I SA/Wa 1114/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-14

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu nabycia przez strony prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, bez należytego wyjaśnienia zakresu pierwotnego żądania i kręgu stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Niewyjaśnienie zakresu pierwotnego żądania (czy dotyczyło ustanowienia użytkowania wieczystego, odszkodowania, czy zwrotu nieruchomości) oraz brak uwzględnienia wszystkich potencjalnych stron postępowania (następców prawnych współwłaściciela) stanowiło istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków H. K. z 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości w Warszawie. Po latach postępowań i ustaleniach sądowych dotyczących własności i zasiedzenia, Prezydent W. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżące wniosły skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nierozpatrzenie całości wniosków i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K., W. K. oraz A. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. oraz tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w 1949 r. H. K. złożyła dwa wnioski o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], opisanych w tabeli likwidacyjnej wsi C. nr [...] cz. oraz w tabeli nr [...] cz. Do wniosków załączono zaświadczenie o prowadzeniu przez H. K. gospodarstwa rolnego. Prezydium Rady Narodowej w W. wydało dwa orzeczenia (w 1961 oraz 1964 r.) o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] cz., natomiast za nieruchomość opisaną w tabeli likwidacyjnej nr [...] cz. przyznało Wnioskodawczyni odszkodowanie (decyzje z 1969 oraz 1970 r.). Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających prawo własności przedmiotowych nieruchomości następca prawny H. K. – J. K. wystąpił w tej sprawie do sądu. Sąd Rejonowy dla W. w orzeczeniu z dnia [...] maja 1979 r. (sygn. [...]) ustalił, że prawo własności gospodarstwa rolnego składającego się z działek gruntu o nr [...], [...], [...] i [...] cz. działki nr [...] przy ul. [...] oraz działek nr [...], [...] i [...] cz. działek nr [...] i [...] przy ul. [...] przysługiwało w dniu 31 stycznia 1944 r. H. K. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 1995 r. skarżące sprecyzowały żądanie wnosząc o rozpoznanie wniosków o ustanowienie użytkowania wieczystego działek nr [...], [...], [...] , [...], [...], [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] ha [...] m2 oraz działek nr [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] m2 . Postanowieniem z dnia [...] października 1997 r. Sąd Rejonowy dla W. (sygn. [...]) stwierdził nabycie przez zasiedzenie prawa własności nieruchomości pochodzących z dawnych tabeli likwidacyjnych wsi C. nr [...] cz. i [...] cz. na rzecz spadkobierców J. K. tj. W. K., K. K. oraz A. K. W postanowieniu wymienione zostały dokładnie te same nieruchomości, co we wniosku skarżących z dnia 21 grudnia 1995 r. W pismach z dnia 11 oraz 14 maja 1998 r. skarżące wskazały, że toczące się postępowanie o przyznanie wieczystego użytkowania jest bezprzedmiotowe wobec nabycia przez nie własności nieruchomości przez zasiedzenie zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 1997 r. Mając powyższe na uwadze Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w W. przy ul. C., tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. oraz tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podniósł, iż dokumentem potwierdzającym prawo własności H. K. do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na dzień 31 stycznia 1944 r. jest wyrok sądu z dnia [...] maja 1979 r., w którym wyraźnie określono powierzchnię gospodarstwa i po jego wydaniu nie jest możliwe wydanie decyzji pomijającej ustalenia sądu. Zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji Prezydenta W. nieruchomości, o których mowa w tym orzeczeniu sądu, są objęte również zakresem postanowienia sądu z dnia [...] października 1997 r. zatwierdzającego nabycie prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie na rzecz Skarżących. Organ I instancji uznał, że skoro spadkobiercy H. K. uzyskali prawo własności gruntu, który zgodnie z orzeczeniem sądu z dnia [...] maja 1979 r. należał do H. K., to postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z wniosków H. K. jest bezprzedmiotowe. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. K., W. K. oraz K. K. złożyły odwołania. W uzasadnieniu podniosły, że twierdzenie organu I instancji o wydaniu decyzji odszkodowawczych w stosunku do H. K. jako wieloletniego posiadacza a nie właściciela było nieuprawnione i nie znajdowało oparcia w stanie faktycznym i prawnym, gdyż na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów odszkodowanie przysługiwało wyłącznie byłemu właścicielowi lub jego następcom prawnym, nie mogłoby być zatem przyznane jedynie posiadaczowi nieruchomości. Ponadto odwołujące się nie zgodziły się ze stanowiskiem organu I instancji, zgodnie z którym wyrok z dnia [...] maja 1979 r. ustalający właściciela gospodarstwa rolnego nie obejmuje części gruntu będącego przedmiotem postępowania administracyjnego, a jedynym dowodem na to, że H. K. była jego właścicielem jest albo akt notarialny nabycia albo wyrok ustalający, a co za tym idzie, brak było możliwości rozpatrzenia wniosków co do pozostałych części nieruchomości. Skarżące nie zgodziły się również ze stanowiskiem, że skoro część nieruchomości objęta wyrokiem z dnia [...] maja 1979 r. została zasiedziana, a więc doszło do nabycia jej własności, to nie można ustanowić na niej użytkowania wieczystego. Skarżące zarzuciły organowi I instancji nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego, niewzięcie pod uwagę innych dowodów, w tym m.in. wniosków dekretowych, tabel likwidacyjnych, decyzji odszkodowawczych oraz decyzji odmawiających przyznania prawa własności czasowej, z których wynikało, że H. K. przysługiwało prawo własności do całości wnioskowanej nieruchomości. Ponadto zdaniem skarżących organ I instancji winien był rozstrzygnąć złożone wnioski merytorycznie stosownie do treści art. 7 dekretu, a nie umarzać postępowanie. Podniosły ponadto, że fakt nabycia prawa własności przez zasiedzenie nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż sprawa nie utraciła charakteru sprawy administracyjnej zarówno pod względem podmiotowym, jak też przedmiotowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Nie zawsze jednak jest to możliwe. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa, organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Same okoliczności stanowiące podstawę umorzenia mogą się pojawić zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w jego trakcie. Bezprzedmiotowość może być również wynikiem zmiany stanu prawnego sprawy w toku postępowania. Skarżące wnosiły o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego do nieruchomościach, w stosunku do których nabyły w toku postępowania prawo własności. Wobec powyższego organ uznał, że z chwilą nabycia przez skarżące własności przedmiotowych nieruchomości brak było podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądań co do przyznania prawa użytkowania wieczystego. Brak jest bowiem przepisu, który pozwalałby na ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz właściciela nieruchomości. Ponadto organ podkreślił fakt, że skarżące same w pismach z dnia 11 i 14 maja 1998 r. wskazały na bezprzedmiotowość postępowania. W tej sytuacji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przyczyną umorzenia postępowania w niniejszej sprawie nie jest brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony, lecz fakt nabycia własności przez skarżące, co wyklucza możliwość przyznania im użytkowania wieczystego. Takie stanowisko zajęły zresztą same skarżące w toku postępowania. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły K. K., W. K. oraz A. K. W obszernym uzasadnieniu, uzupełnionym pismem z dnia 8 lutego 2008 r., skarżące podtrzymały w całości zarzuty zawarte w złożonych odwołaniach. Zarzuciły zaskarżonej decyzji obrazę przepisów materialnych, w szczególności naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.) poprzez nieuwzględnienie złożonych w zakreślonym prawem terminie wniosków H. K. z dnia 31 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (prawa czasowej własności za czynszem symbolicznym) w odniesieniu do objętych tymi wnioskami działek innych aniżeli ujęte w postanowieniu o zasiedzeniu z dnia [...] października 1997 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla W. w sprawie o sygnaturze akt [...] oraz obrazę przepisów postępowania administracyjnego mającą wpływ na treść orzeczenia, w szczególności: - art. 104 § 2 w związku z art. 107 § 1 i § 3 kpa - poprzez umorzenie w całości postępowania pomimo, że z uzasadnienia wynika, iż przy orzekaniu wzięto pod uwagę jedynie działki ujęte w postanowieniu o zasiedzeniu z dnia [...] października 1997 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla W. w sprawie o sygn. akt [...], podczas gdy wnioski H. K. z dnia 31 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (prawa czasowej własności za czynszem symbolicznym) obejmowały o wiele większy areał - a zatem poprzez nierozstrzygnięcie całości sprawy co do jej istoty, - art. 105 § 1 kpa - poprzez umorzenie postępowania, pomimo że w sprawie nie zachodziła przesłanka jego bezprzedmiotowości oraz - art. 7 w związku z art. 77 i art. 107 § 3 kpa - poprzez oparcie się jedynie na części zgromadzonego, obszernego materiału dowodowego, przy równoczesnym braku wyjaśnienia przyczyn, dla których pozostałej części dokumentacji odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Mając powyższe na względzie skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2007 r. (sygn. akt I SA-Wa 1114/07) skarga A. K. i K. K. z przyczyn formalnoprawnych została odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było na skutek złożenia w dniu 31 stycznia 1949 r. przez H. K., której następcą prawnym jest m.in. skarżąca W. K., dwóch wniosków o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], opisanych w tabeli likwidacyjnej wsi C. nr [...] cz. o powierzchni [...] morgi [...] prętów (k-2 akt adm.) oraz w tabeli nr [...] cz. o powierzchni [...] mórg i [...] prętów (k-10 akt adm.). Wnioski te miały oparcie w przepisach dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.). Zgodnie z art. 1 powołanego dekretu wszelkie grunty położone na obszarze miasta stołecznego Warszawy przeszły z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy miasta stołecznego Warszawy. Natomiast na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu albo prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby reprezentujące ich prawa, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy (obecnie prawa użytkowania wieczystego) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z akt administracyjnych wynika, że organy umarzając postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 105 kpa uznały, że stało się ono bezprzedmiotowe na skutek nabycia, m.in. przez skarżącą, na mocy postanowienia z dnia [...] października 1997 r. Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Cywilny własności wszystkich działek, których dotyczyło orzeczenie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 1979 r., co wyklucza możliwość przyznania do tego gruntu prawa użytkowania wieczystego. Równocześnie organy uznały, że wyrok sądu z dnia [...] maja 1979 r. jest jedynym dokumentem potwierdzającym prawo własności H. K. do określonych nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na dzień 31 stycznia 1944 r. Co do ewentualnie innych działek, których mogły dotyczyć złożone w 1949 r. wnioski dekretowe organy uznały, że brak jest jakichkolwiek dowodów, że były one własnością H. K. Równocześnie organy uznały, że w pismach z dnia 11 oraz 14 maja 1998 r. m.in. skarżąca sama uznała, że toczące się postępowanie o przyznanie wieczystego użytkowania jest bezprzedmiotowe wobec nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie zgodnie z postanowieniem sądowym. Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stanął na stanowisku, że takie działanie organów obu instancji naruszyło przepisy art. 7, 9, 77 § 1 i 80 kpa, które miało wpływ na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy. Zgodnie z treścią przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są one obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ administracji publicznej jest także obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, 65, 128 i 140 kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie strony jest zredagowane niezręcznie lub mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.). Stosownie do treści art. 61 § 1 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). W przypadku wątpliwości co do treści żądania, organ jest zobowiązany podjąć działania zmierzające do ustalenia rzeczywistej woli osoby, od której to żądanie pochodzi. Z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie, w wyniku którego wydane zostały zaskarżone decyzje, zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia m.in. treści żądania stron. W aktach sprawy znajdują się pisma skarżącej oraz jej poprzedników prawnych, a także pisma występujących w ich imieniu pełnomocników, z treści których wynikają różne żądania stron. Niewątpliwie z przywołanych wniosków z 1949 r. bezspornie wynika, że H. K. dążyła do uzyskania prawa własności czasowej do wymienionych w nich nieruchomości, w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Jednakże z treści protokołu z dnia 3 kwietnia 1997 r. (k-208) wynika, że skarżąca oświadczyła, że jest zainteresowana uzyskaniem odszkodowaniem za nieruchomości objęte wnioskami dekretowymi, po uregulowaniu tytułu prawnego do tych nieruchomości. Natomiast w piśmie z dnia 21 grudnia 1995 r. (k-214) pełnomocnik stron wniósł o rozpatrzenie wniosków o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz m.in. skarżącej wymieniając jedynie działki o nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha [...] m2 oraz o nr [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2, które to pismo potraktowane zostało przez organy jako modyfikacja złożonych wniosków dekretowych. Jednakże w aktach sprawy znajduje się również pismo innego pełnomocnika stron (k-58) będące zażaleniem na niezałatwienie złożonych wniosków dekretowych w terminie, w którym pełnomocnik wnosi o wyznaczenie organowi I instancji terminu do załatwienia sprawy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości zapisanych w tabeli likwidacyjnej wsi C. nr [...] i [...] (o powierzchni [...] morgi [...] prętów oraz [...] mórg [...] prętów), czyli do całości nieruchomości objętych złożonymi w 1949 r. wnioskami, a także pismo pełnomocnika z dnia 29 czerwca 2005 r. (teczka IV) w którym stwierdza, że "pozostaje do zwrotu lub wypłaty odszkodowania..." oraz z dnia 18 listopada 2003 r. (k-27), w którym również jest mowa i o ustanowieniu użytkowania wieczystego do gruntu i o odszkodowaniu. W tej sytuacji rozpatrując sprawę organ I instancji winien był przede wszystkim jednoznacznie ustalić zakres żądania stron postępowania administracyjnego: czy dotyczy on ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, czy odszkodowania, czy też może zwrotu nieruchomości? Z analizy akt sprawy wynika, że przed wydaniem rozstrzygnięcia ani organ I, ani przede wszystkim organ II instancji (mimo zawartych w odwołaniu zarzutów) nie zwrócił się do wnioskodawców o samodzielne sprecyzowanie treści żądania, przez co rozpatrujące sprawę organy doprowadziły do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji i woli wnioskodawców (co wynika z treści zarzutów zawartych w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), czym naruszyły obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający niewątpliwie wpływ na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jednak przede wszystkim rozpatrującym niniejszą sprawę organom umknęła bardzo istotna dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania okoliczność, która skutkuje niewłaściwym ustaleniem przez organy kręgu stron postępowania administracyjnego. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2001 r. sygn. akt [...] (k-22) spadek po F. B. zmarłym w dniu [...] marca 1910 r. na podstawie ustawy nabyli syn W. B. i córka H. K. (w częściach po 1/2). Oznacza to, że nieruchomości położone w W. przy ul. [...], tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. oraz tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] cz. (których dotyczyły złożone wnioski dekretowe) były współwłasnością dwóch osób. Jak wynika z oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy (np. k-162) rodzeństwo dokonało w późniejszym czasie podziału tego gruntu jedynie do użytkowania. W takiej sytuacji stronami postępowania administracyjnego dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu winni być również następcy prawni W. B. Z analizy akt sprawy wynika natomiast, że w niniejszym postępowaniu nie brali udziału następcy prawni W. B., co stanowi przesłankę wznowieniową, którą Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Podsumowując Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w trakcie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej naruszyły obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego. Art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Sąd stoi na stanowisku, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Dlatego też zbadanie podniesionych zagadnień było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organy rozpatrując sprawę nie wyjaśnił jej dokładnie, nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 28, 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przede wszystkim prawidłowo ustali krąg stron postępowania administracyjnego. Następnie organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na określenie części nieruchomości (rozliczenie w obecnie używanym systemie miar) - z uwzględnieniem ustalonego uprzednio zakresu żądania stron postępowania - objętych złożonymi w 1949 r. wnioskami dekretowymi, co do której nie zostały te wnioski rozpatrzone. W postępowaniu tym organ weźmie pod uwagę, że co do części nieruchomości wydane zostały co najmniej 3 orzeczenia odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu, czyli znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1961 r. (k-4) dotyczące części nieruchomości z tabeli likwidacyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 i orzeczenie administracyjne z dnia [...] listopada 1964 r. (k-13) dotyczące części nieruchomości z tabeli likwidacyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz orzeczenie administracyjne Prezydium rady Narodowej z dnia [...] marca 1957 r. nr [...], którym odmówiono H. K. prawa użytkowania wieczystego części gruntu położonego przy ulicy [...] z tabeli likwidacyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2, o którym jest mowa w zaświadczeniu Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] marca 1974 r. (k-186) i którego prawdopodobnie dotyczył przesłany w dniu 12 grudnia 1970 r. do Państwowego Biura Notarialnego wniosek o przepisanie na rzecz Państwa tytułu własności nr [...], a którego brak jest w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. Ponadto z treści tego zaświadczenia wynika także, że w dniu 7 grudnia 1970 r. do Państwowego Biura Notarialnego został przesłany wniosek o przepisanie na rzecz Państwa tytułu własności gruntu przy ul. [...], tabela likwidacyjna wsi C. nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego byłą własność H. K. Uzupełniając brakujące dokumenty organ winien również zapoznać się z materiałami zgromadzonymi w co najmniej 3 zbiorach dokumentów utworzonych, jak wynika z akt sprawy, dla przedmiotowych gruntów, czyli Zbiorem dokumentów oznaczonym: Rep. Zd. Nr [...] utworzonym na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla W. z dnia [...] listopada 1961 r. (k-8), Rep. Zd. Nr [...] utworzonym na mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 1965 r. (k-17), Rep. Zd. Nr [...] utworzonym na mocy postanowienia z dnia [...] lipca 1971 r. i z dnia [...] lipca 1972 r. (k-4 i k-7 teczka II). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło