I SA/Wa 1115/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania działalności za twórczą lub artystyczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ wymienił dokumenty, które A. M. przedstawił Komisji oraz stwierdził, że z przedstawionych dokumentów wynika, że A. M. w 1973 r. uzyskał uprawnienia do wykonywania zawodu muzyka gitarzysty i wokalisty; w 1974 r. rozpoczął pracę początkowo w zakładach gastronomicznych w Polsce, a od 1979 r. poza granicami kraju na podstawie kontraktów zawieranych z [...] i bezpośrednio z agentami zagranicznymi. Organ stwierdził, że z wszystkich przedstawionych umów wynika, iż A. M. występował w charakterze muzyka a jedynie świadkowie oświadczają, iż pracował on w charakterze solisty wokalisty. W oparciu o przedstawione dokumenty organ uznał, iż A. M. od 1974 r. występował zgodnie z posiadanymi uprawnieniami w charakterze muzyka gitarzysty i wokalisty. Skargę na decyzję Ministra Kultury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - przez niewłaściwe i niedokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie; naruszenie art. 107 kpa - poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji; naruszenie art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP - przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich twórców i artystów. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. wydanej przez Komisję do spraw zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest ustalenie, że A. M. od dnia [...] sierpnia 1974 r. rozpoczął działalność artystyczną jako "wokalista i muzyk (gitara)." Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. M. o uznanie jego działalności artystycznej jako "solisty wokalisty" za okres od 1974 r. do 1990 r. Komisja do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. ustaliła, że A. M. od dnia [...] sierpnia 1974 r. rozpoczął działalność artystyczną jako "wokalista i muzyk (gitara).", a Minister Kultury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podziela zarzuty skargi, z których wynika, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca, naruszają art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 kpa. Zarówno organ pierwszej instancji, jak również organ drugiej instancji rozstrzygając sprawę nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa, decyzja organu administracji powinna zawierać również uzasadnienie faktyczne i prawne, które powinno, w szczególności, zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymogów tych nie spełnia w żaden sposób uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji - Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury, które ogranicza się do jednego zdania, które brzmi: "Na podstawie przedstawionych Komisji materiałów uznano, że Pan A. M. od [...].08.1974r. rozpoczął działalność artystyczną jako wokalista i muzyk /gitara/." Ani z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji ani z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, czy organ wydając decyzję oceniał dowód w postaci nagrań płytowych wskazany przez A. M. Rozpatrując ponownie wniosek A. M. o uznanie jego działalności artystycznej jako "solisty wokalisty", organ obowiązany będzie zarówno przeprowadzić postępowanie dowodowe stosownie do właściwych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mając szczególnie na uwadze art. 8 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Jeśli obowiązkiem organu administracji publicznej jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, stosownie do art. 9 kpa, to tym bardziej należy oczekiwać od organu, że jego działanie oparte będzie o obowiązujące przepisy prawa, i zgodne z nimi. Zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Stosownie natomiast do art. 8 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, minister właściwy do spraw kultury, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, powołuje, w drodze rozporządzenia, komisję, o której mowa w ust. 9, oraz szczegółowo określa jej zadania, a także skład i tryb działania. Komisja do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. ustaliła, że A. M. od dnia [...] sierpnia 1974 r. rozpoczął działalność artystyczną jako "wokalista i muzyk (gitara).", a nie "solista wokalista", o co wnosił A. M., mając na uwadze § 12 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem tym, pracownik wykonujący działalność twórczą lub artystyczną w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia, m. in., następujący warunek: osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla solisty wokalisty 50 lat. Jeśli zatem A. M. w swoim wniosku zwracał się o uznanie jego działalności artystycznej jako solisty wokalisty, w konkretnym okresie czasu, to organ powinien był ustosunkować się do tego wniosku. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, jakie dowody były podstawą wydania przez ten organ decyzji, natomiast z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynika, dlaczego organ ten nie wziął pod uwagę przedstawionego przez wnioskodawcę dowodu w postaci nagrań płytowych i dlaczego nie dał wiary świadkom, według których skarżący pracował w charakterze solisty wokalisty. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa, "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny" - a zatem zeznania świadków tak samo jak każdy inny dowód podlegają ocenie. Dla ustalenia, czy określona osoba była solistą wokalistą czy wokalistą i muzykiem (gitarzystą), dowodem mającym nadzwyczaj istotne znaczenie są nagrania płytowe, do czego organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważniania zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, a art. 7 Konstytucji wskazuje, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, to oznacza, że organ administracji orzekając w sprawie obowiązany był, stosownie do art. 75 § 1 kpa, dopuścić jako dowód wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, w tym nagrania płytowe - czego jednakże żaden z organów nie uczynił. Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie wyjaśniły należycie sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).