I SA/Wa 1119/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] o odmowie wszczęcia na wniosek A. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1952 r. oraz z dnia [...] marca 1952 r. dotyczących przekazania nieruchomości położonej w Za. przy ul. [...], ujawnionej w KW nr [...] i nr [...] w zarząd "O". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny: A. W. w dniu 30 listopada 2002 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności nazwanych przez nią decyzjami administracyjnymi dokumentów Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1952 r. nr [...] oraz z dnia 18 marca 1952 r. [...] dotyczących przekazania nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] nr [...], ujawnionej w KW nr [...] i nr [...] w zarząd Przedsiębiorstwu [...] "O.", zarzucając wydanie ich bez podstawy prawnej oraz wydanie z rażącym naruszeniem art. 1 i 12 ust. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Wnioskodawczyni wskazała, że jest spadkobierczynią po A. B., jednej ze spadkobierców F. T.. Minister Infrastruktury na podstawie art. 157 § 3 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności wskazując, że art. 156 Kpa ma zastosowanie wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych stanowiących o rozstrzygnięciu sprawy. Natomiast powołane w orzeczeniu akty nie stanowią decyzji lecz zwykłe pisma. A. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc że Minister odmawiając wszczęcia postępowania naruszył art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 Kpa. A. W. stwierdziła, że powołane pisma stanowią decyzje, ponieważ tylko na podstawie decyzji można było objąć nieruchomość w zarząd i posiadanie. Ówczesne prawo stawiało bezwzględny wymóg, że oddanie nieruchomości w zarząd nastąpić może wyłącznie w formie decyzji. Minister Infrastruktury wniosku o ponowne rozpatrzenie nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu Minister wskazał, że zarówno treść i forma tych pism nie pozwala uznać ich za decyzje administracyjne, co powoduje że nie można w stosunku do nich prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Ta decyzja stała się przedmiotem skargi A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła, że powołane akty Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 1952 r. stanowią decyzje administracyjne, ponieważ w sposób mają one charakter aktu administracyjnego, który w sposób władczy rozstrzyga sprawę indywidualną konkretnej osoby. Decyzje te naruszyły prawa właścicielskie do przedmiotowej nieruchomości poprzez odjęcie własności. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymujące argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 k.p.a. ("odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji") wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, s. 829. W rozpoznawanej sprawie organ administracji odmawiając wszczęcia postępowania powołał się na przyczyny przedmiotowe uznając, że nie istnieją decyzje, których ważność mogłaby podlegać ocenie. Stanowisko to należy podzielić w odniesieniu do pisma Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 18 marca 1952 r. nr [...], które ma wyłącznie charakter informacyjny. Odmiennie natomiast należy ocenić charakter znajdującego się w aktach sprawy dokumentu Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1952 r. wydanego w trybie art. 12 ust. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest wyrażenie zgody na wyłączenie nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] spod zarządu nieruchomości komunalnych. Akt ten rozstrzyga więc w formie władczej sprawę administracyjną odnoszącą się do zarządu przedmiotową nieruchomością, a tym samym ma on cechy decyzji administracyjnej. Zresztą również sam organ określa swoje rozstrzygnięcie jako decyzję. Uchybienie to nie miało jednak żadnego wpływu na wynik postępowania, ponieważ w odniesieniu do decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1952 r. i tak z wniosku A. W. niedopuszczalne było wszczęcie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Niedopuszczalność w tym przypadku wynikała jednak z przyczyn podmiotowych. W świetle art. 12 ust. 4 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich przejęcie przez właściwe ministerstwo lub organ samorządu terytorialnego majątków wymienionych w ust. 2 oraz oddanie ich w zarząd i użytkowanie instytucjom określonym w tymże ustępie, tudzież oddanie tych majątków w najem lub dzierżawę nie naruszało praw właścicieli oraz innych osób uprawnionych do przywrócenia posiadania. Tym samym objęcie nieruchomości opuszczonej zarządem jak również wszelkie zmiany dotyczącego tego zarządu w żadnym razie nie wpływały na prawa właścicieli. Potwierdza to zresztą sprzedaż przedmiotowej nieruchomości przez jej ówczesnych właścicieli aktem notarialnym z dnia 29 września 1960 r. na rzecz Skarbu Państwa – Przedsiębiorstwa [...] "O." w Z. (nr rep. [...]). W związku z tym Sąd uznał, że rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, zaś częściowo błędne uzasadnienie decyzji nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Na poprawność rozstrzygnięcia nie ma również wpływu oczywista omyłka pisarska w sentencji zaskarżonej decyzji , gdzie podano rok wydania decyzji "2003" zamiast "2004". Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.