I SA/Wa 1120/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w sprawie zwrotu należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego. Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia, dla R. M., w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. W związku z powyższym została wypłacona łączna kwota 2400 zł. Zawiadomieniem z dnia 3 stycznia 2011 r. P. M. został poinformowany przez Kierownika GOPS w P., na podstawie art. 61 § 1 i 4 kpa, o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Ośrodka. Pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. P. M. zwrócił się do MOPS w P. o odroczenie postępowania administracyjnego w powyższej sprawie do czasu opuszczenia przez niego Zakładu Karnego tj. do 12 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wójt Gminy P. orzekł o obowiązku zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną – R. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 2400 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień spłaty. W uzasadnieniu orzeczenia organ powołał treść art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Ponadto organ wskazał, iż po doręczeniu P. M. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 3 stycznia 2011 r. wpłynął do organu wniosek "o odroczenie postępowania administracyjnego". W ocenie organu, kpa nie reguluje instytucji "odroczenia postępowania administracyjnego", a z treści wniosku wynika, że P. M. zainteresowany był odroczenie, terminu spłaty należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego. Na dzień złożenia wniosku nie było wydanej decyzji w sprawie zwrotu należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego, tak więc, zdaniem organu, przedmiotowy wniosek jest wnioskiem przedwczesnym i nie mającym znaczenia zarówno w sensie faktycznym jak też prawnym w niniejszej sprawie. Od powyższej decyzji P. M. złożył odwołanie wnosząc o wstrzymanie zwrotu należności alimentacyjnych do czasu opuszczenia Zakładu Karnego. Zwrócił się również z prośbą o umorzenie ustawowych odsetek. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stwierdzając, iż wynika z niego ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, a na organie właściwym wierzyciela ciąży obowiązek wydania stosownej decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń - po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. M., wnosząc o odroczenie płatności alimentacyjnych; wskazał, iż nie chce się unikać płacenia alimentów na swoje dzieci, jednakże w tej sytuacji nie jest w stanie uregulować swego zadłużenia w wysokości 2400 zł. Przebywając w Zakładzie Karnym nie ma dostępu do środków finansowych, a praca którą wykonuje w Zakładzie Karnym jest nieodpłatna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2011 r. orzekającą o obowiązku zwrotu należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty; zgodnie zaś z art. 27 ust. 2 tej ustawy, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że organ zobowiązany był do wydania decyzji w tym przedmiocie i ustalenia w niej wysokości zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych z funduszu alimentacyjnego świadczeń przez osobę uprawnioną. Ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego powstaje, gdy wydana została decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a następnie zakończył się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub przedmiotowa decyzja została uchylona. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że obydwie wskazane przesłanki zostały spełnione. W świetle powyższego organ nie miał podstaw prawnych, aby orzec w odmienny sposób lub zupełnie odstąpić od orzekania w tym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że treść omawianego przepisu wskazuje, iż organom administracji orzekającym na podstawie art. 27 powołanej ustawy nie została pozostawiona żadna dowolność lub uznaniowość. Organ w prowadzonym postępowaniu jest jedynie upoważniony ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, i czy zostały wypłacone świadczenia. Zaś w przypadku poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń - ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Nie mógł zatem organ wziąć pod uwagę sytuacji osobistej skarżącego i jego możliwości płatniczych. Na marginesie Sąd zauważa, że ustawodawca w art. 30 ust 1 tej ustawy określił warunki umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, podlegających zwrotowi. Może to uczynić organ administracji w odrębnym postępowaniu - decyzją administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 i 3 powyższej ustawy "organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej." Reasumując stwierdzić należy, iż motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, zgodnie z art. 107 § 3 kpa - a wydane rozstrzygnięcia zyskały całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4