I SA/Wa 1106/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Muzeum [...] w I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Muzeum [...] w I. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przekazania wniosku według właściwości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. Muzeum [...] w I. (dalej Muzeum) wnioskiem z dnia 10 lipca 2008 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 22 września 2008 r. wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym wskazując, że nie zatrudnia radcy prawnego, a wszelkie sprawy wymagające rozstrzygnięć prawnych obsługiwane są we własnym zakresie i znajomości prawa zatrudnionych pracowników instytucji kultury. W uzasadnieniu wniosku Muzeum podało, iż w drugiej połowie 2007 r. oraz w pierwszym półroczu 2008 r. wyprowadziło znaczną część zbiorów muzealnych z budynku przy [...] do wyremontowanego na cele muzealne Pałacu [...] przy ul. [...] w I. Koszty związane z przeniesieniem muzeum, wyposażeniem sal muzealnych w odpowiedni sprzęt ekspozycyjny, urządzeniem magazynów zbiorów na potrzeby przechowywania zabytków i archiwaliów, wykonaniem zabezpieczenia budynku m.in. stalowego ogrodzenia terenu, jak również bieżące koszty utrzymania- energia elektryczna, energia cieplna, koszty pracy, spowodowały, że wynik finansowy instytucji kultury za rok 2007 r. był na poziomie – [...] złotych brutto. Działalność Muzeum za I półrocze 2008 r. zamknęła się stratą brutto w kwocie [...] złotych. Z uwagi na koszty Muzeum nie zatrudnia stałej obsługi prawnej. Wg danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy na dzień 31 grudnia 2007 r. wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych wynosiła [...] złotych, zaś wartość środków trwałych wynosiła [...] złotych Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na rachunku bankowym Muzeum znajdowała się kwota [...] złotych. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Muzeum wprawdzie nie zakreśliło w formularzu odpowiedniego zakresu żądanego prawa, niemniej z treści uzasadnienia, jak i faktu, uiszczenia przy wnoszeniu skargi wpisu wynika, że żądanie strony dotyczy przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jest więc żądaniem przyznania tego prawa w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 ustawy. W świetle przedstawionej we wniosku sytuacji ekonomicznej Muzeum, uzasadniona jest ocena, że jednostka ta kwalifikuje się do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie radcy prawnego. Wprawdzie w dacie złożenia wniosku na rachunku bankowym Muzeum znajdowały się środki w kwocie [...] złotych, jednakże nie oznacza to, że z kwoty tej może ono zabezpieczyć środki do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ze środków tych Muzeum musi bowiem pokrywać niewątpliwie znaczne wydatki związane ze swoją działalnością (opłaty za energię elektryczną i cieplną, koszty zabezpieczenie zbiorów, wynagrodzenia pracowników itp.). Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji ekonomicznych Muzeum jest fakt uzyskania przez tą instytucję na koniec 2007 r. i w pierwszej połowie bieżącego roku ujemnego wyniku finansowego będącego następstwem zwiększonych wydatków związanych z przeniesienia części zbiorów do nowego budynku. Zważyć przy tym należy, że muzea są jednostkami organizacyjnymi nienastawionymi na osiąganie zysku, których celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów (art. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach - Dz.U. z 1997 r. nr 5, poz. 24 ze zm.). Trudności finansowe tego typu jednostek są powszechnie znane. W tej sytuacji, uznać należy, że strona skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru), a tym samym spełniła przesłankę, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, warunkującą możliwość przyznania jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.