I SA/Wa 1109/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Marek Stojanowski /spr./ Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2005 r. sprawy ze skargi J. T., M. T. i A. T., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. T., M. T. i A. T. kwotę 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1109/05 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku J. T., M. T. i A. T., utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym przy ulicy [...] w W. z równoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu, na którym usytuowany jest budynek. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 1999 r., znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...] oraz z dnia [...] października 1975 r. znak: [...] w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali o numerach [...] w budynku położonym w W., przy ulicy [...], jak również do związanych z tymi lokalami udziałów w częściach wspólnych budynków oraz udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu wydane zostały z naruszeniem prawa. W dniu 19 sierpnia 1999 r. M. T., J. T. i A. T. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1990 r. poprzez stwierdzenie, że w/w decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmówiło, na zasadzie art. 157 § 3 w związku z art. 28 kpa, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w W., przy ulicy [...], a po rozpoznaniu w dniu [...] lutego 2001 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiło postępowanie, do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w I SA/Wa 1109/05 analogicznej sprawie, dotyczącej przysługiwania spadkobiercom byłych właścicieli uprawnienia strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. W dniu 25 października 2001 r. M. T., J. T. i A. T. wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Naczelnika Dzielnicy M. z dnia [...] grudnia 1990 r. dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w W., przy ulic [...]. Postępowanie niniejsze zostało podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że podziela pogląd wyrażony w decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r., że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...], położonego w budynku przy [...] w W., nie może być rozpoznane w oparciu o żądanie wniesione do Kolegium, bowiem decyzją z dnia z dnia [...] lipca 1999 r., znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...] oraz z dnia [...] października 1975 r. znak: [...] w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali o numerach [...] w budynku położonym w W., przy ulicy [...], jak również do związanych z tymi lokalami udziałów w częściach wspólnych budynków oraz udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu wydane zostały z naruszeniem prawa. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym stanie prawnym tylko w tej części osoby, którym przekazano I SA/Wa 1109/05 na własność i użytkowanie wieczyste lokal mieszkalny i prawo do gruntu są osobami uprawnionymi do działania w charakterze strony postępowania. Z tego względu następcy prawni byłego właściciela nieruchomości przy ulicy [...] w W. nie są stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr 2241/3355 Naczelnika Dzielnicy [...] i dlatego, zgodnie z przepisem art. 28 kpa, nie są oni uprawnieni do skutecznego wniesienia żądania podjęcia takiego postępowania. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. T., M. T. oraz A. T. Zarzucili, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 i art. 28 oraz art. 160 kpa, a także art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem w dotychczasowej praktyce organu w analogicznych sprawach wydawano decyzje odmienne w stosunku do zaskarżonej. Skarżący wnieśli o uchylenie obydwu decyzji wydanych w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z dniem 1 stycznia 2004 r., na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego ocenianą w tym trybie decyzją, ale także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003 r., sygn. akt OSA 4/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 3). I SA/Wa 1109/05 Podchodząc do oceny, czy w sprawie niniejszej następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości [...] mają interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w budynku położonym na gruncie tej nieruchomości w sytuacji, gdy w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji dekretowej stwierdzono, że decyzja ta w omawianej części została wydana z naruszeniem prawa przyjąć należy – za stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. OSK 919/04 wydanym w analogicznej sprawie - że spełnione zostały warunki do uznania tych osób za strony postępowania nadzorczego w rozumieniu art. 28 kpa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku wynik postępowania nadzorczego (w stosunku do decyzji o sprzedaży lokalu) może mieć wpływ na sytuację prawną byłych właścicieli, gdyż korzystne dla nich rozstrzygnięcie spowoduje aktualność ich roszczeń związanych z dekretem z dnia 26 października 1945 r. Późniejsza sprzedaż lokalu w danym budynku i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste było skutkiem kolejnych decyzji, wydanych w innych sprawach administracyjnych, a nie skutkiem decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej. Stąd też zasadnie dawni właściciele gruntów [...] oraz ich następcy prawni swój interes prawny opierają na tym, że w razie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu otwiera im to drogę do wzruszenia umowy sprzedaży. Ich interes prawny wiąże się z dochodzeniem roszczeń dekretowych, wykazywaniu, że określone czynności dokonane zostały z pokrzywdzeniem uprawnionych podmiotów. Dlatego też byli właściciele gruntów [...] mają przymiot strony, w rozumieniu art. 28 kpa, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w sytuacji, gdy odzyskali część lokali (nie sprzedanych), a jednocześnie stwierdzono, że decyzja o odmowie ustanowienia, na ich rzecz, własności czasowej (aktualnie użytkowania wieczystego), w odniesieniu do sprzedaży lokali, wydana została z naruszeniem prawa. Odmowa dawnym właścicielom (i ich następcom prawnym) statusu strony naruszała art. 28 kpa. Podzielając przytoczone wyżej poglądy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 I SA/Wa 1109/05 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W pozostałym zakresie orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 152 i art. 200 powołanej ustawy. Na marginesie zaznaczyć należy, że organ administracji przystępując ponownie do rozpatrzenia wniosku winien w pierwszej kolejności ustalić krąg spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości warszawskiej, której dotyczy postępowanie i umożliwić im czynny udział w postępowaniu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 kpa. Materiał dokumentacyjny znajdujący się obecnie w aktach nie pozwala na dokonanie pełnych ustaleń w tym względzie.