I SA/Wa 1116/04

WyrokWSA w Warszawie2005-08-18

Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch, Daniela Kozłowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wydana na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jest prawidłowa, mimo istnienia wcześniejszej umowy dzierżawy z elementem wykupu?
Ratio decidendi
Nabycie nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną następuje z mocy prawa, jeżeli zostały spełnione przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także braku prawa własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Decyzja organu administracji ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając zaistniały stan prawny. Niewywiązanie się z zobowiązań cywilnoprawnych przed tą datą nie wpływa na prawidłowość takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wykonania zobowiązań wynikających z umowy dzierżawy z elementem wykupu nieruchomości, podczas gdy organy administracji wydały decyzje stwierdzające nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności części tej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Sławomir Antoniuk ( spr) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi Z. I. i H. I. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia własności gruntu zajętego pod drogę publiczną oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w L., zajętej pod drogę publiczną krajową, oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...] m2. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wojewódzka Dyrekcja Dróg Miejskich w L. w trybie art. 67-74 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127) zawarła z Z. I. i H. I. umowę z dnia [...] lutego 1993 r., na mocy której wydzierżawiła od Z. I. i H. I. (współwłaścicieli) część nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]o pow. [...] m2 dla potrzeb budowy przejścia podziemnego w okresie od 15 lutego 1993 r. do 15 września 1993 r., za odszkodowaniem w wysokości [...] zł płatnym do dnia 10 każdego miesiąca. Strony zgodnie ustaliły w § 3 tej umowy, że wykonanie przez Dyrekcję zobowiązań wynikających z niniejszej umowy powoduje jednoczesne wykupienie z końcem dzierżawy, dzierżawionej części nieruchomości. Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r., nr [...], w oparciu o przedłożoną mapę sytuacyjną do celów prawnych nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] nr [...], z urzędu zatwierdził podział nieruchomości, której stan prawny potwierdzono aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1934 r. Repertorium nr [...], na działki [...] i [...], zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do tej decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2000 r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę [...] własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], zajętej pod drogę publiczną (krajową) oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], w której jako współwłaściciele ujawnieni są Z. I. i H.I. Rozpoznawszy odwołanie od powyższej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA 2916/01 oddalił skargę wniesioną przez Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2000 r., Rozpoznawszy sprawę ponownie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (krajową - ul. [...]) położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomość pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiąca ich własności, a zajęta pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybie określonym w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] ustalił, iż: w dniu 31 grudnia 1998 r. ww. nieruchomość stanowiła współwłasność H. I. i Z. I.; była zajęta pod drogę publiczną, część drogi krajowej (ul. [...]), która na podstawie uchwały Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. Nr 192 w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych została zaliczona do kategorii tych dróg; nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Droga, pod którą została zajęta ww. nieruchomość na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) stała się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogą krajową. W tym stanie faktycznym i prawnym, stosownie do treści do art. 73 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, część nieruchomości zajęta pod drogę publiczną (pod drogę krajową - ul. [...]) położona w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczona na mapie sytuacyjnej do celów prawnych nr [...] z dnia [...] lutego 1995 r. jako działka nr [...] o pow. 859 m2, uregulowana w księdze wieczystej KW Nr [...], będąca we władaniu Skarbu Państwa, staje się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Z. I. i H. I. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. w całości podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. I. i H. I. podnieśli, że Urząd Wojewódzki w L. z naruszeniem prawa wydał decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na to skarżący nie wyrażają zgody, gdyż nabycie część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (pod drogę krajową - ul. [...]) powinno nastąpić w oparciu o postanowienia umowy dzierżawy z dnia [...] lutego 1993 r. zawartej pomiędzy współwłaścicielami tej nieruchomości a Wojewódzką Dyrekcją Dróg Miejskich w L. W związku z powyższym żądają, aby kompetentny organ wywiązał się ze zobowiązań wynikających z tej umowy. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Nabycie nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. przesłanek określonych w tym przepisie, a mianowicie: 1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, 2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, 3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogami publicznymi były drogi zaliczonej do jednej z kategorii dróg krajowych, wojewódzkich, gminnych, lokalnych, miejskich lub zakładowych. Na podstawie art. 103 tej ustawy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Jak wynika z akt sprawy, na podstawie uchwały Rady Ministrów Nr 192 z dnia 2 grudnia 1985 r. droga oznaczona nr [...],[...] ([...]), została zaliczona do dróg krajowych. Również w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów droga ta, w tym ul. [...] w L. od [...] do granic miasta, ujęta została jako droga krajowa nr [...]. Bezspornie przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. jako droga krajowa pozostawała we władaniu Skarbu Państwa oraz stanowiła własność H. I. i Z. I., co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych poświadczonego odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] oraz wypisu z rejestru gruntów. Skoro materiał dokumentacyjny pozwala jednoznacznie przyjąć, że zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, to należy uznać za zasadne rozstrzygnięcie organu, zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze należy podkreślić, że nabycie własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy następuje z mocy prawa, a decyzja właściwego organu administracji publicznej ma jedynie charakter deklaratoryjny. Zatem wydanie przedmiotowego orzeczenia ma na celu potwierdzenie zaistniałego stanu prawnego w określonej dacie stosownym dokumentem. Dokumentem tym jest decyzja wojewody. Niewywiązanie się przez podmiot administracji publicznej do dnia 31 grudnia 1998 r. z zobowiązania wynikającego z umowy cywilnoprawnej, nie wpływa w jakiegokolwiek sposób na prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji. Stronie poszkodowanej w wyniku nienależytego wykonania umowy przysługuje prawo dochodzenia roszczeń o charakterze odszkodowawczym w postępowaniu cywilnoprawnym. Mają powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło