I SA/Wa 1119/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-14
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do dochodzenia odszkodowania za szkody wyrządzone decyzją administracyjną stwierdzoną jako nieważna po dniu 1 września 2004 r. ma zastosowanie art. 160 k.p.a. czy też właściwe są sądy powszechne na podstawie art. 4171 k.c.?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy kwestii prawnej dotyczącej właściwości sądów w sprawach o odszkodowanie za szkody wyrządzone decyzją administracyjną stwierdzoną jako nieważna po dniu 1 września 2004 r. Wątpliwości te mają istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy i wymagają wykładni przepisów przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Skarżący, jako następcy prawni dawnej właścicielki nieruchomości, wystąpili do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o przyznanie odszkodowania za szkody wynikające z decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie przez Gminę prawa własności nieruchomości. Minister zwrócił podanie o odszkodowanie, wskazując, że sprawa powinna być rozpoznana przez sąd powszechny na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, gdyż decyzja nieważnościowa została wydana po 1 września 2004 r. Skarżący zaskarżyli to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego dotyczącego właściwości sądów w sprawie dochodzenia odszkodowań za szkody wyrządzone decyzjami administracyjnymi stwierdzonymi jako nieważne po dniu 1 września 2004 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. oraz E. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2010 r, nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia zawiesić postępowanie sądowe.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r, nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] orzekające o zwrocie W. D. oraz E. W. podania – wniosku o przyznanie w/wym. odszkodowania w związku z wydaniem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] października 2009 r. stwierdzającej, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżących wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Jak wynika z akt sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] stwierdzająca nabycie przez Gminę S. z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L.została wydana z naruszeniem prawa.
W związku z powyższym, skarżący jako następcy prawni dawnej właścicielki nieruchomości wystąpili do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 § 1 i 4 K.p.a.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. orzekł o zwrocie skarżącym wniosku o przyznanie odszkodowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po dniu 1 września 2004 r. stosuje się przepis art. 417 1 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, zgodnie z którym naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej można żądać w postępowaniu przed sądem powszechnym, po stwierdzeniu niezgodności tej decyzji z prawem we właściwym postępowaniu administracyjnym. Nadto organ zaznaczył, że administracyjny tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, przewidziany w art. 160 k.p.a stosuje się jedynie w tych sprawach, w których decyzja nieważnościowa stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r. W sytuacji zaś, gdy decyzja nieważnościowa, zostanie wydana po w.w dacie, jak to się stało w niniejszej sprawie, w ocenie organu - rozpoznanie wniosku o odszkodowanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W niniejszej sprawie, sporną kwestią jest to, czy do dochodzenia odszkodowania w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej po dniu 1 września 2004 r. w dalszym ciągu ma zastosowanie art. 160 kpa, czy też sprawa należy do właściwości sądów powszechnych i zastosowanie ma art. 4171 kodeksu cywilnego.
Kwestia ta rodzi tyle wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie i ma tak doniosłe znaczenie, że w dniu 8 stycznia 2010 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył wniosek do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (sygn. akt sprawy III CZP 4/10) o podjęcie uchwały w składzie 7 sędziów w przedmiocie następujących zagadnień prawych wywołujących rozbieżności w wykładni prawa:
1. Czy art. 160 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) znajduje zastosowanie do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych, których nieważność bądź wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a zostały stwierdzone po tej dacie?
2. W razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie pierwsze - czy w stanie rzeczy, o którym mowa w tym pytaniu, przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody jest regulowane przez art. 160 § 6 k.p.a., a w szczególności, czy rozpoczyna ono bieg od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej lub jej wydanie niezgodnie prawem?
3. Czy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r., K 20/02(OTK 2003 nr 7A, poz. 76; sentencja publ.: Dz.U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1660), art. 160 § 1 k.p.a stosuje się do korzyści utraconych od dnia wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to znaczy od dnia 17 października 1997 r., na skutek wydania przed tym dniem ostatecznej decyzji administracyjnej?
Rozstrzygnięcie pytania prawnego i dokonanie przez Sąd Najwyższy wykładni spornych przepisów będzie miało kluczowe znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem uchwała Sądu Najwyższego może rozstrzygnąć istotną kwestię dopuszczalności drogi sądowej i wskazać właściwy tryb dochodzenia odszkodowań za szkody wywołane decyzjami obarczonymi wadą nieważności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło