I SA/Wa 1115/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Minister Inwestycji i Rozwoju po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015 r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., nr: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r., nr: [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz [...] w wysokości [...] za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...], położoną w gminie [...], obręb [...], przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, przeznaczoną pod budowę obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] (na odcinku od węzła [...] do węzła [...]) i drogi ekspresowej [...] (na odcinku od węzła [...] do węzła [...]), oraz o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Nieruchomość oznaczona jako ww. działki nr [...], decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] grudnia 2012 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zmienioną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013 r., nr [...], została przeznaczona pod budowę obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] (na odcinku od węzła [...] do węzła [...]) i drogi ekspresowej [...] (na odcinku od węzła [...] do węzła [...]). Decyzją z [...] czerwca 2013 r., Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] na rzecz [...] za wyżej określoną nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. Na powyższą decyzję [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z 8 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1540/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę. W dniach [...] sierpnia 2014 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło datowane na [...] lipca 2014 r. żądanie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r. Jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania skarżący wskazał wydanie przez Wójta Gminy [...] nowego zaświadczenia dotyczącego przeznaczenia działek (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Postanowieniem z [...] listopada 2014 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa, wznowił postępowanie zakończone decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r., a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. zawiesił postępowanie z uwagi na wniesioną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z 8 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1540/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez [...]. Po podjęciu zawieszonego postępowania, decyzją z [...] października 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju, odmówił uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r. Od tej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył [...]. Po rozpoznaniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził brak przesłanek do zmiany zaskarżonej decyzji. Jak uzasadniał Minister, podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wskazaną w złożonym wniosku jest art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przedmiotowa podstawa zdaniem organu dotyczy więc wyłącznie nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznanych organowi, który ją wydał. Tymczasem jak ocenił organ, w warunkach niniejszej sprawy skarżący domagał się ponownej weryfikacji decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r. z uwagi na wydanie [...] lipca 2014 r. zaświadczenia przez Wójta Gminy [...], określającego przeznaczenie działek stanowiących przedmiot wyceny. Organ podniósł jednak, że stanowiące podstawę wniosku o wznowienie postępowania zaświadczenie zostało wydane [...] lipca 2014 r., a więc po wydaniu decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r. W niniejszej sprawie bezspornym jest, zdaniem organu, że zaświadczenie zostało wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego i po wydaniu decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę obwodnicy [...]. Wobec tego nie można uznać, że okoliczność wskazana we wniosku o wznowienie była tą , o której mowa w art. 145 § 1pkt 5 kpa. Zatem w tym zakresie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa. W dalszej części uzasadnienia odniósł się do wpływu wydania przez Wójta Gminy zaświadczenia z [...] lipca 2014 r. na postępowanie wznowieniowe. Minister wskazał także, że zaświadczenie nie informowało o nowym przeznaczeniu gruntów przeznaczonych pod budowę obwodnicy [...], a wskazywało jedynie jakie, poza przeznaczeniem podstawowym określonym jako gospodarka rolna, leśna, i rolna uzupełniona funkcją rekreacyjną, jest uzupełniające przeznaczenie tych gruntów. Reasumując Minister nie dopatrzył się okoliczności, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r. Od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił - naruszenie art. 7, 77§1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 84 §1 kpa poprzez ich nie zastosowanie, a tym samym niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a zwłaszcza nieuznania opinii [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych za nowy dowód w sprawie, co mogło mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1,2 i 5 k.p.a., poprzez jego błędna wykładnię i niezastosowanie w sprawie dyspozycji powołanych przepisów oraz niesłuszne uznanie, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały wskazane przesłanki do wznowienia postępowania; - błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na treść orzeczenia i pozostające w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a wyrażające się w niesłusznym uznaniu, że opinia [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Wobec tego skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2015. oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Przedmiotem postępowania wznowieniowego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli wpierw potwierdzi się, że w postępowaniu zwyczajnym wystąpiła chociażby jedna z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a, czy art. 145b kpa. Postępowanie to nie jest zatem kolejnym postępowaniem odwoławczym zmierzającym do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Ma jedynie na celu weryfikację kwestionowanej decyzji w oparciu o konkretne podstawy wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie podstawę wniosku o wznowienie postępowania z [...] lipca 2014 r., uzupełnionego pismem z [...] sierpnia 2014 r., stanowił art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w oparciu o tę podstawę zostało wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie można dokonać weryfikacji decyzji ostatecznej jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, 2) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją, 3) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej, 4) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję. W niniejszej sprawie, po zakończeniu postępowania odszkodowawczego decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., skarżący przedstawił nowy dowód w postaci zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2014 r. Istota sporu jaki zarysował się w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy powyższe zaświadczenie, stanowi dowód, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a treść tego zaświadczenia - okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd podziela stanowisko Ministra, co do tego, że wskazanego zaświadczenie z [...] lipca 2014 r. nie można było potraktować jako nowego dowodu, istniejącego w dniu wydania decyzji wydanych w postępowaniu odszkodowawczym, a w konsekwencji nieznanego organom, które wydały te decyzje. Zaświadczenie to zostało sporządzone po wydaniu decyzji kończącej sprawę odszkodowawczą w administracyjnym toku instancji. Sąd zwraca uwagę, że za nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, należy uznać dowody zaistniałe w sensie fizycznym, istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi który wydał decyzję. Dodatkowo nie jest to dowód istotny, gdyż nie wskazuje zupełnie nowego przeznaczenia przedmiotowych działek, ale podaje tylko ich funkcje uzupełniające. Trzeba wskazać, że przesłanki wznowienia postępowania jako regulacje szczególne umożliwiające doprowadzenie do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, nie mogą być poddane interpretacji rozszerzającej. Taka praktyka byłaby nie do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 kpa). Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Ten nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznego aktu administracyjnego korzystającego z przymiotu trwałości, nie może być zaś wykorzystywany do ponownej pełnej, merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ani też nie może zastępować postępowania odwoławczego. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 kpa podważałoby zasadę pewności prawa i stosunków prawnych ukształtowanych przez ostateczną decyzję administracyjną (art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 16 § 1 kpa). Wobec tego niezasadny okazał się sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skoro nie zaistniała wskazana we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka, to prawidłowo Minister, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa, orzekł o odmowie uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 10 marca 2014r.,a następnie – jako organ odwoławczy - rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi, to zdaniem sądu w okolicznościach niniejszej sprawy są one niezrozumiałe i tym samym nie mogą odnieść skutku. Wznowienie postępowania nastąpiło jedynie na podstawie art. 145 §1 pkt 5 kpa, a jako nowy dowód zostało wskazane zaświadczenie Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2014 r., a nie opinia [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych, dotycząca oceny operatu szacunkowego sporządzonego w postepowaniu odszkodowawczym. Odnoszenie się zatem przez skarżącego do wadliwości sporządzonego operatu nie miało w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 1