I SA/Wa 1113/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za grunt nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [..] W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ozn. hip. [...] Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość położona w W. przy d. ul. [..] o powierzchni wraz z ulicą [...] m2 znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2009 r. L. dz. [...] prawo własności przedmiotowej nieruchomości hipotecznej uregulowane było na rzecz A. M. i W. S. w równych częściach niepodzielnie. W dniu [...] czerwca 2008 r. E. B. wniosła do Prezydenta [..] W. o przyznanie odszkodowania za działkę oznaczoną hip. [...]. Wnioskodawczyni udokumentowała następstwo prawne po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości postanowieniami Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 1998 r. sygn. akt I Ns [....] lipca 1999 r. sygn. akt [...] Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ozn. [..]. Od powyższej decyzji E. B. wniosła odwołanie. Wojewoda [...] uznał za zasadne ustalenia organu pierwszej instancji, iż w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie pozbawienie poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania działką po dniu [..] kwietnia 1958 r. Organ ustalił bowiem, że zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] W. wyraziło zgodę na lokalizację czasową na obszarze ok. [..] ha – do końca 1965 r., ogródków działkowych w rejonie ulicy: [..]. Organ podał, że w skład obszaru objętego ww. decyzją lokalizacyjną wchodzi także przedmiotowa działka nr [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...] teren został przekazany inwestorowi przez b. [..] Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów Prezydium Rady Narodowej [...] W.. Fakt przejęcia tego terenu został potwierdzony także pismem [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., w którym wskazano także, że podstawowe prace inwestycyjne związane z zagospodarowaniem ogrodu były wykonane w 1955 r. Wojewoda [..] wskazał ponadto, że ogólny plan zabudowania Miasta [...] W., zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., przewidywał na omawianej nieruchomości zabudowę luźną lub grupową do 2 kondygnacji i [...] powierzchni zabudowania. Oznacza to, w ocenie organu, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Mając na uwadze wymóg przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, iż obie przesłanki musza być spełnione kumulatywnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. W skardze wniosła o uchylenie decyzji wskazując na względy słusznościowe. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania - art. art. 7, 15, 77 § 1, 80 i 138 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do działek gruntu objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), które spełniają przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 5 wymienionej ustawy. Przepis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad przyznawania odszkodowania przewidzianych w tej ustawie. Oznacza to m.in., że jest on wyłączną podstawą ustalenia przesłanek do przyznania odszkodowania, bez potrzeby sięgania do innych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Szczególny charakter tego przepisu nakazuje ścisłą jego wykładnię (wyrok NSA z dnia 26 marca 2003 r. sygn. I SA 2187/01). Gramatyczna wykładnia art. 215 ust. 2 in fine prowadzi do wniosku, że odszkodowanie przysługuje wówczas, gdy działka była objęta działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przed datą wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. Omawiany przepis przesądza, że chodzi o zaspokojenie roszczeń tylko tych poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, którzy spełniają wszystkie wymienione przesłanki. Niespełnienie którejkolwiek powoduje brak podstaw do odszkodowania. W sprawie jest niesporne, że nieruchomość położona w W. przy d. ul. [...] o powierzchni wraz z ulicą [...] m2 podlegała przepisom dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [..] W. Do oceny pozostaje, czy ustalając odszkodowanie organy stwierdziły istnienie pozostałych przesłanek z art. 215 ust. 2 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeśli chodzi o przesłankę faktycznej możliwości władania działką po dniu [.] kwietnia 1958 r., to Sąd stwierdza, że wydane decyzje nie zawierają w tym zakresie dostatecznych ustaleń. Organy administracyjne w decyzjach możliwość faktycznego władania nieruchomością wywodzą z decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 1955 r. i z informacji zawartych w piśmie [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] z dnia [..] grudnia 2009 r. i uznają na ich podstawie, że pozbawienie poprzedniego właściciela faktycznej możliwości władania działką nastąpiło przed dniem [...] kwietnia 1958 r. Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następca prawny mógł korzystać z nieruchomości i ta okoliczność, jako niedostatecznie wyjaśniona w dotychczasowym postępowaniu, powinna być ustalona w ponownym postępowaniu administracyjnym. Wydanie decyzji lokalizacyjnej [...] stycznia 1955 r. było zdarzeniem prawnym i nie przesądzało samo przez się, że po jej wydaniu poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania. Zauważyć należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, na których organy oparły swe ustalenia, wynika jedynie, że teren, w skład którego wchodziła przedmiotowa nieruchomość, został przejęty pod przyzakładowe ogrody działkowe. Z dokumentów tych nie wynika jednakże, kiedy rozpoczęto inwestycje na tym terenie. Twierdzenie zawarte w piśmie [..] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [..] z dnia [..] grudnia 2009 r., iż podstawowe prace inwestycyjne związane z zagospodarowaniem ogrodu były wykonane w 1955 r., nie zostało poparte jakimkolwiek dokumentem. Z decyzji z dnia [..] stycznia 1955 r. nr [...] wynika jedynie, że teren, został przekazany inwestorowi przez [...] Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów Prezydium Rady Narodowej [...] W. Podobnie - z powołanego pisma [..] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [..] wynika, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych w W. został przekazany teren przy ul. [..] pod przyzakładowe ogrody działkowe. Zobowiązane zostały też poszczególne podmioty Rad Zakładowych Ministerstwa Energetyki, [...] Przedsiębiorstwa Geodezyjnego, Banku [...] do realizacji zadania zagospodarowania wymienionego terenu pod ogrody działkowe. W piśmie tym podano także, że na ww. terenie jest zorganizowanych 5 Rodzinnych Ogrodów Działkowych o nazwach: [...] założony w 1954 r., [...] założony w 1955 r., [..] założony w 1955 r., [...] założony w 1955 r., [..] założony w 1955 r. [..] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] podał, że sieć wodociągowa i energetyczna wykonana została w latach 1977-1978 i teren został przekazany działkowcom do użytkowania. Podane daty - 1954 r. i 1955 r. - dotyczą wyłącznie założenia rodzinnych ogrodów działkowych. Z faktu ich założenia oraz tego, że rodzinne ogrody działkowe wymienione w piśmie, funkcjonują na terenie m. in. przedmiotowej nieruchomości, nie wynika, że pierwsze prace inwestycyjne związane z organizacją tych ogrodów miały miejsce przed [..] kwietnia 1958 r. Poza tym zaświadczenie lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [..] zostało w części uchylone decyzją Prezydium Rady Narodowej [..] W. z dnia [..] kwietnia 1962 r., wydaną na podstawie art. 136 k.p.a., w związku ze zrzeczeniem się terenu przez [...] Zarząd Pracowniczych Ogrodów [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Przewodniczącego Zarządu Pracowniczego Ogrodu Działkowego im. [..] z dnia [...] stycznia 1971 r. wynika, że teren o pow. ok. [...] m2 położony w W. przy ul. [...] w przeszłości stanowił teren ogrodu [...] , który istnieje już [...] lat. Wskazane okoliczności również nie są dowodem na to, że prace inwestycyjne na terenie przedmiotowej nieruchomości rozpoczęły się przed dniem [...] kwietnia 1958 r., a jedynie na to, że Pracowniczy Ogród Działkowy [..] istnieje [...] lat i przed 1971 r. był w posiadaniu terenu położonego w W. przy ul. [...], a więc w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Opierając się na tym przepisie Sąd uznał, że sprawa niniejsza wymaga dalszych ustaleń także z powodu niewyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym wystąpienia w sprawie przesłanki odnoszącej się do pozbawienia poprzednich właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.