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji. Oznacza to, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność bądź uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli organ administracji publicznej dopuści się naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie naruszyły tak prawa procesowego jak i materialnego co czyni skargę bezzasadną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wniosku J. S. o odszkodowanie za przedmiotową działkę stanowi art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), zgodnie z którym odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. przed dniem 21 listopada 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku odszkodowawczego koniecznym jest, by przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie zostały spełnione łącznie. Z ustaleń organu znajdujących potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym wynika, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przed dniem 21 listopada 1945 r. przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Jednakże na nieruchomości tej obecnie znajdujące się budynki mieszkalne zostały wybudowane przez Spółdzielnię [...] w latach 1954-1955 na podstawie zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] lipca 1953 r. Okoliczność tą skarżący przyznaje w uzasadnieniu skargi. Fakt wybudowania na przedmiotowej nieruchomości przez osoby trzecie budynku mieszkalnego w latach 1954-1955 oznacza, że dawny właściciel utracił faktyczną możliwość władania tą nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Zatem nie została spełniona druga z przesłanek określonych w powołanym art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., co uniemożliwia przyznanie odszkodowania za tą nieruchomość. Zgodna więc z prawem jest decyzja odmawiająca przyznania odszkodowania. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło