I SA/Wa 1115/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-20

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która odmawia przyjęcia przyznanej jej renty, mimo posiadania środków finansowych z tego tytułu, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego i tym samym uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący, mimo twierdzeń o braku środków do życia, posiadał przyznaną rentę, której dobrowolnie nie odbierał. Posiadanie zgromadzonych środków z tytułu nieodebranej renty wykluczało obiektywną niemożność poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wniosek nie podlegał rozpoznaniu, gdyż sprawa z zakresu pomocy społecznej korzysta z ustawowego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Twierdził, że jest bez środków do życia, nie posiada majątku poza mieszkaniem i jest bezrobotny. Jednakże z akt sprawy wynikało, że skarżący miał przyznaną rentę z ZUS, której dobrowolnie nie odbierał, a zgromadzone z tego tytułu środki wynosiły znaczną kwotę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej postanawia: odmówić przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Sądu przez M. S. skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej, skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. podał, że jest bez środków do życia, nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, ponadto jest bezrobotny nie ma prawa do zasiłku. Oświadczył, że zamieszkuje sam. Nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2. W tym miejscu zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy, a w szczególności z treści decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] wynika, że M. S. jest uprawniony do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. M. S. odmawia przyjęcia powyższej kwoty, jak i bieżących świadczeń twierdząc, że renta została mu przyznana "bezprawie". Łącznie zgromadzone z tego tytułu środki wynoszą [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 207) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że przedstawiona przez M. S. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Zauważyć należy, że prawo pomocy ma służyć osobom, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację nie są w stanie w sposób oczywisty zarówno opłacić kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika z wyboru. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różnorodne – brak jakiegokolwiek dochodu lub uzyskiwane bardzo niskie dochody, trudna sytuacja osobista wpływająca na sytuację majątkową ubiegającego się o taką pomoc. Tymczasem skarżący wbrew wcześniejszym twierdzeniom, iż nie uzyskuje żadnego dochodu i jest bez środków do życia, ma przyznaną przez ZUS rentę, której z własnej woli i wyboru nie odbiera. Po stronie skarżącego nie istnieją zatem jakiekolwiek obiektywne przeszkody, które uniemożliwiałyby pobieranie należnego świadczenia. W chwili obecnej z tytułu nieodebranych rent na koncie wnioskodawcy narosła kwota około [...] zł brutto. Trudno więc zgodzić się, ze stwierdzeniem że M. S. nie posiada środków na życie, jak również na ustanowienie w sprawie niniejszej i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się natomiast to tej części wniosku w której skarżący domaga się zwolnienia go od kosztów sadowych należy zauważyć, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc przedmiotem skargi jest decyzja wydana w takiej właśnie sprawie, M. S. automatycznie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zgłoszony w tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło