I SA/Wa 1117/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy inspektor Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną powiatową nr [...], położoną we wsi K., gm. O., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Starosta Powiatu W. orzekał o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną powiatową nr [...], położoną we wsi K., gm. O., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, z uwagi na fakt, że wniosek w przedmiotowej sprawie nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 roku nr 133 poz. 872 ze zm.). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. S. Organ wojewódzki na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Starosty Powiatu W. wynika, iż została ona doręczona skarżącej w dniu 30 września 2009 r. Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącej w dniu 14 października 2009 r. Natomiast odwołanie zostało złożone przez nią za pośrednictwem poczty i nadane pismem z dnia 15 października 2009 r. a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Minister podkreślił również, że do odwołania nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym Minister uznał, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podała w nim, że pismem z dnia 9 kwietnia 2010 roku została poinformowana przez Wojewodę [...] o uchybieniu terminu. Powołując sie na swój zły stan zdrowia wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania . Podniosła również, że decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa (art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku), a jedyną czynnością jaką dokonał Wojewoda było sprawdzenie, że odwołania wpłynęło z przekroczeniem terminu do jego wniesienia o jeden dzień. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W cenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. S. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewody [...] nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, biorąc pod uwagę, że skarżąca dopiero w skardze wskazała przyczynę wniesienia odwołania z opóźnieniem, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien być skierowany do Wojewody, bo w niniejszej sprawie tylko on jest właściwy do jego rozpatrzenia. Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia, będącego przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego a art. 134 K.p.a., co wynika wprost z przepisu. W związku z tym należy podkreślić, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, jest bowiem zobowiązany zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Podkreślić należy, iż kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie, a więc jak wyżej powiedziano nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt: I SA/Gd 1482/96, Nr LEX 29004). Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Obowiązkiem organu administracji publicznej właściwego do rozpatrzenia odwołania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy odwołanie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Przechodząc do szczegółowej oceny legalności zaskarżonego postanowienia, należało stwierdzić, że organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń, co do daty doręczenia decyzji organu I instancji. Należy wskazać, iż zaskarżone rozstrzygniecie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania oi zostało doręczone J. S. 30 września 2009 roku . Termin do wniesienia odwołania upływał, więc w dniu 14 października 2009 r. Tymczasem skarżąca wniosła odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu 15 października , a więc po upływie określonego terminu. Nie ma przy tym znaczenia o ile termin do wniesienia odwołania został przekroczony. W świetle zebranych w sprawie i przedstawionych wyżej dowodów nie można, zatem postawić postanowieniu Wojewody [...] skutecznego zarzutu naruszenia prawa, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało po ustaleniu prawnych przesłanek do jego wydania, przewidzianych w zacytowanym art. 134 K.p.a. Podnoszone przez skarżącą wyjaśnienia dotyczące powodów uchybienia terminu (stan zdrowia) są spóźnione i winny zostać zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca takiego wniosku nie złożyła w wymaganym terminie. Jak już wyżej wspomniano, rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o uchybieniu terminu do wniesiona odwołania, jak w tym przypadku, Sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy zachodziłby powody do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani też nie ma kompetencji przywrócenia uchybionego terminu. Możliwość taką ma jedynie organ odwoławczy zgodnie z art. 59 § 2 K.p.a. Orzekanie zaś o ewentualnym przywróceniu terminu następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem odwoławczym, po jego zainicjowaniu prze stronę zainteresowaną. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi zauważyć warto, że Sąd w toku niniejszego postępowania nie oceniał innych aspektów sprawy, bowiem przedmiotem zaskarżenia i rozpatrywania przez Sąd mogło być jedynie postanowienie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak sentencji na podstawie art. 151 ppsa.