I SA/Wa 1120/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-09

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego jest uzasadniona w sytuacji, gdy wnioskodawca nie ujawnia wszystkich swoich wydatków i potencjalnych źródeł dochodu, a organy stwierdzają dysproporcję między deklarowanymi dochodami a ponoszonymi kosztami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego. Stwierdzono dysproporcję między udokumentowanymi dochodami a sytuacją majątkową wnioskodawcy, co zgodnie z art. 12 ustawy o pomocy społecznej uzasadnia odmowę świadczenia, nawet jeśli organ błędnie powołał się na art. 11 tej ustawy.
Stan faktyczny
A.K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na nieujawnianie przez wnioskodawcę źródeł dochodu i rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami, w tym na pomoc adwokata i leczenie dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. W skardze A.K. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz niedostateczne zebranie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] maja 20008 r., nr [...], odmówił przyznania zasiłku okresowego A. K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie dokumentacji załączonej do aktualizacji wywiadu środowiskowego z 30 kwietnia 2008 r. zostało ustalone przez organ, że wnioskujący o udzielenie pomocy finansowej A. K. mieszka w domu jednorodzinnym wraz z matką żoną i dwojgiem dzieci. Nieruchomość jest własnością matki wnioskodawcy. A. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci. Żona i matka prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca zatrudniony jest na 1/ 4 etatu i z tego tytułu otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 236,01 zł. Kwota ta stanowi jedyne źródło utrzymania wnioskodawcy i jego dwojga dzieci. Opłaty mieszkaniowe reguluje matka wnioskodawcy. A. K. uchylił się od wyjaśnienia skąd ma środki finansowe na finansowanie wydatków, które powołał. Nie zgodził się również złożyć oświadczenia pod odpowiedzialnością karną, co do wysokości wydatków na adwokata i lekarza. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że miesięczne wydatki znacznie przewyższają dochody z jakich utrzymuje się rodzina wnioskodawcy. W ocenie organu ustalenia te wskazują jednoznacznie, że wnioskodawca posiada inne źródła dochodów, których nie chce ujawnić. W związku z brakiem współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym oraz występowaniem rozbieżności pomiędzy dochodem deklarowanym a wydatkami rodziny organ postanowił odmówić przyznania A. K. pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. , nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powielając ustalenia faktyczne i ocenę zebranego materiału odwodowego, dokonane przez organ I instancji. Kolegium podniosło w uzasadnieniu swojej decyzji, że organ I instancji wyjaśnił rzetelnie stan faktyczny sprawy. Nadto Kolegium zauważyło, że A. K. w odpowiedzi na pismo MOPR w S. z dnia 20 maja 2008 r. zaprzeczył wcześniej udzielonym w wywiadzie środowiskowym z 30 kwietnia 2008 r. informacjom. Wnioskodawca systematycznie odmawia udzielenia odpowiedzi na pytanie skąd ma środki finansowe na opłacenie pomocy adwokata czy leczenie dzieci. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11 i art. 12 ustawy o pomocy społecznej oraz naruszenie prawa procesowego poprzez niedostateczne zgromadzenie i zapoznanie się z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ I instancji powołuje się tylko na zebraną dokumentację , której nie okazuje. Nie jest prawdą, ze wydatki skarżącego są wyższe od jego dochodów. Przy ustaleniu dochodu organy nie uwzględniły zasiłku okresowego w kwocie 400 zł. Co do kosztów związanych z zastępstwem procesowym to poniósł je tylko raz w styczniu 2008 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Błędnie skarżący zarzuca naruszenie art. 12 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U., z 2008 r. Nr 115, poz. 728), który to przepis organy powołały jako jedną z podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudna sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że zachodzi dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową skarżącego, co pozwoliło na przyjęcie, że skarżący jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe. Stanowisko to organów znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podstawowym dowodem są dane zamieszczone w wywiadzie środowiskowym, w rozpoznawanej sprawie jest to aktualizacja wywiadu z 30 kwietnia 2008 r. W wywiadzie tym skarżący podał, że był z synem [...] u lekarza homeopaty w W. i za wizytę zapłacił 250 zł. Podał również, że w sprawie rozwodowej korzystał odpłatnie z pomocy adwokata. Z tegoż wywiadu wynika także, że skarżący odmówił podania szczegółów tak dotyczących ponoszonych kosztów leczenia syna jak i kosztów pomocy adwokata. Wymijających informacji odnośnie tych wydatków udzielił, także w piśmie skierowanym do MOPR w S. z dnia 26 maja 2008 r. W tej sytuacji organy miały pełne podstawy do przyjęcia, że zachodzi dysproporcja między udokumentowaną wysokością dochodu skarżącego a jego sytuacją majątkową. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje fakt, że organ ustalając wysokość dochodu przyjął tylko wynagrodzenie uzyskiwane ze świadczonej przez skarżącego pracy w kwocie 236,01 zł a pominął zasiłek okresowy w kwocie 405,05 zł przyznany od 1 marca do 30 kwietnia 2008 r. Nawet uwzględnienie tego zasiłku nie pozwala na przyjęcie, że tak ustalony dochód wystarcza na pokrycie nie tylko kosztów związanych z utrzymaniem skarżącego i jego dwojga dzieci w wieku szkolnym ale także na finansowanie prywatnych wizyt lekarskich i wynagrodzenia adwokata. Stwierdzenie dysproporcji między wysokością dochodu a sytuacją majątkową ubiegającego się o świadczenia z pomocy społecznej uzasadnia odmowę przyznania świadczenia. Natomiast zasadnie skarżący zarzuca naruszenie art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Należy skonkretyzować, że organ powołał się na art. 11 ust. 2 tej ustawy, a zatem tylko co do tego przepisu nastąpiło naruszenie prawa. Brak współdziałania ubiegającego się o świadczenie z pomocy społecznej z pracownikiem socjalnym, o jakiej stanowi ten przepis, nie odnosi się do odmowy przez taką osobę udzielenia informacji na temat sytuacji finansowej rodziny. Błędnie więc organy powołały ten przepis jako jedną z podstaw prawnych swoich rozstrzygnięć. Jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż już tylko zaistnienie podstawy prawnej określonej w art. 12 ustawy o pomocy społecznej uprawniał organy do odmowy przyznania świadczenia. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło