I SA/Wa 1120/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-17

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość Skarbu Państwa, która na dzień 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, mogła zostać skomunalizowana na rzecz gminy, jeśli przedsiębiorstwo to było podporządkowane ministrowi, a nie radzie narodowej lub terenowemu organowi administracji państwowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, uznając, że organ ten nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego sprawy. Kluczowe było ustalenie, czy nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. należała prawnie do przedsiębiorstwa państwowego, które zarządzało nieruchomością na podstawie dokumentów potwierdzających prawo zarządu lub użytkowania. Ponadto, organ powinien był zbadać, czy przedsiębiorstwo wykonywało zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej, co mogłoby wyłączyć nieruchomość spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Sąd wskazał również, że art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy, wyłączający spod komunalizacji mienie przedsiębiorstw państwowych podporządkowanych radom narodowym, nie miał zastosowania do przedsiębiorstwa podporządkowanego ministrowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę Miejską. Skarżący, Polskie Koncern Naftowy "..." S.A., zarzucił naruszenie przepisów prawa, twierdząc, że nieruchomość znajdowała się w jego użytkowaniu wieczystym i zarządzie przed datą komunalizacji. Kwestionował ustalenia organów, że nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz [...] Spółka Akcyjna w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...], prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. nr [...],[...], o pow. [...] (obecnie dz. nr [...],[...], o pow. [...] ha). Decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości, pozostającej w użytkowaniu wieczystym Polskiego Koncernu Naftowego "[...]" S.A. w [...] - dalej zwanego "skarżący". W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarb Państwa nabył tę nieruchomość na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13 poz. 87 ze zm.). 27 maja 1990 r. nieruchomość w operacie ewidencji gruntów i budynków ujawniona była jako dz. nr [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa, władający - [...] Przedsiębiorstwo [...], skalsyfikowana w użytku "Bi". W wyniku odnowienia w 1992 r. operatu ewidencji gruntów i budynków zmianie uległo oznaczenie działki z nr [...] na nr [...]. Następnie na mocy ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1992 r. nr [...], wydanej na rzecz Centrali [...] (poprzednika prawnego skarżącego), skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego do gruntu oraz własność budynków i budowli na gruncie posadowionych. Organ zauważył, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że opisana nieruchomość przed [...] maja 1990 r. została przekazana, w formie prawem przewidzianej, na rzecz ówczesnej Centrali [...]. Przedsiębiorstwo to legitymowało się jedynie decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lutego 1969 r. nr [...], w sprawie ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntu. W tej sytuacji uznać należało, że nieruchomość należała do ówczesnego terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy na rzecz Gminy Miasta [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy poprzez komunalizację nieruchomości, która znajdowała się w jego użytkowaniu wieczystym. Podniósł również, że jego poprzednik prawny nabył prawo zarządu do nieruchomości na podstawie uchwały Prezydium Rządu z [...] września 1950 r. w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. W.M. [...] na cele publiczne. Fakt przekazania nieruchomości w zarząd potwierdza natomiast decyzja Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lutego 1969 r. dotycząca ustalenia opłaty z tytułu użytkowania. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] kwietnia 2019 r. utrzymała powyższą decyzję z [...] czerwca 2018 r. w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazała, że komunalizacja jest możliwa po uprzednim ustaleniu, czy mienie, które stanowiło własność Skarbu Państwa [...] maja 1990 r. było mieniem państwowym, a następnie, czy należało w tym dniu do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy. Jeśli mienie spełniało przesłanki do jego komunalizacji z mocy prawa, organ winien zbadać, czy nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11-12 ustawy. Jak wynika z odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości [...] maja 1990 r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa. Przechodząc do ustalenia, czy nieruchomość należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, organ wskazał, że zarówno wydzielanie, jak i obejmowanie przez państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe), przekazywanych im przez właściwy organ państwa, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd, następowało przed [...] maja 1990 r., w trybie określonym art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), które przeszło potem w zarząd, czy jeszcze wcześniej, decyzjami władz państwowych, wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1949 r. Nr 47, poz. 354 ze zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz.U. z 1970 r. Nr 28, poz. 225 ze zm.). Z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wynikało, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości - i wszystkie państwowe jednostki miały, wynikający z art. 38 i nast., obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie przez nie wówczas użytkowanych, niezależnie od tego, kiedy i od kogo przejętych. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojęcie "należenia" mienia wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy w myśl którego terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro zatem, w myśl cytowanego art. 6 terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli organ mógł, w taki władczy sposób zadysponować gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej. Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należały do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej (art. 3 ust. 1 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Z kolei w ust. 2 art. 3 ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowiła, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. Komisja zauważyła, że z akt sprawy nie wynika, aby w formie prawem przewidzianej, przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz Centrali [...], a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wymogów prawnych w tym zakresie nie spełnia uchwała Prezydium Rządu z 27 września 1950 r. w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. W. M. [...] na cele publiczne. Uchwała ta określała jedynie organy właściwe oraz tryb przekazywania nieruchomości Skarbu Państwa na obszarze Ziem Odzyskanych i b. W. M. [...]. Nie powodowała oddania określonych nieruchomości Skarbu Państwa w użytkowanie określonym przedsiębiorstwom państwowym. Wymogów w tym zakresie nie spełnia również decyzja Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lutego 1969 r. dotycząca ustalenia opłaty z tytułu użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza, że nieruchomość ta należała 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy. W ocenie organu, orzeczenie to analogicznie ma zastosowanie również w niniejszej sprawie. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość 27 maja 1990 r. nie należała do [...]. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zastosowania nie znalazł również art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem art. 14. Wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (Dz.U. Nr 51, poz. 301). W rozporządzeniu tym brak jest przedsiębiorstwa państwowego Centrala [...]. Stanowisku temu przeczy treść art. 11 ust. 2 ustawy zawierającego delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia, zgodnie z którą Rada Ministrów została zobowiązana do określenia w drodze rozporządzenia wykazu przedsiębiorstw i jednostek, o których mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, a zatem przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. Przepis ten nie ogranicza zakresu podmiotowego przedmiotowego rozporządzenia jedynie do przedsiębiorstw, dla których funkcję organu założycielskiego pełniły byłe rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ zauważył, że 27 maja 1990 r. Centrala [...] nie wykonywała zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, że organem założycielskim przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość była wyłączona z komunalizacji na rzecz właściwej gminy w trybie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odnosząc się natomiast do kwestii wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] grudnia 1992 r. w przedmiocie nabycia przez Centralę [...], poprzednika prawnego skarżącego, prawa użytkowania wieczystego do gruntu oraz prawa własności budynków i budowli posadowionych na tym gruncie, jako odrębnych od gruntu nieruchomości budynkowych (uwłaszczenia), Komisja wskazała, że decyzja ta potwierdza nabycie ww. praw z mocy prawa na dzień [...] grudnia 1990 r. Z kolei komunalizacja nieruchomości na rzecz Gminy [...] nastąpiła na dzień [...] maja 1990 r. Przy czym komunalizacja nie wyłączała późniejszego uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego (jego następcy prawnego). W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów, tj. zarządzenia nr [...] Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z [...] stycznia 1983 r. oraz statutu Centrali [...] – Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej z [...] marca 1983 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 kpa poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, polegający na nieprzeprowadzeniu dowodów wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu, tj. dowodu z decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1952 r. oraz zgłoszenia wciągnięcia do rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych, potwierdzających prawo zarządu skarżącej do przedmiotowej nieruchomości, co skutkowało pominięciem ww. dokumentów przy czynieniu ustaleń faktycznych; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odwołania; 3) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnym ustaleniu, że przedmiotowa nieruchomość nie została przekazana skarżącemu w zarząd przed [...] maja 1990 r., podczas gdy z dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, w tym decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z [...] sierpnia 1952 r. oraz zgłoszenia wciągnięcia do rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych wynika, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana skarżącemu w zarząd przed [...] maja 1990 r., co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy, przy braku podstaw do zastosowania przedmiotowego przepisu; 4) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnym ustaleniu, że [...] maja 1990 r. skarżący nie wykonywał zadań należących do właściwości organów administracji rządowej oraz że nieruchomość objęta decyzją nie służyła do wykonywania zadań publicznych, podczas gdy celem działania skarżącego w powyższym okresie było realizowanie polityki Państwa w zakresie gospodarki produktami naftowymi, dla bieżącego zaspakajania potrzeb wszystkich gałęzi gospodarki narodowej, Sił Zbrojnych i ludności w produkty naftowe, co znajduje potwierdzenie w dokumentach dołączonych do skargi. Powyższe doprowadziło do błędnego niezastosowania art. 11. ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - staje się w dniu wejścia życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Przy czym - jak trafnie podniosła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa – "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego rozumieć trzeba jako kategorię prawną, a nie faktyczną. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486), dokonując wykładni art. 5 ust. 1, wyjaśnił bowiem, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu. Wymaga podkreślenia, że art. 5 ust. 1 ustawy pod względem systemowym był powiązany z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) – zwanej dalej "uggwn". Ten zaś przepis przewidywał, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia osoba faktycznie mieniem tym władająca musiała w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej także w sensie prawnym. Udowodnienie władania mieniem w sensie prawnym wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 uggwn lub aktów (np. decyzji administracyjnych, protokołów przekazania mienia) wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny (zarząd i użytkowanie, użytkowanie, zarząd). Tymczasem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa pominęła to, że do odwołania skarżący dołączył egzemplarz aktu z [...] sierpnia 1952 r. wydanego przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] o przekazaniu Centrali [...] w zarząd i użytkowanie nieruchomości Skarbu Państwa o obszarze [...] , [...] m2, położonej [...] przy ul. [...], z zastrzeżeniem, że użytkowanie nieruchomości może mieć charakter przejściowy do 1955 r., zgodnie z opinią P.M.R.N.Wydz.Budownictwa z [...] czerwca 1952 r.Nr. [...]. Do odwołania dołączono także egzemplarz wniosku o wpis gruntu o pow. [...],[...] m2 do rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych. Wniosek ten został sporządzony według wzoru nr [...], stanowiącego załącznik do instrukcji w sprawie prowadzenia państwowych nieruchomości nierolniczych (zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych – [...] Nr [...], poz. [...]). Jako załącznik nr [...] do wniosku wnioskodawca wskazał na decyzję P.R.N. Z tych dowodów skarżący wywodzi, że [...] maja 1990 r. państwowemu przedsiębiorstwu użyteczności publicznej Centrali [...] "[...]" z siedzibą w [...] przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Do tych dowodów nie odniosła się Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa. Sąd zwraca uwagę, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy nie można byłoby stwierdzić nabycia przez Gminę Miejską [...] przedmiotowej nieruchomości, gdyby okazało się, że to mienie [...] maja 1990 r. należało w sensie prawnym do [...] jako przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim był właściwy minister. Art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy umożliwia komunalizację mienia ogólnonarodowego należącego tylko do tych przedsiębiorstw państwowych, dla których rady narodowe i t.o.a.p. stopnia podstawowego pełniły funkcję organu założycielskiego. Ten przepis skorelowany jest z art. 8 ust. 1 ustawy, który przekształca tylko tego rodzaju przedsiębiorstwa w przedsiębiorstwa komunalne. Art. 14 ustawy przewiduje zaś inny tryb nabycia mienia państwowego, jeżeli chodzi o grunty należące do przedsiębiorstw państwowych, których organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wyjaśniła również, czy przedmiotowe mienie ogólnonarodowe służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej i czy w związku z tym wystąpiła przeszkoda do komunalizacji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżący twierdzi, że z zarządzenia Nr [...] Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z [...] stycznia 1983 r. w sprawie utworzenia państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej pod nazwą "[...]" oraz Statutu Centrali [...] "[...]" – Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej z [...] marca 1983 r. wynika, że jego poprzednik prawny realizował politykę Państwa w zakresie gospodarki produktami naftowymi dla bieżącego zaspakajania potrzeb wszystkich gałęzi gospodarki narodowej, Sił Zbrojnych i ludności w produkty naftowe. Skarżąca wskazała, że nadzór nad [...] sprawował wówczas Minister Przemysłu Chemicznego i Lekkiego. Zdaniem skarżącego tego rodzaju okoliczności świadczą o tym, że przedmiotowe mienie nie stało się mieniem komunalnym na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem Sądu organ odwoławczy winien zatem wyjaśnić, czy realizowanie przez [...] w dacie [...] maja 1990 r. polityki Państwa w zakresie gospodarki produktami naftowymi dla bieżącego zaspakajania potrzeb wszystkich gałęzi gospodarki narodowej, Sił Zbrojnych i ludności w produkty naftowe mogło być potraktowane jako wykonywanie zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, a jeżeli tak, to czy przedmiotowa nieruchomość służyła wykonywaniu tego rodzaju zadań publicznych. Tego zagadnienia Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wyjaśniła i nie oceniła. Rację ma skarżący, że z art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) wynika, że na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy wyłączone spod komunalizacji zostało mienie ogólnonarodowe, które należało do przedsiębiorstw państwowych podporządkowanych lub nadzorowanych przez byłe rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego. Przepisy te dotyczą zatem tzw. przedsiębiorstw terenowych (art. 57 i art. 59 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego - Dz. U. Nr 41, poz. 185 ze zm.). Tymczasem [...] był podporządkowany właściwemu ministrowi będącemu naczelnym organem administracji państwowej (art. 5 § 2 pkt 3 i art. 18 pkt 1 kpa - Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.). Wobec tego w wykazie przedsiębiorstw terenowych, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy nie mogło znaleźć się przedsiębiorstwo państwowe podporządkowane naczelnemu organowi administracji państwowej. Z tego zatem powodu w stosunku do [...] nie miał zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy. Nie jest więc tak, jak twierdzi Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, że mienie [...] podlegało komunalizacji z tego względu, że nie zostało umieszczone w wykazie przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, pomijając podniesione wyżej zagadnienia, nie wyjaśniła niniejszej sprawy w sposób wszechstronny i dokładny przez co wydała zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśni, czy przedłożony do odwołania akt z [...] sierpnia 1952 r. o przekazaniu Centrali [...] w zarząd i użytkowanie nieruchomości Skarbu Państwa o obszarze [...] m2, położonej [...] przy ul. [...] oraz wniosek o wpis tegoż gruntu do rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych dokumentują na dzień [...] maja 1990 r. prawo zarządu [...] do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, o którym mowa w art. 87 ust. 1 uggwn. Organ odwoławczy wyjaśni także, czy realizowanie przez [...] polityki Państwa w zakresie gospodarki produktami naftowymi dla bieżącego zaspakajania potrzeb wszystkich gałęzi gospodarki narodowej, Sił Zbrojnych i ludności w produkty naftowe, o którym mowa w § 4 zarządzenia Nr [...] Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z [...] stycznia 1983 r. w sprawie utworzenia państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej pod nazwą "[...]" oraz w § 6 ust. 1 Statutu Centrali [...] "[...]" – Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej z 2 marca 1983 r. świadczy o tym, że w dacie [...] maja 1990 r. [...] wykonywał zadania publiczne z zakresu należącego do właściwości organów administracji rządowej, a jeżeli tak, to czy przedmiotowa nieruchomość służyła wykonywaniu tychże zadań publicznych i przez to podlegała wyłączeniu spod komunalizacji (art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy). W zależności od poczynionych ustaleń i ocen organ odwoławczy wyda w sprawie stosowną decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło