I SA/Wa 1118/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić H. J. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił H. J., zwanej dalej wnioskodawczynią, prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. odmówił wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1458/15 oddalił. W dniu [...] listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) wnioskodawczyni ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu przesłano wnioskodawczyni formularz wniosku PPF. W dniu [...] grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wypełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że syn posiada w banku lokatę na kwotę [...] zł. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, czy też innej nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Oświadczyła, że mieszkanie o powierzchni [...] m ² jest własnością syna. Wnioskodawczyni dodała, że jest osobą starszą (80 lat), posiadającą kłopoty ze zdrowiem. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawczyni wskazała koszty ubezpieczenia mieszkania [...] zł, kwotę [...] zł, którą płaci na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej, opłaty za telefon w wysokości [...] zł, za energię elektryczną w wysokości [...] zł, gaz w wysokości [...] zł, wodę w wysokości [...] zł, leczenie w wysokości [...] zł, wywóz nieczystości w wysokości [...] zł, co w sumie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Dodała, że syn ponosi koszty z tytułu płatności podatku w wysokości [...] zł, co w sumie stanowi miesięcznie kwotę [...] zł. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił H. J., prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. H. J. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2015 r., którym odmówiono przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym sprzeciwie wnioskodawczyni podniosła, że wnosiła o przyznanie prawa pomocy nie tylko w zakresie zwolnienia od kosztów ale również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podniosła, że stałe wydatki ponoszone przez nią jak i jej syna wynoszą miesięcznie nie [...] zł ale [...] zł, gdyż w zaskarżonym postanowieniu nie zostały uwzględnione comiesięczne płatności do ZUS. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że zapomniała w złożonym formularzu o przyznanie prawa pomocy wskazać, że zatrudnia profesjonalnego pełnomocnika, który prowadzi jej sprawę przed Sądem Okręgowym w [...]. W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że posiada samochód, który pozostawił jej maż (rok produkcji 1987 r.) i z tego tytułu ponosi rocznie koszty w kwocie [...] zł (OC). Wobec podniesionych okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, Sąd wezwaniem z dnia 27 stycznia 2016 r. zobowiązał wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych informacji oraz dokumentów dotyczących stanu finansowego tj. potwierdzonych przez bank wyciągów lub wykazów z posiadanych przez nią oraz syna, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych wraz z wykazem dokonywanych operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego syna za rok 2014 (jeżeli było składane), ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez ww. w 2014 r. oraz dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem. Wezwaniem z tej samej daty Sąd zwrócił się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o nadesłanie odpisu zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia o wysokości dochodu osiągniętego przez niego w 2014 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że w roku 2015 r. wpłaciła na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej kwotę [...] zł, przedstawiając kserokopię dowodu wpłaty. Jednocześnie przedstawiła faktury VAT z których wynika, że opłata za gaz w miesiącu grudniu 2015 r. wynosiła [...], podczas gdy w grudniu 2014 r. wynosiła [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 27 stycznia 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła zeznanie podatkowe syna za rok 2014 r. Dodatkowo wskazała, że syn nie posiada rachunków dewizowych, natomiast z lokaty bankowej na której zgromadzone było [...] złotych w dniu [...] stycznia 2016 zł zostało wypłacone [...] zł na opłaty w ZUS oraz na życie. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że koszty utrzymania jej i syna w 2014 r. wynosiły: gaz – [...], energia elektryczna – [...] zł, woda – [...] zł, wywóz nieczystości – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...], telefon – [...], ubezpieczenie PZU wnioskodawczyni -[...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni przedstawiła ręcznie napisane zestawienie leków, których koszty zakupu wynoszą [...] zł. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła dodatkowo fakturę za gaz z dnia [...] stycznia 2016 r. w kwocie [...] zł Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nadesłał uwierzytelnioną kopię zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2014 r., z którego wynika, że przychody uzyskiwane przez ww. wypłacane były przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] oraz z tytułu umowy o pracę z H. J. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawczyni przedstawiła fakturę dotyczącą funduszu remontowego za rok 2016 r. w kwocie [...] oraz odpis zeznania podatkowego syna za rok 2015. Ponadto pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawczyni poinformowała, że wraz z synem posiada rachunek bankowy w PKO Bank Polski S.A ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. – [...] zł, przedstawiając bankowy dokument wpłaty. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej jako "P.p.s.a." wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje : Przepisy ustawy P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie w nadesłanym sprzeciwie wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek o przyznanie prawa pomocy i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni polepszyła się w stosunku do tej jaką przedstawiła w nadesłanym do Sądu w dniu [...] lipca 2015 r. formularzu. Dotychczas wnioskodawczyni wraz z synem utrzymywała się wedle jej oświadczenia jedynie z dochodu uzyskiwanego przez siebie z tytułu emerytury w wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. I tak z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że syn wnioskodawczyni osiągał dochody w roku 2014 r. z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu wypłacanych świadczeń przez Powiatowy Urząd Pracy w [...]. Z nadesłanego zeznania podatkowego syna wnioskodawczyni za rok 2015 r. wynika natomiast, że dochody te wzrosły w porównaniu do roku 2014 r. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, że posiada samochód, oraz wraz z synem, posiada rachunek bankowy w PKO Bank Polski S.A ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. w kwocie. [...] zł Wnioskodawczyni podała, że syn posiada w banku lokatę na kwotę [...] zł, z której w dniu [...] stycznia 2016 r. dokonano wypłaty w kwocie [...] zł na opłaty w ZUS oraz na życie. Stwierdzić zatem należy, że przy wysokości środków finansowych jakie posiada wnioskodawczyni wraz z synem nie można uznać jej za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, co kwalifikowałoby do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawczyni zaś do grona takich osób nie należy. Posiada bowiem stały, wykazany dochód miesięczny z tytułu emerytury, jak również syn wnioskodawczyni posiada zgromadzoną na lokacie bankowej kwotę w wysokości [...] zł., uwzględniając fakt, że zostało z niej wypłacona kwota [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni wraz z synem posiada wspólne konto bakowe ze stanem konta na dzień [...] lutego 2016 r. w kwocie [...] zł. Biorąc pod uwagę wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię zobowiązań i wydatków stałych oraz wydatki ponoszone przez wnioskodawczynię związane z bieżącym utrzymaniem uznano, że przy wysokości środków finansowych jakie wnioskodawczyni posiada wraz z synem jest ona w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Nie można bowiem uznać, że przy wysokości środków finansowych wskazanych przez wnioskodawczynię nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie, bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie oraz syna. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie [...] zł i na tym etapie postępowania sądowego nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, ze wnioskodawczyni w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazała, że jest skłonna ponieść koszty wstępne niezbędne do przeprowadzenia przewodu sądowego i nieodwlekania terminu rozprawy, na który to termin sprawa obecnie oczekuje ale nie może być skierowana ze względu na toczące się z wniosku skarżącej prawo pomocy. W tej sytuacji stwierdzono, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.