I SA/Wa 1116/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska /spr./ Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. I SA/Wa 1116/06 Uzasadnienie Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2005 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] w części dotyczącej działki nr [...]. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1991 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo [...] w B. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w B. przy ul. [...] oraz nieodpłatne nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez ww. Przedsiębiorstwo własności budynków i urządzeń wzniesionych na tym gruncie. Wnioskiem z dnia 20 października 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. w części dotyczącej działki nr [...], wskazując, iż nieruchomość ta stanowiła i stanowi nadal część drogi krajowej nr [...] relacji [...]. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] podnosząc, że działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa i było na niej na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] sierpnia 1973 r. nr [...] ustanowione prawo zarządu na rzecz poprzednika prawnego uwłaszczonego przedsiębiorstwa. Przedmiotowa działka nie stanowiła drogi krajowej. Z mapy uzbrojenia terenu wynika, że przylega ona tylko do ul. [...], zaś późniejsze ewentualne poszerzenie tej ulicy o wymienioną działkę nie działa z mocą wsteczną. Wnioskiem z dnia 29 listopada 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Transportu i Budownictwa po rozpatrzenia powyższego wniosku decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, wskazując ponadto, że wypis z ewidencji gruntów z 7 maja 1991 r. nie wskazuje, aby działka nr [...], z której pochodzi przedmiotowa działka ujęta była jako droga , nadto jako rodzaj użytku dla tej działki wskazano w ewidencji symbol "B/R" (budowlano – rolna). Jednocześnie organ nadzorczy podniósł, że uwłaszczenie jest uzależnione od stanu prawnego nieruchomości, a nie od faktycznego władztwa, które może także wykonywać osoba trzecia i które to władztwo nie jest naruszone przez fakt uwłaszczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucił decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymującej w mocy decyzje z dnia [...] listopada 2005 r. naruszenie art. 6, 7 oraz 77 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w toku rozpoznawania sprawy nie uwzględniono dokumentu w postaci szkiców polowych, z których wynikało, że wskazana część działki zajęta była pod drogę przed uwłaszczeniem. W ocenie skarżącego pominięcie w sprawie tych dowodów ewidentnie narusza przepisy proceduralne. Skarżący wskazał ponadto, że istotą problemu jest kwestia zajęcia gruntu, który z mocy prawa, zarówno ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i ustawy o drogach publicznych jest wyłączony z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa, który stał się właściwym w sprawie na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz.U. Nr 76, poz. 537) wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Na wstępie Sąd zauważa, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z zasad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nawiązując do tej zasady podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Przy czym punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 - 158 k.p.a. jest stan rzeczy z chwili wydania tej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem prowadzonego przez Ministra Transportu i Budownictwa postępowania nadzorczego była ocena legalności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Toruńskiego z dnia [...] czerwca 1991 r. wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 -3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Sąd podzielił pogląd przedstawiony w decyzjach Ministra Transportu i Budownictwa, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...]. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy, przy czym nie dotyczyło to tylko państwowych gospodarstw rolnych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazuje, że działka nr [...] była w dacie uwłaszczenia własnością Skarbu Państwa i istniało na niej prawo zarządu realizowane przez poprzednika prawnego uwłaszczonego przedsiębiorstwa. Prawo zarządu na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w B. zostało wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w B. z dnia [...] sierpnia 1973 r. i dotyczyło ono całej działki nr [...] o łącznej pow. [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia 30 kwietnia 1991 r. W aktach sprawy brak wprawdzie dokumentów wskazujących kiedy dokonano podziału działki nr [...] i wydzielono z niej sporną działkę nr [...], niemniej z wypisu z rejestru gruntów z dnia 7 maja 1991 r. wynika, że w tej dacie była ona już podzielona na działki nr [...], przy czym dla obydwu tych działek przewidziano symbol użytku B/R klasa VI (budowlano - rolna). Potwierdza to wyciąg główny z wykazu zmian gruntowych z tej daty. Również kolejne wypisy z rejestru gruntów nie wskazują, że przedmiotowa działka mogła być w dniu 5 grudnia 1990 r. jak twierdzi skarżący drogą. Ze sporządzanego wg stanu na dzień 14 listopada 2001 r. wypisu z rejestru gruntów wynika, że sporna działka nr [...] jest "terenem zabudowanym, innym" symbol R. Klasa VI., także w wypisie z rejestru gruntów sporządzonym według stanu na dzień 17 maja 2005 r oznaczono tę działkę jako "teren zabudowany, inne" symbol Bi. Załączone do powyższych wypisów wyrysy z map ewidencyjnych, a także znajdująca się w aktach sprawy mapa uzbrojenia terenu wskazują jednoznacznie, że sporna działka nr [...] jedynie przylega do ul. [...]. W tym stanie sprawy Minister Transportu i Budownictwa zasadnie ocenił, iż kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] czerwca 1991 r., jako decyzja o charakterze deklaratoryjnym, tj. potwierdzająca nabycie z mocy prawa przez państwową osobę prawną posiadającą w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, prawa użytkowania wieczystego tychże gruntów i własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zwłaszcza nie można przyjąć, że decyzja ta w sposób rażący narusza prawo, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje jednocześnie za zasadny zarzut skarżącego, iż przy wydawaniu rozstrzygnięć nadzorczych Minister Transportu i Budownictwa uchybił zasadom postępowania określonym w art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do zgłaszanych przez skarżącego jako dowód szkiców polowych, niemniej w ocenie Sądu uchybienie to nie miało istotnego wpływu na merytoryczną treść podjętego przez Ministra Transportu i Budownictwa rozstrzygnięcia, gdyż przedkładane szkice polowe mające potwierdzać faktyczne zajęcie spornej nieruchomości pod drogę na długo przed jej uwłaszczeniem nie mogą skutecznie podważyć stanu prawnego tej nieruchomości ustalonego w ocenianej w trybie nadzoru decyzji Wojewody [...] w oparciu o dane ujawnione w księdze wieczystej oraz zawarte w ewidencji gruntów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.